داستان هایی از خانم رنگین دهقان‌(بانو هورامی)


راز یونس کوچولو"

در شهری کوچک و زیبا، پسری به نام "یونس" با خانواده اش زندگی می کرد.

یونس کوچولو خیلی خیلی پسر خوبی بود.

همیشە با صدای بلند بە بزرگترها سلام می کرد.

همیشە دست و رویش تمیز بود. دندان هایش مسواک زده و سفید بودند، دهانش بوی خوبی می داد،

موهایش شانە شدە و ناخن هایش کوتاە بود.

برای همین همە او را دوست داشتند.

یونس همیشە خوشحال و خنده رو بود.

یونس هیچ وقت آشغال خوراکی و پوست میوە ها را روی زمین نمی ریخت .

اما ... مدتی بود کە یونس با هیچ کس بازی نمی کرد، دیگر نمی خندید، حوصلۀ هیچ کاری را نداشت

و با کسی حرف نمی زد.

انگار مشکلی برایش پیش آمدە بود، نگران و غمگین بود.

حتی غذایش را کامل نمی خورد. دیگر بە بزرگترها هم سلام نمی کرد .

هرکس او را می دید، فکر می کرد یونس پسر بی ادب و بدی شدە اما ...

یونس غمی در دلش داشت، یک غصه ای کە جرات نداشت بە کسی بگوید .

هرچە پدر و مادر، پدربزرگ و مادربزرگ از یونس سوال می کردند، چیزی نمی گفت فقط می رفت داخل اتاق و در را می بست.

مادر او را بە مطب دکتر برد. دکتر یونس را معاینە کرد و گفت :

- یونس هیچ مشکلی نداره فقط باید غذاشو کامل بخوره .

یک روز پدر با نگرانی وارد اتاق یونس شد. در اتاق را بست. کنار یونس نشست و گفت :

- یونس جان، من دوست دارم رازی رو با تو در میان بذارم. قول میدی بە کسی نگی؟

یونس بە چشمان پدر نگاهی انداخت و گفت :

- بلە بابا، من قول میدم رازتو بە کسی نگم .

پدر سر یونس را بوسید و گفت :

- مدتیه می خوام برای مادر تولد بگیرم و براش کادویی بخرم اما نمی دونم چە کادویی بخرم. تنهایی نمی تونم تصمیم بگیرم برای همین خیلی ناراحتم. تو کمکم می کنی؟

یونس لبخندی زد و گفت :

- حتما، من کمکت می کنم، من می دونم مامان چه چیزهایی رو دوست داره.

پدر از این کە یونس خوشحال شد، لبخندی زد و گفت :

- قول بدە به کسی نگی.

یونس قول داد.

چند روز از تولد مادر گذشته بود. پدر هدیۀ تولد او را با نظر و سلیقۀ یونس خریده بود. روزی وقتی که پدر با یونس تنها بود، به او گفت :

- پسرم، من و تو یک راز داریم، حالا تو هم اگە رازی داری، به من بگو. منم قول میدم بە کسی نگم.

یونس سرش را پایین انداخت و سکوت کرد.

پدر گفت :

- من کە هم سن و سال تو بودم، همۀ رازهامو با پدرم در میان می ذاشتم. پدرم هیچوقت رازهامو بە کسی نمی گفت .

یونس سرش را بلند کرد. چشم هایش پر از اشک بود. پدر نگران شد، یونس را در آغوش گرفت و گفت:

- اگر دوست نداری بگی، اشکالی ندارە اما اگر کمک لازم داشتی، حتما بە من بگو.

یونس بە پدر گفت :

- قول بدین دعوام نکنین و بە کسی هم نگین.

پدر قول داد کە رازش را هرگز فاش نکند. یونس گفت :

- هر وقت میرم مدرسە، پسر همسایە اذیتم می کنه... گفتە اگه بە کسی بگم، یک شب حسابمو می رسه...

دلم نمی خواد دیگە برم مدرسە... و اشک هایش سرازیر شد.

پدر بسیار ناراحت و عصبانی شد اما بە روی خودش نیاورد.

یونس را در آغوشش فشرد و بوسید و گفت :

- عزیزم یونس جان، تو بیشتر محلە ها و آپارتمان ها بالاخره یک آدم بد پیدا میشه کە بچە ها رو اذیت کنه.

تو نباید از هیچ کس بترسی چون من و مادرت همیشە کنارت هستیم و قول می دیم از این بە بعد بیشتر با تو باشیم و اجازە نمی دیم هیچ کس تو رو اذیت کنه.

اصلا نگران نباش. او می دونه که اگر ما بفهمیم تنبیهش می کنیم و اجازه نمی دیم دیگه مزاحمت بشه به خاطر همین تو رو ترسونده که به ما نگی.

مطمئن باش خودم حلش می کنم. نمی گذارم بە تو هیچ صدمەای برسه.

پدر یونس را با خود بە پارک برد. یونس از این کە رازش را با پدر در میان گذاشته بود، خوشحال بود و احساس خوبی داشت .

یونس بە حالت اول برگشت، همان پسر خوب و مودب و شاد قبلی شد .

پدر به سراغ پسر همسایە رفت و او را تنبیە کرد و به او هشدار داد که دیگر به یونس نزدیک نشود.

پسر همسایە از آن روز بە بعد جرات نداشت با یونس رو به رو شود.

حتی هر وقت پدر و یا مادر یونس   را می دید، خودش را قایم می کرد یا پا بە فرار می گذاشت.

به خاطر شکایت و اعتراض همسایه ها بعد از مدتی آنها مجبور شدند از آن محل هم اسباب کشی کنند و بروند .
       نویسنده رنگین دهقان(بانو هورامی)
جە شارێوە وچکلە‌ و زەریفەنە کوڕێو بێ بە نامێ یۆنســـی
چەنیو یانەیاشا ژیوێ ، یۆنسە وەشڵە فرە فرە کوڕە خاسە بێ . دایمە بە دەنگی بەرز  سڵاموو گەورەتەر جە وێش کەرێ . دایمە چڕوچەمش پۆختە بێ . ددانەکانش میسواک کریەی و چەرمێ بێنێ ، دەمش بوێوە وەشە دێ ، قژەکانش شانە کریەی و ناخوونەکانش گیریەی بێنێ ئەپی بۆنەوە گردکەسی وەش گەرەک بێ . 
یۆنس دایمە وەشحاڵ و بەشاش بێ ، ئاڐ هیچوەخت شەخەڵوو واردەمەنیەکان و تۆکڵوو مێوەکان نەوزێرە سەروو زەمینی .
بەڵام ماوایێو بێ کە یۆنس چەنیو هیچکەسی قسێ نەکەرێ ، پێسنە واچی گرفتێو ئاما بێ وەروە پەیش ، عادز و خەمگین بێ  ، تاخێتا چاشتەکێچش تەکمێڵ نەوەرێ  ، ئێتر سڵاموو گەورەکانیچ نەکەرێ  هەرکەس ئاڐی وینێ پاسنە زانێ یۆنس بیەن کوڕێوە بێ ئەدەب و خراب ، 
بەڵام یۆنس خەمێوەش دڵەنە بێ  ، خەمێو کە نەیارێ بواچۆنەش لاو کەسیوە .
هەرچی ئەڐا و تاتە و ماما و باباش چەنەش  پەرسێنێ هیچ نەواچێ ، تەنیا لوێنە دلێ یانەکەو وێش و بەرەکەی ژەنێ . ئەڐایش بەرد پەی لاو دوکتری، 
دوکتری یۆنسش وینا و واتش  ئی کوڕە هیچش نیەن ، تەنیا مەشیۆ نان‌و چایەکەیش عال بوەرۆ .
روێو تاتەش بە عادزیوە لوانە یانەکەو یۆنسـی و بەرەکەش ژەنا ، قەراخوو یۆنسینە نیشترەو واتش :
یۆنس گیان من حەز کەروو ڕازێوە واچوو لاو تۆوە ،قەوڵ مدەی نەواچی لاو کەسیوە؟ 
 یۆنس تەماشەو چەما تاتەیش کەردش و واتش :ئەرێ تاتە  من قەوڵ مدەو ڕازەکێت نەواچوو لاو کەسیوە . تاتەیش ماچێوەو سەرەو یۆنسیش کەردە و واتش : ماوێوەن گەرەکمەن پەی ئەڐایت پەیدابیەی بگێروو و خەڵاتیش پەی بسانوو بەڵام نمەزانوو چە خەڵاتیێو بسانوو تەنیا وێم نمەتاڤوو ڕاوێژ بگێروو  ئەپی بۆنەوە فرە عادزنا  تۆ یاردەیم مدەی ؟ 
یۆنس زەردە خوێوش کەرد و واتش : حەتمەن من یاردەیت مدەو و من مەزانوو ئەڐالێم چە چێوێش گەرەکەن . 
تاتەش ئەچینەی کە یۆنس وەشحاڵ بی زەردە خوێوش کەرد و واتش :قەوڵ بدە نەواچی لاو کەسیوە  یۆنس قەوڵش دا . چن ڕوێو جە پەیدابیەی  ئەڐایش ویەردە بێ  ، تاتەیش خەڵاتی پەیدابیەی ئاڐێش بە دڵوو یۆنسی سانا بێ .
ڕوێو یۆنس چەنیو تاتەیش حەر وێشان بێنێ  تاتەیش وات کوڕەکەم ، من و تۆ ڕازێوەمان هەنە. ئیسە  تۆیچ ئەگەر ڕازێوەت هەنە بواچەش لاو منوە منیچ قەوڵ مدەونە نەواچووش لاو کەسیوە ، یۆنس سەرەش وسترە و بێدەنگ بی  تاتەیش وات : منیچ وەختێو ئێننەو تۆ بێنا گردوو ڕازەکانم واچێنا لاو تاتەیموە  تاتەم هیچوەخت ڕازەکانم نەواچێ لاو کەسیوە ، یۆنس سەرەش بەرز کەردوە  چەمەکانش پەڕێ بێنێ هەرسی ، تاتەش عادز بی و یۆنسش گێرت باوشی و واتش :ئەکەر حەز نمەکەری واچی قەی نمەکەرۆ بەڵام ئەگەر یاردەیت گەرەک بی حەتمەن بواچە بە من  یۆنس واتش بە تاتەیش  قەوڵ بدە تووڕەم نەبی وەنە و نەواچی لاو کەسیچوە . تاتەش قەوڵش دا کە ڕازەکێش نەواچۆ لاو کەسیوە .
یۆنس واتش:هەروەخت مەلوو مەدرەسە کوروو هامساکەیمان ئازارەم مدۆنە  واتەنیچش ئەگەر بواچوون لاو کەسێوە  شەوێوە خاس مەماڵۆم پۆرە . حەز نمەکەروو ئیتر بلوو مەدرەسە و هەرسەکانش پڕەیرە . 
تاتەش فرە عادز و تووڕە بی بەڵام نەوستش بە وێش .
یۆنسش باوشیشنە فشارا و ماچاش کەرد و واتش :
یۆنس گیان گردوو مەحەلەکانە و گردوو ئاپارتمانەکانە لایکەموە کەسێو پەیدا بۆ کە ئازارەو زارۆڵەکان بدۆ .
تۆ نمەبۆ جە هیچکەسی بتەرسی چوونکای من و ئەڐات دایمە ئینایمێ لاتەنە قەوڵ مدەیمێ ئەچێگەو بە دمای فرەتەر چەنیت بیمێ و نمازمێ هیچ کەس ئازارەو تۆ بدۆ  هیچ عادز نەبی .
ئاڐ مەزانۆ کە ئەگەر ئێمە بزانمێ تەممێش مەکەرمێ و نمازمێ ئێتر موزاحیمت ببۆ ئەپی بۆنەوە تۆش تەرسنانی کە نەواچی لاو ئێمەوە .
دڵنیا بە وێم وەشش مەکەروو  و نمازوو هیچ خەسارێو بیاوۆ بە تۆ .
تاتەش و یۆنس بە یۆوە لوێ پەی پارکی ، یۆنس ئەچینەی کە ڕازەکێش واتێبێش لاو تاتەیشوە فرە وەشحاڵ بێ و ئەرەویایێ وەشش بێ .
یۆنس گێڵاوە سەروو ڕەوتەکەو وێش 
هەر ئا کوڕە عالە و بەئەدەب و شادەکەو چاوەڵی.
تاتەش لوا پەی لاو کوڕە هامساکەیشان و تەممێش کەرد و واتش پەنە ئیتر نزیکوو یۆنسی نەگنیوە . 
کوڕە هامساکەشان ئەچاولای زاتش نەبێ چەنیو یۆنسی ڕووبەڕوو بۆ. 
تاخێتا هەروەخت ئەڐا و تاتەو یۆنسیش دیەینێ  وێش شارێوە یا بەرشێ .
بۆنەو شکات و ناڕازی بیەی هامسایەکان  شۆنوو ماوایێرە مەجبوورێ بیێ ئەچا مەحەلێنە کۆچ بکەرانێ و بلان . 

            نویسەرە :رەنگین دهقان
              هورگێڵنەر :کارزان ئەداک 


چڕوچەم :صورت
به‌شاش:خنده‌رو
پەیدابیەی :تولد
ڕاوێژ :تصمیم

ک" مثل کبک


در بالای کوەها، لابە لای بوتەهای سرسبز و گلهای ریز و درشت کوهستانی، در لانەای تخم های کرم رنگ با خال های مشکی ریز، وجود داشت .

روی این تخم ها یک پرندۀ تپلی زیبای نقره ای به اسم "کبکی خانم" نشسته بود. روی بال های نقره ای اش خطهای مشکی و سفید دیده می شد.

کبکی خانم نوک قرمزی داشت. پاهایش هم به رنگ نوکش بود با ناخن های خمیدە و حنایی. کبکی خانم عاشق تخم هایش بود .

هر روز با نوک قرمز رنگش تخم هایش را آرام این طرف و آن طرف می کرد و می شمرد . یک، دو، سە، چهار، پنج ...

کبکی خانم با چشم های گردش این طرف و آن طرف را تماشا می کرد و حواسش بە همه جا بود کە مبادا روباە، شغال، پرندۀ شکاری یا ماری بە ڵانەاش حملە کند و تخم هایش را بخورد .

کبکی خانم هر وقت گرسنە می شد، روی تخم هایش را با خار و خاشاک و برگ می پوشاند، با عجلە می رفت و چند تا کرم خاکی یا صدف و گاهی دانە های گیاهان را پیدا می کرد و می خورد، از چشمۀ نزدیک لانە اش هم کمی آب می خورد و زود بە لانە برمی گشت و روی تخم هایش می خوابید.

کبکی خانم دلش می خواست جوجە هایش هرچە زودتر از تخم بیرون بیایند تا آنها را ببیند، با خود بە کوە و صحرا ببرد و بە آنها پرواز کردن را یاد بدهد.

20 روز گذشتە بود و هنوز خبری از جوجە ها نبود. کبکی خانم همچنان روی تخم هایش می نشست تا آنها را با پرهای نرم و گرمش بپوشاند.

کبکی خانم باز هم روزها را شمرد. 23 روز شد. شب که شد، مثل شبهای دیگر روی تخم ها خوابید. بیدار شد، باز هم شمرد. 24 روز شده بود. بە تخم ها نگاهی کرد . وااااای!!! یکی از تخم ها تکانی خورد، این وری شد... اون وری شد ... ترک خورد... کبکی خانم با چشمان ذوق زدە و نوک باز، خوشحال بە تخم ها نگاە می کرد.

تخم ترک خورد و یک جوجە کبک کوچولو، با کاکل و پرهای چسبیدە بە بدنش بیرون آمد.

جوجە کبک خیلی خستە بود تا از تخم بیرون آمد، چشماشو بست و خوابید.

یکی دیگر از تخم ها تکان خورد... وااای!!! همۀ تخم ها شڕوع بە تکان خوردن کردند، ترک برداشتند و جوجەها از داخل تخم ها بیرون آمدند.

کبکی خانم خوشحال، بال هایش را باز و بسته می کرد و با صدای بلند قا ... قا ... قا ... می خواند و   می خندید.

صدای کبکی خانم در کوە ها پیچید و بە گوش شکارچی بدجنس هم رسید.

مرد شکارچی بە دنبال صدا راە افتاد، از کوەها بالا رفت، بالا و بالاتر رفت تا کبکی خانم را پیدا کرد.

آرام آرام جلو رفت، تا خواست کبکی خانم را بگیرد، کبکی خانم متوجە شد و پرواز کرد و رفت بە آسمان.

شکارچی بدجنس جوجە های کبکی خانم را دید. آنها را در قفس گذاشت و به طرف پایین برگشت.

کبکی خانم هرچە داد و فریاد کرد، شکارچی دست از سر جوجە کبک ها برنداشت و آنها را برد.

اشک در چشمان گرد کبکی خانم جمع شد .

از آن روز بە بعد کبکی خانم هر روز به نوک کوەها و قله ها می رفت و با صدای بلند جوجە هایش را صدا می زد . او بە انتظار کسی بود کە قفس را بشکند و جوجە کبک هایش را از دست شکارچی نجات بدهد اما این اتفاق نیفتاد.

کبکی خانم تصمیم گرفت دفعۀ دیگر لانه اش را در جایی دور از دسترس شکارچی ها درست کند که جوجه هایش از خطر دور باشند تا پرهایشان بزرگ شود، پرواز یاد بگیرند و بتوانند از خودشان مراقبت کنند.

                               نویسندە : رنگین دهقان  (بانو هورامی)

"" ژ "" پێسنەو ژەرەژێ
 سەرکەشەکانوە و لاو بنجە سەرسەوزەکان و گۆڵە ورد و گەورەکانوو کۆیسانی  دلێو هێلیانێوێنە هێڵە بۆرێ بە خاڵە وردە سیاوڵێوە بێنێ .
سەروو ئی هێڵانوە  پەلەوەرێوێ خرتۆڵەی زەریفە و بووڵیلێ بە نامێو  چێڵێ  نیشتێبێرە سەروو باڵە بووڵیلەکانشوە خەتێ سیاو و چەرمێ  پێویێنێ . 
چیڵەکێ دەنووکێوە سوورش بێ پایێچش پێسنەو دەنووکەکەیش سوورێنێ بە ناخوونێ خەمیێوە و خەنەیێ .
چێڵەکێ ئاشقوو هێڵەکانش بێ  . گرد روێ بە دەنووکە سوورەکەیش  هێڵەکانش ئیلا و ئەولا پەنە کەرێ و
ئەژمارێشان .
یوە ... دوێ .. یەرێ ... چوار ... پەنج ......
 چێڵەکێ بە چەمە خرتەکانش ئیلا و ئەولای تەماشا کەرێ و هۆشش لاو گرد یاگێوە بێ نەکای  رواسێوە ، کەمتارێو ،  یا  باڵدارێوی راوچی یا مارێو پەلاماروو هێلیانەکێش بدۆ و هێڵەکانش بوەرۆ  . 
چێڵەکێ هەروەختێو کە ئاوراش بیایێ سەروو هێڵەکانش بە پووش و پوار  پۆشێ ، بە پەلە لوێ  و چن دانێوە کرمە خاکیێ یا شەیتانەکڵێ و جار جاریچ دانەو گیواوان یۆزێوە و وەرێ ، جە چەمەهانەو نزیکوو هێلیانەکێش  کەمێو ئاوی نۆشێ و زوو هورگێڵێوە پەی هێلیانەکێش و نیشێراوە سەروو هێڵەکانش.
چێڵەکێ حەز کەرێ گوارەکانش زووتەر دلێو هێڵەکانە بەر بێنێ هەتا بوینۆشان ، چەنی وێش بەرۆشان پەی کۆی و سەحرای و باڵگێرتەیشان فێرێ بکەرۆ .
بیس روێ ویەرد هەڵای هیچ هەواڵێو جە گوارەکانش نەبێ .
ئاڐە دایمە سەروو هێڵەکانشوە بێ . بە  پەل و باڵە گەرم و نەرمەکانش پۆشێبێنێش .
چێڵەکێ واوەی روەکان ئەژمارێ بیس‌ویەرێ  روێ ویەرد  
شەوە ئامارە پێسنە گردوو شەوەکا سەروو هێڵەکانشوە وتە .هایش بیوە  واوەی ئەژمارێش  بیس‌و چوار روێ ویەردە بێ .  
تەماشێوەو هێڵەکانش کەرد ، واااای یۆشان جماوە  ،تلش وارد پیلا و پەولارە ، ترەکا  ،
چێڵەکێ بە وەشحاڵی و دەنووک وازیوە  تەماشاو هێڵەکان کەرێ . 
هێڵەکە ترەکا و گوارێوە وەشڵالێ بە پەل و باڵی چەسپیا بە لاشەیرە ئاما جبەر . 
گوارەکێ فرە شەکەتە بێ حەر دلێو هێڵەکەینە ئاما جبەر ئازا چەمێش قووجنێ و وتە . 
یۆتەر جە هێڵەکان جماوە ، واااااای  گردوو هێڵەکان خەریکێنێ جمای جماوە ، گردشا ترەکێ و گوارەکێ دلێو هێڵەکانە بەر ئامێ . 
چێڵەکێ وەشحاڵە باڵەکانش فڕنێ و بە دەنگی بەرز قا قا قا قە قە وانێ و خوێ . 
دەنگوو چێڵەکێ کۆیسانوە دنگ دێوە و یاوا گۆشوو ڕاوچیێوە خرابی .
ڕاوچیەکە کەوت شۆنوو دەنگەکەی تەموو کوەکانوە لوا سەر  ، سەر و سەرتەر لوا هەتا چێڵەکێش یۆستەوە .
بە پارێز لوا وەروە هەتا گەرەکش بێ چێڵەکێ گێرۆ زاناش پەنە و باڵێش گێرتێ و پڕا پەی ئاسمانی .
راوچیە خرابەکەی گوارەکێش دیێ  و کەردێشنە قەفەس و لواوە پەی واری .
چێڵەکێ هەرچن هاوار و دادش کەرد راوچیەکەی وازش جە گوارەکان نەئاورد و بەرڐێش چەنی وێش . 
هەرسی دلێو چەمە خرتەکانوو  چێڵەکێنە کۆ بیێوە . ئەچا روەی لای ئاڐە گرد روێ لوێ پەی سەربەرزەکان و قەڵایەکان بە دەنگی بەرز چرێ بە گوارەکانش .
چەمەڕاو کەسێوە بێ هەتا قەفەسەکەی بماڕۆ و گوارەکانش دەسوو ڕاوچیەکەیوە ئازادێ بکەرۆ  بەڵام کەس نەبی و پاسنە ناما وەروە . 
چێڵەکێ ڕاوێژش کەرد پەی وێش جارێوەتەر یاگێوە هێلیانی بسازنۆ کە دوور جە وەردەسوو راوچیەکانە بۆ هەتا گوارەکانش جە مەترسی دوورێ با . 
هەتا باڵەکاشان گەورێ با و پڕای یاد بگێران و بتاوا هۆششان وێشاوە بۆ 

خانوادەی کبک  (بنەیانەو ژەرەژێ )
چێلی ( کبکی خانم )
گواری (جوجە کبک )
بەق(کبک نر )
  

                  نویسەرە :ڕەنگین دهقان 
                      هورگێڵنەر : کارزان ئەداک
"" ژ "" پێسنەو ژەرەژێ
 سەرکەشەکانوە و لاو بنجە سەرسەوزەکان و گۆڵە ورد و گەورەکانوو کۆیسانی  دلێو هێلیانێوێنە هێڵە بۆرێ بە خاڵە وردە سیاوڵێوە بێنێ .
سەروو ئی هێڵانوە  پەلەوەرێوێ خرتۆڵەی زەریفە و بووڵیلێ بە نامێو  چێڵێ  نیشتێبێرە سەروو باڵە بووڵیلەکانشوە خەتێ سیاو و چەرمێ  پێویێنێ . 
چیڵەکێ دەنووکێوە سوورش بێ پایێچش پێسنەو دەنووکەکەیش سوورێنێ بە ناخوونێ خەمیێوە و خەنەیێ .
چێڵەکێ ئاشقوو هێڵەکانش بێ  . گرد روێ بە دەنووکە سوورەکەیش  هێڵەکانش ئیلا و ئەولا پەنە کەرێ و
ئەژمارێشان .
یوە ... دوێ .. یەرێ ... چوار ... پەنج ......
 چێڵەکێ بە چەمە خرتەکانش ئیلا و ئەولای تەماشا کەرێ و هۆشش لاو گرد یاگێوە بێ نەکای  رواسێوە ، کەمتارێو ،  یا  باڵدارێوی راوچی یا مارێو پەلاماروو هێلیانەکێش بدۆ و هێڵەکانش بوەرۆ  . 
چێڵەکێ هەروەختێو کە ئاوراش بیایێ سەروو هێڵەکانش بە پووش و پوار  پۆشێ ، بە پەلە لوێ  و چن دانێوە کرمە خاکیێ یا شەیتانەکڵێ و جار جاریچ دانەو گیواوان یۆزێوە و وەرێ ، جە چەمەهانەو نزیکوو هێلیانەکێش  کەمێو ئاوی نۆشێ و زوو هورگێڵێوە پەی هێلیانەکێش و نیشێراوە سەروو هێڵەکانش.
چێڵەکێ حەز کەرێ گوارەکانش زووتەر دلێو هێڵەکانە بەر بێنێ هەتا بوینۆشان ، چەنی وێش بەرۆشان پەی کۆی و سەحرای و باڵگێرتەیشان فێرێ بکەرۆ .
بیس روێ ویەرد هەڵای هیچ هەواڵێو جە گوارەکانش نەبێ .
ئاڐە دایمە سەروو هێڵەکانشوە بێ . بە  پەل و باڵە گەرم و نەرمەکانش پۆشێبێنێش .
چێڵەکێ واوەی روەکان ئەژمارێ بیس‌ویەرێ  روێ ویەرد  
شەوە ئامارە پێسنە گردوو شەوەکا سەروو هێڵەکانشوە وتە .هایش بیوە  واوەی ئەژمارێش  بیس‌و چوار روێ ویەردە بێ .  
تەماشێوەو هێڵەکانش کەرد ، واااای یۆشان جماوە  ،تلش وارد پیلا و پەولارە ، ترەکا  ،
چێڵەکێ بە وەشحاڵی و دەنووک وازیوە  تەماشاو هێڵەکان کەرێ . 
هێڵەکە ترەکا و گوارێوە وەشڵالێ بە پەل و باڵی چەسپیا بە لاشەیرە ئاما جبەر . 
گوارەکێ فرە شەکەتە بێ حەر دلێو هێڵەکەینە ئاما جبەر ئازا چەمێش قووجنێ و وتە . 
یۆتەر جە هێڵەکان جماوە ، واااااای  گردوو هێڵەکان خەریکێنێ جمای جماوە ، گردشا ترەکێ و گوارەکێ دلێو هێڵەکانە بەر ئامێ . 
چێڵەکێ وەشحاڵە باڵەکانش فڕنێ و بە دەنگی بەرز قا قا قا قە قە وانێ و خوێ . 
دەنگوو چێڵەکێ کۆیسانوە دنگ دێوە و یاوا گۆشوو ڕاوچیێوە خرابی .
ڕاوچیەکە کەوت شۆنوو دەنگەکەی تەموو کوەکانوە لوا سەر  ، سەر و سەرتەر لوا هەتا چێڵەکێش یۆستەوە .
بە پارێز لوا وەروە هەتا گەرەکش بێ چێڵەکێ گێرۆ زاناش پەنە و باڵێش گێرتێ و پڕا پەی ئاسمانی .
راوچیە خرابەکەی گوارەکێش دیێ  و کەردێشنە قەفەس و لواوە پەی واری .
چێڵەکێ هەرچن هاوار و دادش کەرد راوچیەکەی وازش جە گوارەکان نەئاورد و بەرڐێش چەنی وێش . 
هەرسی دلێو چەمە خرتەکانوو  چێڵەکێنە کۆ بیێوە . ئەچا روەی لای ئاڐە گرد روێ لوێ پەی سەربەرزەکان و قەڵایەکان بە دەنگی بەرز چرێ بە گوارەکانش .
چەمەڕاو کەسێوە بێ هەتا قەفەسەکەی بماڕۆ و گوارەکانش دەسوو ڕاوچیەکەیوە ئازادێ بکەرۆ  بەڵام کەس نەبی و پاسنە ناما وەروە . 
چێڵەکێ ڕاوێژش کەرد پەی وێش جارێوەتەر یاگێوە هێلیانی بسازنۆ کە دوور جە وەردەسوو راوچیەکانە بۆ هەتا گوارەکانش جە مەترسی دوورێ با . 
هەتا باڵەکاشان گەورێ با و پڕای یاد بگێران و بتاوا هۆششان وێشاوە بۆ 

خانوادەی کبک  (بنەیانەو ژەرەژێ )
چێلی ( کبکی خانم )
گواری (جوجە کبک )
بەق(کبک نر )
  

                  نویسەرە :ڕەنگین دهقان 
                      هورگێڵنەر : کارزان ئەدا



[۶/۲۶،‏ ۰:۳۴] r.: داستانوو شپرزەی
 
چێروو ئاسمانی کەوەیەنە وەڵاتە دوورەکانە شارێوە زەریف و سەرسەوز بێ نامێش  زەریفە شار بێ
 زەریفە شارەنە ئاژەڵەکان فرە بە وەشی پەناو هەنگەریەنە ژیوێنێ . ئاژەڵەکان بە یاردەو پەپووسڵێمانەی زانایەوە  پەی وەشتەر ژیوای خەڵکوو شاری  چننە یاسایێوەشان نویستێ بێنێ  کە مشیایێ گرد کەسی  بەردێنێ بە ڕاوە. بڕیار سەروو ئانەی بێ ئەگەر کەسێو یەرێ کەڕەتێ یاساو شاری پاشێل کەرۆ ئەوێتەر ئاژەڵەکان هامۆشیێش نەکەران و ئەگەر هەرمانەکێش درێژەش دا پەنە زەریفە شارەنە بزناوە و بکیاناش پەی سارایێوە فرە دووری .
جە زەریفە شارەنە تووتێوە پەژمین ،مێهرەبان، و ئەرک‌شناس ژیوێ کە گردکەسی وەش گەرەک بێ .
بۆنەو ئەرک شناسیشوە نامێشان نیا بێ ""ئەرک""

هەرمانەو  ئەرکی وەرپەرسی چەمداری سەروو شاری و کەردەوەو ئاژەڵەکان بێ .
ڕوێوشان خووگێو  ئاما پەی زەریفە شاری و نزیکوو یانەو ئەرکیەنە یانێوە شپرز و قیزەونش سازنا .
ئەرک بە دیەی یانە قیزەون و نامەحکەمەکەیش عادز بی و واتش ئی یانە نامەحکەم و شپرزەن ، خاستەرەن وڕنمێش . من مەونە یاردەیت هەتا وڕنمێش و بە جیاتیش یانێوە مەحکەم و زەریف بسازنمێ .
بەڵام خووگ تووڕە بی و واتش من لەشم نیەن حەز مەکەروونە یانەم ئەچینە بۆ .
خووگەکە ئێننە چەپەڵ بێ کە گرد کەس بە شپرز چڕێش وەنە . 
" شپرز " هەمیشەی جلێ پیسێ و شپرزێ کەرێ وەر ، چڕووچەمێوی چڵکن و پیس ، دڐانهایێ زەردێ و دەمێوی بۆ پیسش بێ ، هیچ وەخت میسواک نەدێ ، هەر وەختێ چاشتی وەرێ پێشخوانەکەیش هەر ئەچاگە ئازێ جیای ، هیچ وەختێو دەس‌وپل نەشۆرێ ،و بوە پیسێو شەخەڵوو یانەکەیش گردوو مەحەلەکێش گێرتەبێرە و ئازاروو خەڵکی دێ  .
شپرز هەر وەختێو پەی گێڵای  یا گەمە کەردەی  لوایێ پەی پارکوو شاری بەستەنی و واردەمەنی  سانێ و شەخەڵەکەیشان هەر پاسنە وزێرە سەروو زەمینی و بە دەسە چەسپناک و پیسەکانشوە سواروو دڵارێ و خشکیلێ و ئەوێ تەر ئەسپابەکانوو گەمەی بێ . ئێتر هیچکەس چەنیو ئادی گەمە نەکەرێ و گرد کەس دووریش چەنە گێرێ چوونکای گرد جە هەرمانەکاش عادزێ و ناڕازیێ بێنێ و چەنیو ئادی حاڵشان خرابیێ .
هەواڵوو شپرزی و چەپەڵی  " شپرزی " و پاشێل کەردەو یاسایەکاش یاوا دەستوو پەپووسڵێمانەی زانای .
پەپووسڵێمانە عادز بی " ئەرکش "چڕی و واتش :هەتا زوون مەلی پەی یانەو خووگی  ئاوەو گۆشیش مەدەی و مەواچیش پەنە ئی شپرزکاری دەس بازۆ ئێحتێرام بنیۆرە پەی یاسایاو زەریفەشاری 
ئەگەر ئینەیچ نمەکەرۆ مەشیۆ بکیانیۆ سارایێوە دوورە دەستی .
" ئەرک " لوا پەی یانەو شپرزی و تەقەش دا 
" شپرز "کە دلێراسەو یانەکەیشەنە دلێو بەڵخ و شەخەڵی و چڵکینە نیشتەبێرە  بە دەنگی بەرز واتش 
کێنی ؟ 
بۆنە دلێ  .... بەرەکە وازا  
" ئەرک " لوانە دلێ و بە ئێحتێرامێوە سڵامش کەرد  بەڵام یانەکە ئێننە پیس و بۆبژەین بێ کە سەرەش گێجیا و حاڵش خرابیا .
" ئەرک "ڕوش کەردە " شپرزی" و واتش :
هەتا زوون وێت و یانەکەیت تەمیس مەکەری و ئا شەخەڵانە کە دەوروو یانەکەیتەنە پژگیاینێ کۆشا مەکەریوە .
" شپرز "خوا و واتش :یانە یانەو منەن ، بە هیچکەسیوە پەیوەندیش نیەن ، من تاقەتوو تەیسکاریم نیەن 
بێ خیااااڵ.... قەدیمی واتەن چوار دیواری ئەختیاری 
ئیسەیچ هەتا زوون یانەو منەنە بزیەرە و ئێتر نەی ئەپێگەناوە و چێروو لچانە بۆڵە بۆڵێوش کەرد .

"ئەرکی" واتش : جە من واتەی بێ  سەروو وێم زانێناش  بواچووت پەنە 

من ئەچی یانە پیس و پۆخڵەو شپرزەو تۆنە مەلۆ بەڵام یەرێ ڕوێ وەختت هەن ئا کارانە واتیم پەنە ئەنجام بدەی  . ئەگەر ئەچی شپرز کاریە دەس بەردار بیەی کە خاس ئەگەریچ نا هیچکەس ڕەفێقیت نمەکەرۆ و دماو ئانەی مەشیۆ بکیانیەی پەی سارایێوە دووری .
"شپرز " بە دەنگی بەرز خوا و بە لاسایە کەردەیوە "ئەرکش" دارە وەروو لاقرتیا 
بوەو دەمیش ئێننە پیسە بێ کە ئەرک ئێتر تاقەتوو مەنەیوە لاشەنەو قسە کەردەی چەنیش نەمەنەبێش .
ئەرک ئەچیەی کە نەتاوابێش قسەکاش بفامنۆ بە شپرزی خەمگین بێ  لوا پەی یانەو پەپووسڵێمانەی و داستانەکێش گێڵناوە  پەپووسڵێمانەی واتش :یەرێ روێتەر بخوایندێ  ئەگەر ئەرکەکێش نەبەردێش ڕاوە و واوەی یاساو ژیوای جە شاریش پاشێل کەرد هەواڵش مەدەیمێ پەنە کە هیچکەس چەنیش قسێ و هامۆشیێ و ڕەفێقی نمەکەرۆ ئەگەر واوەی  دەسکەوتش نەبی  گردما پێوەرە مەلمێ  پەی بەرەو یانەکەیش و زەریفە شارەنە مەزنمێشوە و مەکیانمێش پەی سارایێوە دوورەدەسی .
یەرێ ڕوێ ویەرد  ئەرک لوا پەی بەرەو یانەو شپرزی هەر پێسنە چاوەڵی بوە پیسێو یانەکەیش گردوو مەحەلەکێش گێرتەبێرە  
ئەرک هەرچننە تەقەش دا هیچ جوابێوەش نەژنەوت و هیچکەس بەرەش واز نەکەرد .
پاسنەش زانا شپرز نیەن یانەنە کە دەنگێوە یەواش واردش بە گۆشیش : کێنی ؟ بۆنە دلێ 
ئەرک بەرەکەش واز کەرد شپرز بە چڕووچەمێوی ماسا وچەمانێوە بێ حاڵێ دلێڕاسەو یانەکەیشەنە و دلێو بەڵخیەنە کەوتە بێ و هاوار و ناڵەش بێ  .  
" ئەرک " بە دیەیو حاڵوو شپرزی عادز بی ، بە هەر زەحمەتێو بی نیشت چێروو باڵیش .
[۶/

۲۶،‏ ۰:۳۵] r.: بە یاردەی گاوە مێهرەبانێوە بەردشان پەی نەوەشخانەی هەتا خاتوو بزە دەوایش کەرۆ
خاتوو بزە وەڵ جە گرد چێوێنە شپرزش کیانا مەلێ هەتا عال عالێ شۆراش دماوە جل‌وبەرگێوی تەمیسش پووشنا و مەعایێنەش(وشکنای بە چەم) کەرد  و واتش نەوەشی  "شپرزی " بۆنەو پسی و نەبەردەی راوەو پاکی و بێهداشتین .
میکرۆبا ئی بەڵاشا ئاردێنە ملشەرە
خاتوو بزە چننە روێ شپرزش نەوەشخانەنە ئاستوە و دەوایش دا پەنە هەتا تەمام وەش بیوە و دەردەش  نەمەنە .
 شپرز ئەچا ڕۆوە لای پاک و پۆختەیش بەردڕاوە ، قەوڵش دا  یانەکەیش دایمە هورچنۆ  ، شەخەڵەکاش بوزۆنە شەخەڵدان  ، وەڵ جە واردەی واردەمەنیەکا دەستەکانش بشۆرۆ  و گردوو یاسایەکاو شاری بەرۆ ڕاوە.
خەڵکوو زەریفە شاریچ قەوڵشان دا  دماو ئانەی نەچڕاش وەنە شپرز .

چننە روێ ویەرد بەڵام 
شپرز واوەی  ویرش شیوە  چە قەوڵێوش دان بە خەڵکی و هەرمانە شپرزەکێش درێژەش دێ پەنە ، واوەی گرد یاگێوەش پەڕ کەرد جە شەخەڵی .
بوەو شەخەڵی گردوو شاروو ئاژەڵەکانش گێرترە ،
ئی کەڕەتە ئێتر ڕایێوە پەی بەخشای نەمەنە .
هەر ئەپی بۆنەوە گردوو خەڵکوو زەریفە شاری ئامێ و شپرزشان وست جبەر .

شپرز لوا هەتا جبەروو شاریوە یانێوە بسازنۆ و ئەچاگە ژیوۆ


شلختە در شهرزیبا  
روزی روزگاری زیر آسمان آبی، در دوردست ها شهری پرآب و سرسبز بود بە نام "شهرزیبا".
در "شهرزیبا" حیوانات با خوبی و خوشی در کنار هم زندگی می کردند.
 حیوانات با کمک هدهد دانا، برای بهتر زندگی کردن اهالی شهر، قانون هایی نوشتە بودند کە باید همگی به آن قانون ها عمل می کردند. قرار بر این شده بود که اگر کسی سە بار از دستورات و قانون های شهر سرپیچی کند، حیوانات دیگر با او رفت و آمد نکنند و اگر به این کار ادامه داد، او را از "شهرزیبا" بیرون کنند و بە بیابانی دور بفرستند. در "شهرزیبا" سگی پشمالو، مهربان و وظیفە شناس زندگی می کرد که همە او را دوست داشتند. از آنجا که او خیلی وظیفە شناس بود، نامش را "وظیفە" گذاشتە بودند. "وظیفه" مسئولیت نظارت بر شهر و رفتار حیوانات را برعهدە داشت.
یک روز خوکی بە "شهرزیبا" آمد و در نزدیکی خانۀ "وظیفە"، خانە ای نامنظم و زشت ساخت.
"وظیفە" از دیدن خانەی زشت و سست او ناراحت شد و گفت:
- این خانە سست و نامرتب است، بهتر است آن را خراب کنیم. من به کمکت می آیم تا خرابش کنیم و به جای آن خانەای محکم تر و زیباتر بسازیم اما خوک عصبانی شد و گفت:
- من حااال ندارم، دلم می خواهد خانە ام همین طوری باشد...
خوک بقدری کثیف بود کە همه او را شلختە صدا می کردند. "شلختە" همیشه لباس های کثیف و نامرتب به تن می کرد.  صورتی چرک و کثیف و دندان های زرد و دهانی بدبو داشت. هیچ وقت مسواک نمی زد، هر وقت غذا می خورد، تە ماندۀ  غذایش را همان جا رها می کرد. هیچ وقت دست و رویش را نمی شست و بوی بد زبالۀ خانە اش همۀ محله را گرفتە بود و  اهالی را آزار می داد.
"شلختە" هر وقت برای گردش و یا بازی بە پارک شهر می رفت و بستنی یا خوراکی می خرید، آشغال هایش را همان جا روی زمین می انداخت و با دستان چسبناک و کثیفش سوار تاب و سرسرە و وسایل بازی می شد .
دیگر هیچ کس با او بازی نمی کرد و همە از او دوری می کردند چون از کارهایش ناراحت و ناراضی بودند و با او حالشان بد می شد.
خبر بی نظمی و کثیفی "شلخته" و سرپیچی اش از قانون، بە گوش هدهد دانا رسید .
هدهد ناراحت شد، وظیفە را صدا زد و گفت:
- هرچە زودتر بە خانۀ خوک برو و به او تذکر بده کە دست از این شلختگی بردارد و به قانون "شهرزیبا" احترام بگذارد  در غیر این صورت باید به بیابان دوردست فرستاده شود.
"وظیفە" بە خانۀ "شلختە" رفت و در زد. "شلختە" کە وسط خانە و داخل لجن و زباله و کثافت نشستە بود، با صدای بلند گفت: 
- کیه؟؟؟ بیااا تووو... در بازە.
"وظیفە" بە داخل خانە رفت و با احترام سلام کرد اما خانە بقدری کثیف و بد بو بود کە سرش گیج رفت و حالش بد شد. 
"وظیفە" رو به "شلختە" کرد و گفت:
- هرچە زودتر خودت و خانەات را تمیز کن و زباله هایی را هم کە اطراف خانە ریختی، جمع کن.
"شلختە" خندید و گفت: 
- خانە... خانۀ من است و بە کسی ربطی ندارد. من حوصلۀ تمیز کردن ندارم، بی خیاااال. از قدیم گفته اند چهار دیواری،  اختیاری. حالا هرچە زودتر از خانۀ من برو بیرون و دیگر هم این طرف ها نیا... و زیر لب غرغر کرد.
"وظیفە" گفت:
- از من گفتن بود. وظیفە داشتم به تو بگویم. من از خانۀ کثیف و نامرتب تو می روم ولی سە روز بە تو فرصت می دهم که کارهایی را که گفتم، انجام دهی. اگر دست از شلختە بودنت برداشتی کە چه بهتر وگرنه هیچ کس با تو دوستی نخواهد کرد و بعد هم باید بە بیابانی دور فرستاده شوی.
"شخلتە" با صدای بلند خندید و با درآوردن ادای "وظیفه" او را مسخره کرد. بوی دهانش بقدری بد بود کە "وظیفە" دیگر طاقت ماندن در کنار او و حرف زدن با او را نداشت. 
"وظیفه" از این که نتوانسته بود حرفش را به "شلخته" بفهماند، غمگین بود. به خانۀ هدهد رفت و ماجرا را تعریف کرد.
هدهد گفت:
- سه روز دیگر صبر کنید اگر به وظایفش عمل نکرد و باز هم قانون های زندگی در شهر را نادیده گرفت، به او اطلاع می دهیم که هیچ کس با او صحبت، رفت و آمد و دوستی نمی کند اگر باز هم نتیجه ای نداشت، همگی با هم به در خانە اش می رویم و او را از "شهرزیبا" بیرون می کنیم و به بیابانی دوردست می فرستیم.
                                                                  ......
سه روز گذشت، "وظیفە" به در خانۀ "شلختە" رفت، همچنان بوی بد خانە اش در محله پیچیده بود.
"وظیفە" هرچە در زد، جوابی نشنید و کسی در را باز نکرد. فکر کرد "شلخته" در خانه نیست که  صدای ضعیفی از داخل خانە به گوشش رسید: 
- کیه... بیااا تووو...
"وظیفە" در را باز کرد. "شلختە" با صورتی پف کرده و چشمانی بی حال، وسط خانە ، داخل لجن افتادە بود و ناله می کرد. 
"وظیفە" از دیدن حال "شلختە" ناراحت شد. با هر زحمتی بود، زیر بغلش را گرفت و او را با کمک گاو مهربان به بیمارستان برد تا بزی خانم  او را مداوا کند. 
بزی خانم اول "شلختە" را به حمام فرستاد تا خوب شستشویش دهند بعد لباسی تمیز به او پوشاند و معاینە اش کرد و گفت:

- مریضی "شلختە" به خاطر

کثیفی و رعایت نکردن نظافت و بهداشت است، میکروب ها این بلا را به سرش آورده اند...
بزی خانم چند روزی "شلختە" را در بیمارستان نگهداری کرد. از او مراقبت کردند و داروهایی به او دادند تا حالش کامڵا خوب شد و دیگر درد نمی کشید.
از آن روز بە بعد "شلختە" نظافت را رعایت می کرد. او قول داد خانە اش را همیشه مرتب کند، زباله ها را درسطل زبالە بریزد و قبل و بعد از خورن خوراکی، دست هایش را بشوید و تمام  قانون های شهر را رعایت کند .
اما شلختە خیلی زود همە چیز را فراموش کرد وباز بەکارهای گذشتەی خود ادامە داد اهالی شهر زیبا رفتند و اورا ازشهر زیبا بیرون انداختند شلختە رفت تا بیرون از شهر برای خود خانەای بسازد

نویسندە: رنگین دهقان (بانو هەورامی)

بیوگرافی رنگین دهقان ژنینی

تخلص: بانو هورامی 
متولد : 1351/4/10
نام پدر : محمد
نام مادر : سلطنت
زادگاە:روستای ژنین بخش سروآباد (ژاورود)
سال ازواج: 1365/5/29
نام همسر: برزون نصری(ژنینی)
فرزند:3دختر 1 پسر
ساکن: استان البرز 
شغل: نویسندە و مدرس در رشتە داستان نویسی و قصە گویی
 آثار  و ترجمەها:12 جلد
1-چون نهالی در باد 1391
ترجمە سورانی اردلانی :وەکوو نەمامێک بەر بادا" باترجمە : صدیقە امانی
2-قاصدک در زریوار با ترجمە سورانی ڕئوف محمودپور 1392
3-قاصدک در دشت باترجمە سورانی ڕئوف محمودپور بیلو1393
4- قاصدک در هورامان باترجمە هورامی کارزان اداک 1394
5-گرد آوردندە کتاب دنیای کودکان 1395
6-ویرانش مجموع کتاب های قصە های مامان فاطی (1و 2 و3)اثر خانم فاطمە فراهانی
7-دختر شجاع 1398
9-شلختە در شهر زیبا 1398
10-رمان هەورام (هورام )
11-دخترشجاع ـ کناچی ئازای با ترجمە هورامی آقای همایون محمدنژاد
12- شپرز با ترجمە هورامی : کازان اداک
13-ک مثل کبک 
14-"ژ" پسەو ژەرەژە باترجمە هورامی : کارزان اداک
15-راز یونس
وهمچنین کارهای مشترک در کتاب حس مشترک 1 و 2
همکاری در سال هفتە نامە ئاوات و...
صاحب چندین مقالە در حوزە کودک و نوجوان
همکاری در تلویزیون مدتی در شبکە پویا برنامە نقاشی نقاشی (دیالوگ نویس)
عضو انجمن قلم ایران و انجمن ادبی های سیمین سخنان انجمن ادبی فرزانگان البرز 

 




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، اخبار، زوانی هه‌ورامی، ڕه‌نگین دێهقان،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 11 تیر 1398 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.