چێش که‌رمێ تا حورمه‌تما په‌ی بنیاره‌؟!

تا ئیسه‌ چننه‌ جارێ خیابانه‌نه‌، بازاره‌نه‌، ئیدارێوه‌نه‌ یام یاگێوه‌نه‌‌ چنی که‌سیه‌ته‌ری قسێتا که‌ردێنێ و گه‌ره‌کتا بیه‌ن که‌میێ خه‌م و خه‌فه‌تتا به‌رباردێ و دڵتا گه‌ش و روحتا سره‌وندێ وه‌لیم وه‌روو برایوی سورانی زوانی (حه‌تا ئه‌گه‌ر زاروڵه‌یچ بیه‌ بو!) مه‌جبورێ بیێندێ زوانتا فاڕدێ و نابه‌دڵ بلدێ سه‌رو زوانو ئادی؟ئه‌من تا ئارو که‌ 40 ساڵێ جه‌ عه‌مریم ویه‌رو هه‌جگیز نه‌دیه‌نم که‌سێوه‌ سورانی زوان په‌نه‌م واچو: "هه‌ورامی قسێ که‌ره‌ منیچ حاڵیم بو"! یام ئادیچ به‌ هه‌ورامی قسێ که‌رونه‌؟ فره‌و جارا دیه‌نم ژه‌نی، کناچێ و حه‌تا پیا‌ی گه‌ورێچ  نامه‌ینێ په‌نه‌ واچا هه‌ورامیێنی! حه‌تا وێچم موده‌تیه‌ فره‌ روه‌م نه‌بێ یام راسه‌ش واچوو زاتم نه‌بێ واچوو هه‌ورامیه‌نا؟! ئارو ویرش که‌رووه‌ نمه‌زانوو واچوو خه‌تاو وێم بیێنه‌ یام خه‌تاو ده‌وروبه‌ریم؟ ئه‌رێ من نمه‌زانوو چه‌نی بڕیه‌ ماچا هیچ فه‌رقێما نیا و یونمێ و گردێما زوانما کوردین!؟ وه‌ختێ تو ئینای دلێ خه‌ڵکیوینه‌ که‌ ماچاشا په‌نه‌ کورد، به‌ڵام تو زاتت نیا به‌ زوانوو وێت قسێ که‌ری! لایته‌ریچوه‌ مشیۆ جه‌ کیانوو کوردی دیفاع که‌ری؟ بێ ئانه‌یه‌ جه‌ مه‌زایا و قازانجو ئی وێلکنایه‌ به‌هره‌مه‌ند‌ بی! ( یانێ : منه‌ته‌ بنیا سه‌رت و ئیجازه‌ت بدا که‌ واچی کورده‌نی؟! یا جه‌ نه‌ته‌وه‌و کوردیه‌نی!!) و هه‌ر ئا ملله‌تیچه‌ په‌ی زوانه‌که‌و تو جوکێ وه‌شێ که‌رونه‌و ماڕونه‌ت!! ئاوه‌خته‌ ئێتر هه‌ره‌قه‌تی گنیه‌نه‌ دلێ حرس و جوشو وێ وارده‌ی. چارێوه‌یچت نیه‌نه‌ یا مشیۆ نه‌نگو وێ نه‌بیه‌ی قه‌بووڵ که‌رینه‌ و بلی سه‌روو زوانیشا یام مشیۆم داواو حه‌قی که‌رینه‌ و به‌ جه‌نگ و گژیای راو وێت که‌ریوه‌ یام ئانه‌ که‌ بازیشا جیا. ده‌ی ئاخر عه‌شره‌ت! وه‌ختێ من وێم نه‌بیا، نه‌تاوو به‌ زوانوو وێم قسێ که‌روو، بنویسوو، بوانوو یام حه‌قوو بیه‌ی مه‌ده‌نیم نه‌بو(مێدیا، روزنامه‌، مه‌دره‌سه‌ و ...) حه‌تا هیچ یاگێوه‌و کورده‌سانیچه‌نه،‌ نه‌ جه‌ زوانیم حاڵیشا بو، نه‌ ئانه‌ که‌ پتاوا به‌ زوانم چه‌نیم قسێ که‌را؟ ئاوه‌خته‌ به‌ چه‌ روێوه‌ واچوو کورده‌نا؟!

یۆ مشیۆ بیارو رێک واچو هه‌نا      نام و نیشانش نه‌وزونه‌ په‌نا   (سیامه‌ند هۆرامی)

حورمه‌ت ئه‌ره‌نیای یانێ ئانه‌ که‌ پا جوره‌ که‌ هه‌نی قه‌بووڵت که‌را و رات که‌راوه‌و جه‌ گردو مه‌زایاو ئا ملله‌تیه‌ به‌هره‌مه‌ند بینه‌.

ئیسه‌ چێش که‌رمێ تا بیاومێ پا حه‌قا؟

مشیۆ سه‌ر به‌ وێ وه‌زمێنه‌ دلێ      ده‌س و پا شانمێ و به‌یمێوه‌ مه‌لێ   (سیامه‌ند هۆرامی)

 مشیۆم ده‌س که‌رمێ به‌ نویسه‌ی، گرد له‌یوه‌و گرد یاگێنه‌ به‌ عام و به‌ ئاشکرا به‌ باوه‌ڕیه‌ پته‌و دلێ مه‌دره‌سه‌، ئیداره‌، خیابان و بازاره‌نه‌ به‌ زوانو هۆرامیی قسه‌و باس که‌رمێ و نه‌ته‌رسمێ. به‌ زاروڵه‌کاما و که‌س و کاریما ویه‌رده‌و زوانه‌که‌یما واچمێ تا بزانا تاریخه‌نه‌ کێ بیێنمێ و ئیسه‌ کێنمێ؟ به‌ گفت و که‌لامی دروس و مه‌نتقی ده‌لیله‌و حه‌ق بیه‌یما واچمێ.

 

                                                      فه‌ردین هه‌ورامی.




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، جفرافیا، آموزشی، اخبار، زوانی هه‌ورامی،
برچسب ها:هورامان-هورامان هانه به رچه م- کتابخانه هه ورامان- یانه ۆ کتێبۆ هه ۆرامانی-هه ورامان -هۆرامان-دزآور(زاوه ر)،لهون- نوسود-هورامان تخت- ژاورود- پاوه-نودشه- رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته وێڵه-بیاره- شارۆ هورامانی- مریوان- سروآباد- کرمانشاه- کردستان- دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-اورامانات-چهارقلعه عبدالملکی –زاغمرز-هورامی های شمال ایران،حسین آباد،امیرآباد،زینوند،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 30 آذر 1391 توسط همایون محمدنژاد
هورامان هانه به رچه م



هورامان هانه به رچه م


هورامان هانه به رچه م


هورامان هانه به رچه م


هورامان هانه به رچه م




قاقبه‌و ژه‌ره‌ژا

نویسه‌روشاعێرو هه‌ورامانی
کاکه ئێبراهیم عه‌بدۆلکه‌ریم هانه‌قۆڵی(یاوه‌رهه‌ورامی)



طبقه بندی: ادبیات/شعر، مامۆسایاوه‌ر هه‌ورامی، فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، جفرافیا، زوانی هه‌ورامی،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،ئێبراهیم عه‌بدۆلکه‌ریم هانه‌قۆڵی(یاوه‌رهه‌ورامی)،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 28 آذر 1391 توسط همایون محمدنژاد
بهار پایگلان

روستای پایگلان در بین شهرستان سنندج ومریوان واقع شده است . بعد از روستای بیساران از بزرگترین روستاهای منطقه ژاورود می باشددر حدود ۴۳۷خانوار و۲۰۶۰نفر جمعیت دارد . روستاهای اطراف شامل گواز ـ ژنین ـژان ـ ویژنان وآریان می باشند.

شواهد تاریخی نشان می دهد که پایگلان از لحاظ قدمت تاریخی از اکثریت روستاهای استان ، قدمت تاریخی بیشتری دارد و از کهن ترین روستاهای استان کردستان محسوب می شود .
اما بنا به خاطر دلایلی چون قرار داشتن در منطقه کوهستانی ودور بودن از جاده های اصلی بین شهری از توسعه و رقابت با شهرهای استان عقب مانده است در حالی که اکثریت ریتمهای شهر شدن را دارا می باشد .
سابقه ی تاریخی روستا به 1500 سال پیش بر می گردد . ساکنان قبلی این روستا قبل از ظهور دین مبین اسلام پیرو ایین زرتشت و مسیحیت بوده و همگام با فتح کردستان توسط سپاه اسلام و نبوغ دین توحیدی ف مردمان این دیار به دین اسلام گرویدند .
آثار باستانی1- مسجد جامع عبداللهی ، که با توجه به متن کتیبه ی سردرب و محراب این مسجد در سال 37 هجری قمری به دست مبارک صحابی بزرگوار پیامبر اسلام «ص» حضرت عبدالله بن عمر تاسیس شده است و به مسجد عبداللهی مشهور است .

2- قلعه ی خاکی روبروی روستا : این قلعه در زمان حکومت سلطان محلی کرد امیر مقرب الدین ساخته شده است .

«حضرت پیرخضر العاصمی الرضوی الحسینی.. بواسطة اینكه بر چشمة شاهو گیاه برای بقره‌اش در زمستان سبز شد، مشهور به پیرخضر شد و اول كسی در اكراد كه برایش ترجمه لفظ شیخ به پیر كردند او بود و مناقبش بی‌شمار است. از آن جمله اینست كه وقتی از مدینة منوره قدم به ولایت اكراد نهاد، در پایگــــــــــــــلان كه در آن وقت دارالحكومه بود، ساكن شد. قاضی محمد نجیب به امر حكومت محل كه امیر مقرب‌الدین بود، مأمور از طرف انگیانو بود با او بنای انكار نهاد تا بالاخره در كوه شاهو كه گنجویه نام داشت، زمستانی حبسش كردند.ادامه

زمان دقیق مهاجرت سید محمد به كردستان روشن نیست، اما بر اساس مداركی چند در این ارتباط، از جمله آنكه گویا وی مرید شیخ عمر سهروردی بوده و او نیز در 632 هجری قمری وفات یافته، و همچنین از آنجا كه سید محمد معاصر امیر مقرب‌الدین والی سنندج و كرمانشاه بوده و در عصر سلاجقه می زیسته، بنابراین شواهد و قرائن، می بایستی زمان آمدن سید محمد به كردستان در حوالی سال۶۰۰هجری قمری اتفاق افتاده باشد۰

نوشته بالا مشخص می سازد که روستای پایگلان حدود ۸۲۰ سال پیش دارای دارالحکومه بوده است .

منبع:http://paigalan.blogfa.com/





طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، جفرافیا، آموزشی، اخبار، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، شهرها و روستاهای هورامان،
برچسب ها:پایگه لان(پایگلان)،هورامان-هورامان هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هه‌ورامان؛یانه‌وکتێبووهۆ‌رامانی -هه‌ورامان -هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه ر)-لهون- نوسود-هورامان تخت- ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)- رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته وێڵه(طویله)-بیاره-شاروو هۆرامانی- مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی- ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)عکس-شبک(شه به ک)-سنجار موصل-کاکه یی خانقین-یارسان- ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 28 آذر 1391 توسط همایون محمدنژاد

منطقه اورامانات  زیباییهای  خود را  به تمامی جهانیان  معرفی کرده است واین معارفه فقط از طریق ایجاد سایتهای اینترنتی  و وبلاگهایی است که توسط جوانان با ذوق و تحصیلکرده های دانشگاهی نگارش یافته است

روستای من که متاسفانه از نظر جغرافیایی از آن دورم ولی دائما با آن زندگی می کنم و زیبایهاش آرامش خاصی را برای هر رهگذری به ارمغان می آورد . هرگاه در تابستانها خستگی مفرط و آب و هوای خشک شمارا کلافه می کند آب  چشمه معدنی قما چنان شما را میزبان میکند که تمامی خستگی خود را فراموش می کنی در وسط آبادی مسجدی است قدیمی در كنار درختان سربه فلك كشیده گردو كه محل تجمع مردم و بازی بچه ها ودر كنار چشمه های پر از آب قرار دارد ، روستا با تمام صفا و صمیمیتش و مردمان سختكوش و زنان زحمتكشش امید به زندگی را در دل آنان دوچندان می كند .

از نظر بافت معماری کلیه خانه ها از سنگ ساخته شده اند وچوب نیز در ساختمان منازل نقش بسزایی دارد.شغل غالب مردم باغداریست ومحصولات باغی فراوان است اما آنچه وزلی  را به عنوان روستایی نمونه ودارای محصولات باغی اشتهار داده است میوه گردو و انار  است. گردوی  وزلی  درکل منطقه شهرت زیادی دارد. باغهای وزلی ومخصوصاً باغهای سرسبز این روستا از اول آبادی تا کنار جاده نوسود به طول حدود 5کیلومتر امتداد یافته اند ومردم زحمتکش روستا به دلیل اینکه جاده ماشین رو تاکنون به داخل باغات کشیده نشده است، محصولات خود را با کول ویا با چهار پا به داخل روستا حمل می کنند. 

 وزلی همچنان كه از اسمش پیداست از وژاه وزی گرفته شده است به معنی گردومی باشد

.موقعیت جغرافیایی

روستای وزلی چهار كیلومتری شهر نوسود از روستاهای تابعه شهرستان پاوه در محدوده 35 درجه و دودقیقه تا 35 درجه و سه دقیقه عرض شمالی و 46 درجه و 21 دقیقه تا 46 درجه و 23 دقیقه طول شرقی در ارتفاع حدود 1560 متری از سطح دریا قرار گرفته است. واز نظر تقسیمات كشوری جزء دهستان سیروان و بخش نوسود قرار گرفته است .

 شهرستان پاوه حدوداٌدر 120 كیلومتری شمال غربی استان كرمانشاه واقع گردیده است. كه از شمال و شمال شرقی به استان كردستان، از جنوب و جنوب غربی به شهرستان جوانرود و از غرب و قسمتی از شمال غربی به كشور عراق محدود می گردد. این شهرستان با وسعت 1260 كیلومتر مربع با 19/5 درصد كل مساحت كرمانشاه شامل سه بخش، هشت دهستان و حدود 135 روستا(شامل 84 روستای مسكونی و 51 روستای خالی از سكنه) می باشد.بخشهای مختلف آن عبارتند از بخش باینگان شامل دهستانهای شیوه سر، كلاشی، ماكوان، بخش نوسود شامل دهستانهای سیروان، شرام، بخش مركزی شامل دهستانهای شمشیر- هولی و منصور آقایی می باشد. این روستا به عبارتی دیگر جزء اورامان لهون است .

بخش دیگر اورامان را لهون می گویند كه از طریق مشرق و جنوب شرقی به سنندج و كامیاران و از شمال به اورامان تخت و مریوان و از طرف غرب به خاك عراق متصل است در گذشته مركز آن نوسود بوده و اكنون به شهرستان پاوه انتقال یافته است رودخانه سیروان از ابتدای اورامان لهون جریان می یابد و بعد از مشروب كردن اورامان تخت به خاك عراق می ریزد شهرهای جوانرود ‚ روانسر و نودشه نیز در این ناحیه قرار دارند .كوه زیبای شاهو كه سراسر اورامان لهون را زیر چتر خود گرفته در سقط الرس كوه شاهو روستای تاریخی تنگی ور و پلنگان یا پالنگان قرار گرفته است كه در ادوار گذشته حاكم نشین چند قوم كرد بوده و خاطرات تلخ و شیرین فراوانی را در سینه دارد قلعه پلنگان در دهستان ژاوروود واقع شده كه در قرون ششم هجری بوسیله حاكم اردلان برای مركز حكومت خود ساخته است كه كتیبه سنگی بزرگ آن برجای مانده است .تعدادی از روستاهای این ناحیه عبارتند از :۱- نودشه  ۲ - خانقاه ۳- دشه ۴- نروی ۵- هیروی ۶ - تشار ۷- شیخان ۸- دزآور ۹- وزلی ۱۰- داریان ۱۱- شوشمی ۱۲- هجیج ۱۳- درآور ۱۴- هانی گرمله ۱۵-كیمنه ۱۶- بیرواس 17- شركان 18- كمادره 19- گلال 20-دوآب 21- دره هجیج 22- شینه و..

تاریخ روستا

این روستا از نظر تاریخی بسیار قدیمی است و شاهد مدعا قلعه هایی هستند كه در اطراف روستا قرار دارند بنامهای قلعه سركو و قلعه گاوران كه متاسفانه مورد تاراج وطمع ورزیهای سودجوان قرار گرفته و آثار آن به یغما رفته است ولی هم اكنون آثار صنایع دستی و كوزه های شكسته حكایت از آن می كند . قدیم الایام روستا در چند صد متری پایین تر از موقعیت كنونی قرار داشته و لی در بعد از اسلام بعلت وجود مسجد حضرت عبدالله ابن عمر  خانه های جدید در جوار آن بنا شده اند .(لازم به ذكر است حضرت ابو عبیده انصاری وقتی كه مناطق شهرزور و اورامان را به تصرف در آورد به دستور حضرت عبدالله ابن عمر 90 مسجد را در منطقه اورامان ساخت كه بیشتر آنان هم اكنون بازسازی و مورد استفاده و به همان نام درروستاهای اورامانات  مشهورند .)

هنگامیكه مسجد روستا را بازسازی می كردیم وآنرا به سمت شمال توسعه می دادیم با قبرهای انبوه از مردگان مواجه شدیم كه به گفته ریش سفیدان، قبرستان متعلق به كسانی است كه قدیم الایام در اثر خشكسالی و قحطی به این روستا پناه آورده و فوت كرده اند و در گورهای دسته جمعی بخاك سپرده شده اند .

ولی متاسفانه از طریق علمی مورد بررسی قرار نگرفت و مجددا به خاك سپرده شدند .

در جنگ جهانی دوم در كنار روستا در دشت دولیه پادگان نیروهای ارتش ایران نیز وجود داشته كه آثار آن تا چند سال گذشته وجود داشت همچنین مورد تاخت وتاز نیروهای عثمانی نیز قرار گرفته است .

ولی در تاریخ معاصر جنگ تحمیلی این روستا خط مقدم جنگ بودودائمادر تیر رس و هجوم آتشبارها وتوپهای سنگین بعثی بود و مردم روستا تا آخرین روزهای جنگ مقاومت كردند و باوجود دهها نفر شهید و مجروح اندك تردیدی در دفاع از وطن به خود ندادند.

منبع:http://www.wazle.blogfa.com/




طبقه بندی: تاریخ، جفرافیا، آموزشی، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، شهرها و روستاهای هورامان،
برچسب ها:وزلی(وه زلی)،هورامان-هورامان هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هه‌ورامان؛یانه‌وکتێبووهۆ‌رامانی -هه‌ورامان -هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه ر)-لهون- نوسود-هورامان تخت- ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)- رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته وێڵه(طویله)-بیاره-شاروو هۆرامانی- مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی- ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)عکس-شبک(شه به ک)-سنجار موصل-کاکه یی خانقین-یارسان- ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه،
نوشته شده در تاریخ شنبه 25 آذر 1391 توسط همایون محمدنژاد

خه ­زان

 

یاران      یه  چێشه ن      سه­ به ­ب     ئی       زامم

چی  ، فه­ سلی       وه­ هار    مه­ یا   و           کامم

 

په­ ی    نازارانم،  په­ ی     دۆس  و       په ­ی      یار

ئه­ حوالی       ده ­روون     که­ رده­ نم             ئێقرار

 

حه­ کیمان     په­ ی     ده ­رد      په ­شێو     مه­مانان

سه­ به­ ب    ره نگ   زه­ ردیم    هیچ       نمه ­زانان

 

بیه ­نا        هامره ­نگ        وه ­لگی          چناران

ئه­ سرین   مه­ وارو     چوون  تاوی          واران

 

جه­ فه­ سلی     خه ­زان      شیم  وه     ­لای    چنار

دیم   جه تاوی  ده ­رد          نیه ­نش         قه ­رار

 

واتم ­ئه­ ی   پالشای    ده ­شت و سارا   و    هه ­رد

جه  دووری   کام یار   ره­ نگت   بیه ن      زه ­رد

 

سۆسه ­ن  و  نه ­رگێس    وه ­یانه ­ت     جه­ مه ­ن

سه­ ربه ­رزی داران، سه­ به­ ب     کام    خه­ مه ن

 

شه­ تا و ، بو ڵبو ڵش   شه ­و بێدار       که ­رده ­ن

موسیقا   و   سازت   وه    هه­ م        ئاورده ن

 

واتم  ئه ی  چنار    په ­رچه ­می        زه ­رد بام

تو  بوڵه ­ند   قامه ­ت،  من     کوتا       نه­ مام

 

بازه م       با    ئه حوال       په­ رێت     بوانو

جه   ده ­ردی      ده ­روون      چنار      بزانو

 

خه ­یلیو نشتانی  وه  ­ روی  فه ­رشی     زه ­رد

ته­ مام  ئه­ حوالم   په­ ریش  عه ­رزم     که ­رد

 

ناگا   دیم    شه ­مال  جه       سه ­ر   دیاران

تا زه­ ش  که­ رد زامی   چه ­تری      چناران

 

به  ته­ عجیل  ئاماو   شادیش به ­تال    که­ رد

ده­ ستوری     پاییز   به   ­یاگی        ئاوه ­رد

 

ژه­ حری  ده ­روونش  شانا  وه روی    چه ­م

فه­ رهاد  و  شیرین  جیا   که ­رد     جه هه­ م

 

گه­ ڵای  ئا واره   و ده­ روون  پر    جه   ­خار

ئه لوداعش       واست    جه­   باڵای     چنار

 

واتم    ئه­ ی   خه­ مبار،    زینه ­تی       چنار

یه   سه به­ ب    چێشه ن  تو   ئامای   به ­وار

 

واتش   خه ­یلیوه ­ن    گه ­ردونی      به­ د کار

په­ یام     ناوه ­رده­ ن    جه    مه ­نزڵگای  یار

 

ئیسه   جه ­  شومی      به ­خت    و    ئێقبالم

جه   گرپه ­ی     گری   هه­ ناسه ­ی       کاڵم

 

قاسده­ ی   به ­یان،   شنه ­ی    بای   شه ­ماڵ

جه   کوچی   له­ یلم   ئاورده­ ن        هه ­واڵ

 

منیچ   جه   بونه­ ی  قیبله ­م  کوچ   که ­ردم

روخسارم     فێدای    عاشقان       که­ ردم

 

جه  عه ­زره ت  چنار  به  دڵه­ ی    پر جوش

خه ­مانی   هاوار    یه­ کسه ­ر  بی   خاموش

 

 

(هاوار پایگلانی)

هورامان هانه به  رچه م

        وێنه:خه زان وگه لا رێزان/ده گا زاوه ری
       سپاس په ی کاک قادر سه فه ری



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، آموزشی، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، مورته‌زا فه‌یزی(هاوارپایگه‌لانی)،
برچسب ها:هورامان-هورامان هانه به رچه م- کتابخانه هه ورامان- یانه ۆ کتێبۆ هه ۆرامانی-هه ورامان -هۆرامان-دزآور(زاوه ر)،لهون- نوسود-هورامان تخت- ژاورود- پاوه-نودشه- رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته وێڵه-بیاره- شارۆ هورامانی- مریوان- سروآباد- کرمانشاه- کردستان- دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-اورامانات-چهارقلعه عبدالملکی –زاغمرز-هورامی های شمال ایران،حسین آباد،امیرآباد،زینوند،پایگه لان،
نوشته شده در تاریخ جمعه 24 آذر 1391 توسط همایون محمدنژاد
وستای دولاب در40کیلومتری جنوب شهرسنندج دردامنه کوه معروف «عه والان » مابین شهرسنندج وکامیاران، ازتوابع بخش موچش،منطقه ی اورامان ژاورود شرقی واقع شده است.

        روستای دولاب ازشمال به روستای« دیرمولی» وازجنوب به روستای« طاء وسرچی »، ازمشرق به روستای « نشورعلیا»،ازمغرب به رودخانه سیروان

وروستاهای« وصی سفلی وعلیا » وازشمال غربی به روستای« بزلانه »،ازجنوب غربی به روستای « نزاز» محدود می شود.

        دولاب فعلی ظاهرا ًروستایی به صورت پلکانی وبا بافت قدیمی است. تاریخ بناء آن معلوم نیست، هرچند دارای مسجدعبداللهی نمی باشد،اما قدمت آن به بیش از900 سال پیش می رسد.

روستای دولاب 

        به هرحال روستای دولاب احتمالاً ازدوروستای قدیمی تربوجود آمده است :

       الف- درزمان قدیم روستایی در« درّه ی غلام ویس» واقع درچناریز انتهای درّه ی « گول کین» « ویه سور» بوده .درحدود هفتاد سال پیش توسط باغداران که مشغول به کندن وحفاری باغات خود بوده اند ،اشیائی مانند زیر سیگاری، تنور و… بدست آمده که نشان ازقدمت آن دارد. اها لی این روستای ویران شده ، بعداً به دولاب فعلی نقل مکان کرده اند.

        ب – ازراویان سینه به سینه نقل شده ؛ باغات درّه ی نوم، درگذشته روستا، یا به قولی دیگرشهریهودیان بوده است. دلیل بر صدق این روایت این است ، که باغداران این منطقه درهنگام کار کشاورزی وحفرزمین به اشیاء قدیمی همانند؛کاسه، کوزه، ظروف ورشو وخمره های گلی دست پیدا کرده اند.

باغ نوم....روستای دولاب

ج – دلیل وشاهد سوم براین ادّعا این است، که درحدود سی سال پیش پیر زنی  یهودی  به نام  « ایران خانم » ساکن محله ی آقازمان سنندج، ازدولاب به عنوان زادگاه خود ویهودیان یاد نموده وخاطره هایی ازدوران جوانی خود در روستا های دولاب ونیر نقل کرده است .ازمستمعین موثق شنیده شده، چند سال پیش رادیو اسرائیل از باغات « نوم » به عنوان زادگاه وشهر قدیم یهودیان  یاد نموده است .

 ز بزرگان روایت شده؛ اوّلین کسی که روستای دولاب رابنیاد نهاده، فردی به نام «اسفندیار» که مقبره ی آن مرحوم درقبرستان سیّد اسحاق در روبروی روستا واقع شده است.

به هرحال روستای دولاب دارای آب وهوای معتدل کوهستانی و در حدود 160چشمه دائمی دارد ،پس به حق شایسته است، که نامش دولاب یعنی «دول ئاو» باشد . تنوّع هرچهار فصل وزیباییهای بی نظیر آن را برپیشانی خود حک نموده است. هر فصل ویژگی خاصّ خودش راداراست. در بهار کوه ها، باغ ودرودشت مخملی سبز به تن می آرایند. زمزمه ی چشمه ها وجویبارها با نغمه ی پرندگان روح وروان ،چشم وگوش را نوازش می دهند . میوه های رنگارنگ تابستان درکنار چشمه های سرد وخنک ،خستگی را ازتن عابران ورهگذران می زداید .

روستای دولاب دولاب

پاییزرا فصل دیگراست ، نه قلم قادر به توصیف، ونه زبان تاب بیان، ونه چشم تحمّل دیدن آن همه زیبایی را دارد .هزاران رنگ زرد، سرخ، نارنجی و... دیدگان را نوازش می دهند، پاییزعروس فصل ها ،تنوّع میوه ها ، نسیم جویبارها ،غم را ازدل ها می رباید وایّام را به دل رهگذران حلاوتی دیگر می بخشد .

پاییز دولاب

 زیبا تر از همه زمستان، آخرین فصل سال با لباس سفید خود همه جارا پاک و یک رنگ می نماید. گویا همه  گردوغبارایّام را ورنگا رنگ بودن دیگر فصل ها را با خود می برد و طبیعت را برای تغییر وتحوّل ورویش وجوانه زدن وتوّلد دیگر وزندگی دوباره مهیّا می سازد .

پاییز دولاب   روستای دولاب

دولا ب محلّ پرورش عالمان وبزرگان دینی زیادی درگذشته بوده - که متاسّفانه امروز فقط نام ونشانی از آن ها به یادگار مانده است- و مردمی شافعی مذهب دارد وبه زبان کردی وبالهجه ی اورامی،صحبت می کنند. دارای چهار مسجد وخانقاهی متعلّق به دراویش قادریّه می باشد،که در پایین روستا واقع شده و قدمت آن به 270سال می رسد. دولاب دارای آب لوله کشی ،برق،تلفن،خانه بهداشت،مدرسه ی ابتدایی ،راهنمایی ودبیرستان است؛ودرحدود194 خانوارونزدیک به 720 نفر جمعیّت دارد وبه دلیل شرایط سخت وصعب العبوربودن روستاآمارمهاجرت آن بیداد می کند ؛که بیش از 300 خانوار آن اکنون درشهرهای دیگر بخصوص؛ سنندج سکونت دارند .

تنوّع محصولات باغداران دولاب بی نظیراست شایدکمترروستایی رادراستان شاهد بود که این گونه تنوّع میوه رادر خودجای داده باشد.درتولیدگیلاس مقام اوّل استانی را داراست،انواع انگور، گلابی ،سیب،گردو،زردآلو ،آلبالو،شفتالو،انجیر،توت سفید وفرنگی و... رامی توان نام برد .

سیب  روستای دولاب انجیر روستای دولاب یاقوتی روستای دولاب

       انواع گل وگیاه دربهارزینت بخش دامنه ها وکوه پایه ها وتپه هاست .سیردرباغات وهوای خنک درگرمای تابستان ونغمه ی پرندگان ؛ دل هررهگذری رابه حق می رباید .

ریواس  روستای دولاب      ریواس دولاب بیشتر مردم روستای دولاب به کشاورزی (باغداری)،دامداری (درحد تامین مایحتاج خود ) وزنبورداری می پردازند . جوانان درایّام بیکاری درشهرهای دیگراوقات فراغت خودرا با فروش خشکباروکاردرشرکت هاسپری می کنند . دولاب هم همانند سایرروستاهای مناطق کردنشین مردمی مهربان ، صمیمی ومهمان نوازوپیرمردانی خوش قریحه،پیرزنانی باتجربه وجوانانی فعّال وکوشا رادرخودجای داده که نتیجه ی تلاش وهمّت آن ها باعث شده که بیش از200 نفر دارای تحصیلات دانشگاهی باشند و مایه ی بسی مباهات وافتخاراست كه با همه ی این کمبود ها وسختی ها به چنین موفّقیّت هایی دست یافته اند. 

ارسال شده توسط بهنام احمد جمالی در جمعه هشتم مهر 1390 و ساعت 22:52
طبیعت ناشناخته‌ی روستای دولاب

گاهی انتشار خبری از گوشه و کنار ایران، همه را شگفت زده می‌کند. استان کردستان از آن جاهایی است که معمولا از این اخبار زیاد دارد. نقاط زیبا و در عین حال ناشناخته‌ی این استان دورافتاده از مرکز، برای هر مسافری که رنج سفر به آنجا را بر خویش بپذیرد، جذاب و شگفت‌انگیز است. تفرحگاه‌های بکر و طبیعی و روستاهای عجیب و غریبی مانند روستای پلکانی دولاب  یا ارامگاه تاریخی روستا، در این استان قرار دارد. پس با من همسفر شوید... 

روستای دولاب باغ های زیبا روستای دولاب

برای دیدن بقیه این عکسهای زیبا اینجاروکلیک کنید


ادامه مطلب
ارسال شده توسط بهنام احمد جمالی در سه شنبه چهاردهم دی 1389 و ساعت 15:43
نمونه ای از میوه های بهشت در روستای دولاب 2010

نمونه ای از میوه های بهشت در روستای دولاب 2010

هیچ توضیح براشون ندارم

انجیر روستای دولاب  سیب روستای دولاب

برای دیدن بقیه عکس ها اینجارو کلیک کنید


ادامه مطلب
ارسال شده توسط بهنام احمد جمالی در دوشنبه سیزدهم دی 1389 و ساعت 16:40
وجه تسمیه نام روستای دولاب

 

وجه تسمیه نام  روستای دولاب                      

روستای دولاب  روستای دولاب 

در ایران روستاهای با نام دولاب زیاد داریم و اتفاقا" همه آنها هم خوش نام هستند و بزرگانی را تقدیم  جامعه انسانی نموده اند .

در فرهنگ لغات دهخدا ؛ دولاب را اینگونه معنی كرده اند :

دولاب       دولاب . (اِ مرکب ) چرخی که با آن جهت آبیاری کردن زراعت از چاه آب کشند. خربلة. چرخاب . (ناظم الاطباء). دلوآب .(شرفنامه ٔ منیری ). ع...

 

اما در كردستان و در زبان كردی نباید برای ترجمه و معانی برخی اسامی در میان لغت نامه ها گشت ؛ بلكه برای پیدا نمودن معانی آنها باید ابتدا در طبیعت كه برای مردم عزیز است و فرهنگ و .. گشت زد

همانگونه كه میدانید در كردستان فراوان به اسامی كه پیشوند و یا پسوند آنها ئاو = آو = آب است بر میخوریم ؛ مانند : ئاویه ر = آبیدر . ئاو وه لان = آوالان . و...

و یا بازهم فراوان به اسامی بر میخوریم كه پسوند و یا پیشوند آنها ؛ دول به معنای دره باشد بر میخوریم ؛ مانند : دول كرو ؛ ..........

البته در زبان كردی ول به معنای سطل آب هم استفاده میشود .

اما با توجه به طبیعت روستای دولاب و وجود چشمه های ریز و درشت فراوان ؛ و توجه به این نكته كه وجود چشمه های فراوان روستا را از حفر چاه بی نیاز میكرده و اصولا" حفر چاه در پای كوه های ئاوه لان ؛ اقتصادی نبوده ؛ به صورت قطع و یقین می توان نتیجه گرفت كه دولاب به معنای دره پر از آب بوده ؛ و وجود همین چشمه های فراوان . طبیعت دور از خصاصت پای ئاوه لان ؛ علت بوجود آمدن و نامگذاری روستای دولاب بوده .

دولاب = دره پر از آب

دولاب تهران بزرگ و مشهور بوده و دولاب من زیبا دیدنی ( دیدنی تر از ماسوله در شمال )

منبع:http://dolab2011.blogfa.com/




طبقه بندی: تاریخ، جفرافیا، آموزشی، اخبار، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، شهرها و روستاهای هورامان،
برچسب ها:دولاب،هورامان-هورامان هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هه‌ورامان؛یانه‌وکتێبووهۆ‌رامانی -هه‌ورامان -هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه ر)-لهون- نوسود-هورامان تخت- ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)- رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته وێڵه(طویله)-بیاره-شاروو هۆرامانی- مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی- ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)عکس-شبک(شه به ک)-سنجار موصل-کاکه یی خانقین-یارسان- ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 16 آذر 1391 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.

تعداد کل صفحات : 3 :: 1 2 3