جە«ناهید» تا «ماریا» هەورامی/وەلی فەتاحی

جە«ناهید» تا «ماریا» هەورامی

ئەر تەمەت بڕوو سەدٚ لەعنەت وەنەم
کۆشتەی زیاتەر چێش کەرا پەنەم
تازە وەر کەوتەن پۆپەو  ئا کەشا
ئەدٚاو حەوتی بوو پەیت کەروو حەشا
«فولکلور»
   ماچۆ: ئاڕۆڵە لوە ئەچا دەگا سەرینێنە دوێ گۆرانی واچێ بارە. ئەجۆ زەماوندٚەکێ فرە سەردٚ و سڕەنە!
تاتە گیان: بە کێ واچوو؟  رۆڵە گیان تەقە دوێ بەرا و دوێ بارە. چوون گردٚوو خەڵکوو هەورامانی گۆرانی واچا بەڵام بڕێوشا ژەنیەنێ و هەر مشیۆم نە واچا و پیایەکێچ خۆ گردٚ ڕوەشا نیێنە دەم کەراوە و بڕێویچشا گۆرانی واتەی هەر بە خاس نمەزانا! 
 ئەچی دلێڕاسەنە دیارا ژەنی هەورامانی فرسەتشا پەی گورانی واتەی یا کەم بیەن و یا ئیجازەشا نەبیەن کە گورانیێ واچا. ساڵها چەی وەڵتەر یوە یوێو ژەنی جە هەورامانەنە گۆرانێشا واتێنێ و تەنانەت نەتەنیا یاگێ شانازی نە بیێنێ بەڵکووم گۆلانەیچ تەماشەشا کەردٚێنێ و ئینە یاگێ داخێ بیێنە. ژەنە دەنگ وەشە و بەسەلێقە و بە ئێستێعدادەکێ مەجبوورێ بیێنێ پەی ئەرمانای هەستی و شکۆفەدای ئێستێعدادی و پەی وێ ئارام کەردٚەی و وێ ئەرمانایشا پەنا بەرا مەراسموو تازیەکا و ئەچاگە بە گرەوە بە دەنگ، ئارامش وزا دلێ دڵوو هەم وێشا و هەم هەمجنسەکاشا و تەنانەت پیایەکایچ. «ئا تۆخوا فڵانە کەس کۆچێو گرەوە با دڵما هاڵی بۆ» دیارا ئی ژەنێ کە ئیسەیچ نمونێشا فرێنێ جە تازیەکانە گرەوا  و بەڕاسی هەر فرە وەشیچ گرەوا. باوڕ کەردێ بڕێو جارێ پیایەکایچ گراونا! بەداخەوە ئی ژەنە دەنگ وەشێ برێو جارێ دلێ تازیەکایچەنە ئاسایششا وەنە سەلب کریان و پەنەشا واتێنێ وەش گرەودێ! ئاخر گروە گرەوەن!  ڕەنگا مەنزوور ئانە بیەبۆ کە بالۆرێ نەواچدێ! بالۆرەواتەی پەی ژەنێ نامان!، بەڵام ژەنی هەر کۆتا ناماینێ و هەر واتێنێشا تانا بە نهێنی و تانا بە ئاشکرا. 
گورانی واتەی ژەنا جیاواز چانەیە کە بە نهێنی و تەنیا پەی ئارامشی دەروونی وێشا و پەی لالای زاڕۆڵەکاشا جە کەناروو بێشکەکا و لەولوەکانە هەر کەم و کۆرت بەردەوام بیەن، بەڵام پێسەو شریتێوی پەی زەبت کەردٚەی و پێسەو پیایەکا هەرگیز نەتاوانشا حزوورپێدٚا کەرا. تا جە چند ساڵەی ئەخیرەنە کە ڕەسانێ بە تایبەت تەلەفزیۆنەکێ بەهاشا دا بە گورانیێ و گورانی واچا بە عام و بە تایبەت بە ژەنا، گورانی واچە ژەنە هەورامیەکێچ ئاماینە دلێ مێدٚانی و پەی ئەوەڵین جاری و جە دلێ تەعاجبیەنە و دەر عەینوو حاڵی بە وەشحاڵیێوی مانادارەو ژەنێوە هەورامیە ئاما تەلەفزیۆنوو گورانیێش واتێ و جامێعەو هەورامانیش مۆتەحەیێر کەرد و ئەڵبەتەنە وەشحاڵ! موتەحەیێر چانەیە، مەگەر کریۆ و ئەسڵەن چەنی کریۆ ژەنێوە هەورامیە جە تەلەفزیۆنەنە ئادٚیچ بە سەرەی ڕووت و قووتەو گورانیێ واچۆ!؟ و وەشحاڵ چانەی کە ئافەرین ڕەچش ماڕان و وێش کەردٚەن بە ئەوەڵین سەروازێو تا ئی جبهەیە ماڕۆ و ڕا کەرۆوە پەی ماباقی سەروازەکا راو گورانیێ؛ تا ژەنی تەرێ بەیا شۆنیشەرە. خۆ مزاندێ ئا خاتوونێ ناهید هەورامیە بێ. ئارۆ یاگێ شانازیەنە کە دەیان گۆرانی واچێ ژەنێ هەورامی زوانێ بە ئاشکرا و بە نیهان و جە یانەنە و جە بەرەنە و جە ڕەسانەنە دەنگشا چەنی ڕەنگیشا ئامێتە بیەن و هاوار کەرا کە ئێمەیچ هەنمێ و متاومێ واچمێ. بەڵام دیارا هەڵای ئادٚێ پێسەو پیایەکا گورانیێ ماچا و جە کەلیمە(شێعر) پیایانەکا فرەتەر بەهرە بەرا تا کەلیمێ ژەنانێ. ناحەقیچشا نیا چوون کەلیمێ ژەنانێ کەمێنێ و تەنانەت شاعێرێ ژەنی ژەنانێچما یا نەبیێنێ یا هەر فرە کەمێنێ تا شێعرێ ژەنانێ بنیارە و ژەنە گورانی واچەکێ کەراشا بە گورانیێ. ڕەنگا ماریا هەورامیە ئەپا سن و ساڵە کەمەیشەو یوە ئەچا خاتوونە گۆرانی واچە دەنگ وەشا هەورامانیە بۆ کە تا ڕادێو گەرەکش بیەبۆ و تاوابۆش ئی ئەرکەیە جێبەجێ کەرۆ. دەسوو گردٚوو خاتوونە گورانی واچەکا هەورامانی وەش بۆ و بەردەوامێ با و بزانا ئەگەر هەنێ کەسانێو کە مەنعەشا کەرا تا نەواچا، وەراوەریچەو هەنێ کەسانێو کە بە واتەی ئادٚیشا گەش گەش باڵا کەرا.
وەلی فەتاحی
98/5/23

http://uupload.ir/files/6gu7_nahid_marya1.jpg




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، زوانی هه‌ورامی، تاریخ، اجتماعی، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، وەلی فەتاحی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،جە«ناهید» تا «ماریا» هەورامی/وەلی فەتاحی،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 23 مرداد 1398 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.