هر کسی کو دور ماند از اصل خویش:دکتراسماعیل  شمس

سیری درمنطقه 4قلعه عبدالملکی: هورامی های شمال ایران

   درتعطیلات‌عیدفطر‌فرصتی‌دست‌داد‌تاازمنطقه‌زاغمرز‌دیدار‌کنم.زاغمرز،امیرآباد،زینوندو    حسین‌آبادیا4 قلعه‌عبدالملکی ازتوابع شهرستان بهشهر در استان‌مازندران،محل سکنای ایل کردعبدالملکی می باشند.برپایه روایات شفاهی خاستگاه اصلی این ایل،اورامان کردستان بوده ودر یک فرایند تبعید و کوچ تاریخی دراین منطقه سکنی گزیده‌اند.بزرگان عبدالملکی می گویند:که آنان را برای مقابله با هجوم ترکمانان به اینجا کوچانده‌اند.

درمدتی‌که باماشین ازشبه‌جزیره‌میانکاله وقلمرو چهارقلعه‌عبدالملکی‌ها بازدید می‌کردیم همراهان عبدالملکی در هرنقطه شرح یکی از جنگهای پدرانشان با ترکمانان و قبر ترکمانها و روس های مهاجم را نشان می دادند و منظومه های محلی را که در وصف رشادتهای قهرمانان ایل سروده شده برایم می خواندند.

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، جفرافیا، اخبار، شهرها و روستاهای هورامان، دوکتورئێسماعیل شه‌مس، زوانی هه‌ورامی،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،دکتر اسماعیل شمس،شرکان هورامان،بخش کردپژوهی مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی،
دنبالک ها: مرکزدایره المعارف اسلامی، کتابخانه‌هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 29 مرداد 1393 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م    هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م
بسمه تعالی
و جعلنا من الماء کل شی‏ء حی

سرکار خانم معصومه ابتکار

رئیس محترم سازمان حفاظت محیط زیست دولت تدبیر و امید 

احتراماًهمانطور که مستحضرید،یکی از معضلات فراروی بشریت پدیده گرمایش جهانی و تغییراقلیم­ها می­ باشد که یکی از پیامدهای مستقیم آن،کاهش ذخایر برف مناطق کوهستانی می ­باشد که در صورت تکرار و ادامه‌ی این روند در آینده‌­ای نه چندان دور با کم آبی،بروز پدیده‌ی گردوغبار و حتی خشکسالی­‌های پی‌درپی مواجه خواهیم شد.امروزه بحث حکمرانی آب مطرح بوده و بیش از۳۰سال است ساخت سدهای مخزنی در سراسر دنیا متوقف شده است.درهمین راستا اینجانبان جمعی ازنویسندگان و فعالان عرصه‌ی فرهنگ و ادب هورامان بدون هیچگونه جهت گیری سیاسی و حسب وظیفه ملی وقانونی برطبق اصل۵۰قانون اساسی با تقدیم این نامه نگرانی عمیق خود را نسبت به تخریب چشمه‌ی بل و آبگیری سد داریان با ذکر دلایل علمی زیر ابراز داشته و از آن ریاست محترم خواهشمندیم با درایت و دلسوزی خویش نسبت به نجات کامل و حفاظت فیزیکی از دهنه و مظهر چشمه‌ بل که درواقع یکی ازسرمایه‌­های ملی ایران عزیزمان می ­باشد،دستورات و پیگیریهای لازم را تا حصول به نتیجه امر به ابلاغ فرمایید.

چشمه بل(چه‌مه‌و بڵی)به همراه چشمه‌های پالنگان،ته‌­لووکسان در روستای دیوه­‌زناو و زه‌­ڵم در روستای احمدآباد هورامان کردستان عراق ازبزرگترین چشمه­‌های طبیعی هورامان به شمار می­ روند.چشمه بل(چه‌مه‌و بڵی)در محلی به همین نام(پایین دست دره روستای ناو به نام"ده‌­ریبه‌­ر")قراردارد.این چشمه درسال 1388ازسوی سازمان میراث فرهنگی به عنوان«اثر طبیعی‌ ملی»اعلام شده‌است.براساس آزمایشات میکروبیولوژی وشیمیایی صورت گرفته،ازلحاظ کیفی وشاخصه­ های سلامتی آب چشمه مذکور جزء بهترین آب­های معدنی دنیا بوده،ازلحاظ استانداردهای جهانی برابری کرده و املاح آن از جمله:نیترات،کلراید،فلوراید و سختی درحد استاندارد می­ باشد.به دلیل موقعیتی جغرافیایی و مکانی خاص قرارگیری چشمه درمیان بافت محکم سنگلاخی دیواره­‌های سنگی اطراف رودخانه درارتفاع حدود هشت متری،به هنگام خروج آب از دهانه چشمه،مناظر بدیع و دلفریبی خلق می­ شوند که چشم هر بیننده‌ای را خیره می ­نمایند.خروج حجم عظیمی از آب و فروغلتیدن از چنان ارتفاعی با چنان شفافیت و طراوتی؛موسیقی طبیعی دلنوازی درست کرده که هارمونی زیبا و دلنشینش زبانزد خاص وعام شده است.دراشعار فولکلور منطقه آمده‌است که به هنگام گذر از کنار چشمه بڵ مواظب باشید که سیلاب آن خشمگین است و در دامش نیافتید:

           (مه‌­له بڵه‌نه نه­‌ک به­‌رۆت ئاوی       سه­‌ربڵه‌نه  لوه،سه­‌روو شه‌تاوی)
ادامه مطلب

طبقه بندی: جه‌لیل خوون دڵ، حه‌مزه حسه‌ینی، فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، جفرافیا، اخبار، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، چه‌مه‌و بڵی، هومایون موحەممەدنژاد، کوورش ئه‌مینی، ژیارسڵامه‌تیان، عادڵ موحەممەدپوور، کوورش یوسفی(ئاریا)، عه‌بدوڵڵا حه‌بیبی، ئۆمید حه‌بیبی، داریوش ڕه‌حمانی، ئێحسان ئه‌تابه‌ک، سابیر عه‌زیزی، سوبحان ئه‌مینی، مه‌هدی ئه‌بری(هه‌ورام)، عه‌لی ئه‌دوای(هاوار هه‌ورامی) ، بورهان ئه‌خته‌ر(هورامی)، موحەممەد سالاری، سه‌رکه‌وت عه‌زیزی(نه‌به‌ز)، سەعدوڵڵا خون خام(شەهریار)، شه‌یدا باسامی، بێهزاد کەریمی، مه‌هدی سه‌نه‌نده‌جی(هه‌وار)، حێکمه‌ت ئه‌مینی، عه‌تا ئه‌مینی، قه‌ندیل شه‌مسی، قه‌دریه‌عۆسمان‌زاده، فه‌ریده زۆهرابی، فه‌رزین ئه‌داک،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،کورش امینی،نامه جمعی از اهالی فرهنگ و ادب هورامان به ریاست محترم سازمان محیط زیست،چشمه بل،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 20 مرداد 1393 توسط همایون محمدنژاد

ژیونایۆ شێعرێ هه‌ورامیانێ

به‌شوو یه‌رێ:

 "ویری شێعریی"

ڕه‌ئوف مه‌حموودپوور ـ مه‌ریوان

ئی بابه‌ته‌ جه‌ ژماره‌ 794 سیروانیه‌نه‌ په‌خش بیه‌نۆ

قسێوه‌:

 "په‌ی ئاگاداری ئا دڵسۆزا که‌ په‌یجۆرێ ئی بابه‌تانێ،لازما واچوو:ئی زنجیره‌ باسێ نه‌ به‌یانیێنێ و نه‌ به‌شێوه‌ جه‌ یه‌که‌م به‌یاننامه‌و شێعرێ هه‌ورامیێ.یه‌که‌م به‌یانیه‌و شێعرێ هه‌ورامیێ نویسیا و لوا ڕاکاروو وێشه‌ره‌ و ئاساییچا ئه‌گه‌ر به‌دڵوو گرد که‌سی نه‌بۆ!.ئی زنجیره‌ باسێچیه‌ پێسه‌و بابه‌ت و سه‌رنجێ به‌رده‌وامێ سه‌روو ژیونایۆ و په‌ی هێقم بیه‌ی ڕه‌وتوو شێعره‌ی سه‌رده‌میانێ و ئارۆیانێ هه‌ورامیی گنا وه‌رسه‌رنج.ئی باسێ چا ورکاوه‌ سه‌رچه‌مه‌ گێرا که‌ ئاواتوو گه‌شه‌و شێعرێ هه‌ورامیانێشا ئینا دڵنه‌ و ڕوه‌ ئه‌و ئا وه‌رده‌نگا و ئا جوانا که‌را که‌ دڵسافانه‌ و به‌ ئێستعداد و وزه‌ی فره‌وه‌ ڕوه‌ که‌را دنیاو شێعرێ.

ـ هه‌رپاسه‌ چن مانگێ چێوه‌ڵته‌ر سه‌روو ئی باسی چنی کاک نامق هه‌ورامی باس کریان و سه‌رنجێ ئاڵ و گۆڕ کریێنێ که‌ ته‌بایی سه‌رنجه‌کاش پۆوه‌ دیار بیه‌ن.په‌وکای به‌لازمش زانوو به‌ ئه‌مانه‌تۆ چێگه‌نه‌ ئیشاره‌ش په‌نه‌ که‌روونه‌ و سپاسیچش که‌روو".

ــــــــــــــــ

ویری شێعریی

شێعره‌ په‌ی بیه‌ی و هورکه‌وته‌یش ئه‌وه‌جه‌ش به‌ بڕێ چیوا هه‌ن که‌ بڕێوه‌شا زوانیێ و بڕێوه‌ته‌رشا زه‌ینیێ وخه‌یاڵیێ و ویریێنێ.هه‌رکام چانیشایچه‌ با به‌ زینه‌ت به‌خشوو شێعرێ و هوروسته‌یش پێسه‌و ده‌قێوه‌ ئه‌ده‌بی.

چێگه‌نه‌ بابه‌توو"ویری شێعریی"گنۆ وه‌روو باسی و به‌پاو له‌یه‌ک دایۆ جه‌ ڕه‌وتوو پرۆسێوه‌ به‌رده‌وامیه‌نه‌ وه‌رسه‌رنج گێریۆ.

ویری شێعریی جه‌ شێعره‌نه‌،تنیاو تان و وه‌ردێوه‌ن که‌ ئه‌شۆ به‌ پوه‌و سه‌رنجێوه‌ ویرانێ ئێگه‌یی یان ئه‌تنیکیه‌وه‌ چنیۆ.لازما شاعێری جیدیی به‌ ورد بیه‌یۆ و فکریاینه‌ و وێ ماننای ئه‌چی بابه‌تیه‌ بیاوۆنه‌ و وه‌رسه‌رنجش گێرۆ. ڕاسا و حاشاش چنه‌ مه‌کریۆ که‌ شاعێر جه‌ زانست و ژانره‌ جۆراوجۆره‌کا سه‌ره‌ به‌رکه‌رۆ یان کۆشیۆ تا جه‌ زانست یان تیۆری هه‌رمانه‌ شێعریه‌کێ وێش یاوۆنه‌ و په‌ی لوای قووڵاییه‌کاشه‌ره‌ بێوه‌ ته‌لێ،هه‌رپاسه‌ ئاسایی و ئه‌رکا که‌ جه‌ شێعره‌و ده‌وروبه‌ریش و ته‌نانه‌ت جه‌ شێعره‌ی جیدیه‌و میلله‌ته‌کاته‌ری وه‌رادۆشه‌ گێرۆ، به‌ڵام شاعێری سه‌رکه‌وته‌و و خه‌لاق چێولای،یانێ دماو ئانه‌ی ئا ئه‌رکێشه‌ به‌ یاگێ ئاوردێ،ڕاو وێش جیا که‌رۆوه‌.


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، اجتماعی، تاریخ، جفرافیا، ڕه‌ئوف مه‌حموودپوور،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،ڕئوف مه‌حموودپوور،ژیونایۆ شێعره‌ی هه‌ورامیێ(3)،قه‌ڵاو کناچێ،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 20 مرداد 1393 توسط همایون محمدنژاد

کۆچۆخاتوو فه‌ریده شیرخانی  ژه‌نوو کاکه محه‌مه‌د وه‌یس ڕه‌حیمی

(فوت خانم فریده شیرخانی همسرآقای محمدویس  رحیمی)

1393/5/19تاریخ انتشارخبر

به‌داخۆ ئاگاداربیه‌یمێ

 خاتوو فه‌ریده شیرخانی ژه‌نوو کاکه محه‌مه‌د وه‌یس ڕه‌حیمی

نیشته‌ره‌و
ده‌گاو زاوه‌ری

جه ڕۆ یه‌ک شه‌مه
ڕاکه‌وتوو-1393/5/19

به بۆنه‌و نه‌وه‌شی دنیای فانیش ئاسته جیا.

په‌لیانۆ
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌می

 پی بۆنۆ به ئه‌رکۆ وێش زانۆ سه‌ره‌وه‌شی جه یانه‌وێشا که‌روو

ئاواتمائانه‌ن خۆای بێ هامتا سه‌بووری یانه‌وه‌یا دۆوه.

یاگێو په‌رسه‌ی:

مه‌ریوان:گه‌ره‌که‌وموسک2-مزگی مه‌وله‌وی کورد

  ڕۆ:
یه‌ره شه‌مه‌ی- 1393/5/21

وه خت :3تا6دمانیمه روی


په‌ی هاگاداری:په‌رسه‌و ژه‌نا جه یانه‌و کاکه سه‌عدی عه‌لی محه‌مه‌دی ملۆ  ڕاوه.
.......................................................................

بااندوه مطلع شدیم

 خانم فریده  شیرخانی همسر ‌‌آقای محمدویس رحیمی

ساکن روستای دزآور

براثربیماری درروز یک شنبه به تاریخ -1393/5/19

موجب تألم وتأثر گردید.

وبـــــلاگ(هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م)

این ضایعه تأسف انگیزرابه خانواده محترمشان تسلیت عرض می نماییم

امیدآن داریم که خداوندیگانه برای بازماندگانش،صبرجزیل عطافرماید.

مکان  تعزیه:

مریوان:محله موسک 2-مسجد مولوی کرد

 روز: سه شنبه- 1393/5/21

زمان :3تا6عصر

درضمن ختم زنانه درمنزل آقای سعدی علی محمدی برگزارمی شود.



طبقه بندی: اجتماعی، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 19 مرداد 1393 توسط همایون محمدنژاد
هورامان هانه به  رچه م 

ئه‌رمانگاو کتێبووهه‌ورامانی

ئی ئه‌رمانگا 21-22-23 گه‌لاوێژوو ئێسالی جه‌ گلێرگاو فه‌رهنگ و هۆنه‌روو شه‌هیده‌‌کاو شاروو نۆدشه‌ی ملۆ ڕاوه‌.

ئۆمید حه‌بیبی ڕاوه‌ به‌روو ئه‌رمانگاکه‌ی به‌ خه‌به‌‌رو نۆدشه‌ی واتش:ئه‌رمانگاو کتێبووهه‌ورامانی گرذه‌وه 200 کتێبێ وزۆ وه‌ره‌ چه‌موو خه‌ڵکی تارسه‌مه‌ندی یۆ جه‌ به‌که‌ڵک ته‌رین ئه‌رمانگاو هه‌ورامانیا.

ئاذ جه‌ ڕاوه‌ لوای ئه‌رمانگی جه‌ ئه‌و شار و دێهاته‌‌کاو هه‌ورامانی خه‌به‌رش داو ئیشاره‌ش که‌رذ که‌ یاوگه‌و ئێمه ئه‌ژناسه‌ی فره‌ته‌روو کتێبووهه‌ورامانی به‌ خه‌ڵکیا.‌‌‌‌‌

حه‌بیبی هه‌رپاسه‌ جه‌ ئه‌ره‌نیای به‌رنامێ فه‌رهه‌نگێی پێسه‌ له‌یه‌ که‌وه‌دای کتێبێ،ئه‌رمانای وێنا جه‌ پاڵوو ئه‌رمانگاکه‌ی هه‌والش دا.

ئێژاو واته‌یا ئی ئه‌رمانگا یه‌که‌م که‌ڕه‌تا جه‌ هه‌ورامانه‌ نه‌ پی ته‌شک و دیامانه‌وه‌ ملۆ ڕاوه‌.

ئێ ئه‌رمانگا گرذ ڕوێو جه‌ دوێ به‌شێ ساحب و وێره‌گا کاتژماروو 9 تا 12 و4 تا 7 خۆڵکۆ عه‌شره‌تی حه‌زپنه‌ که‌ری که‌رۆ.

**********************************************************

نمایشگاه کتاب هورامان

این نمایشگاه روزهای21-22-23مردادماه امسال درمجتمع فرهنگی وهنری شهداء نودشه برگزار می شود .

 

امید حبیبی مسئول برگزاری نمایشگاه کتاب هورامان در گفتگو با خبرنودشه نمایشگاه کتاب هورامان را با بیش از200 عنوان کتاب یکی از پربارترین نمایشگاه‌های هورامان خواند.

وی ازبرگزاری این نمایشگاه دردیگرشهرها وروستاهای هورامان خبر داد و گفت:هدف ما شناساندن کتاب هورامان برای عموم مردم است.

حبیبی همچنین از تدارک برنامه‌های فرهنگی متعددی مانند نقد وبررسی کتاب،نمایش عکس هورامان درحاشیه این نمایشگاه خبر داد.

لازم به ذکراست این نمایشگاه اولین بار است درهورامان به این شیوه برگزار می شود.

این نمایشگاه هرروز در دونوبت صبح وعصرازساعت 9 تا 12 وساعت 16تا 19پذیرای بازدید کنندگان وعلاقه‌مندان به کتاب هورامان است .

منبع خبر:با تشکرازاطلاع رسانی مدیروبلاگ

خبرشهرنودشهhttp://newsnotshah.blogfa.com/




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، جفرافیا، اخبار، تبریکات، شهرها و روستاهای هورامان، ئۆمید حه‌بیبی، زوانی هه‌ورامی،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،نمایشگاه سه روزه کتاب هورامان،امید حبیبی،
دنبالک ها: خبرشهرنودشه،
نوشته شده در تاریخ شنبه 18 مرداد 1393 توسط همایون محمدنژاد
خاندان مردوخیان كردستان
یكی از كهن‌ترین خاندانهای معنویت‌گستر و مروج عرفان و شریعت اسلامی در كردستان ایران،خاندان مردوخیان اورامان می‌باشد كه در 737ه.ق برای تبلیغ دین اسلام با یک عده از کسان و بستگان خود از شام(سوریه)به خاک اورامان کردستان هجرت نموده در دشت شامیان،چادر زدند. سپس برای جلوگیری از سرما ناچار شدند که دهکده دگاشیخان را بنا کنند.پس از ورود به این سرزمین كوهستانی و صعب‌العبور،مورد توجه و تكریم اهالی آن سامان قرار گرفته‌اند و سجایای ممتاز و حسن سلوك ایشان در نظر اهالی آن دیار جلوه‌گریها داشته است و هم ‌ازاینرو مؤمنان و جویندگان نور معرفت از هر سو بر گرد شمع وجودشان پروانه‌آسا حلقه زده‌اند و از انوار وجود معنویت‌گسترشان مستفیض و بهره‌یاب گشته‌اند.
نخستین شخصیت برجسته خاندان مشایخ مردوخی اورامان،امیرمحمِد بابامردوخه بوده كه در قرن هشتم هجری قمری به محلّی كه بعدها به مناسبت ورود ایشان «دشت شامیان»نام گرفته،وارد گردیده است.

مؤلّف تاریخ كُرد و كردستان در زمینه تاریخ و نحوه ورود و چگونگی انتشار خاندان مشایخ و عرفای مردوخی در سرزمینهای كُردنشین خاورمیانه و دیگر بلاد اسلامی، می نویسد:
    «درویش امیرمحمِد مردوخ شهیر به بابامردوخه كه اعلیجد مشایخ و موالی مردوخی صفحه كردستان است.اهل قریه مردوخ از توابع شام بوده.در سنه 737 هجری هنگام استیلای امیرشیخ حسن جلایری بر آذربایجان و بغداد كه دولت آلیخانی در عراق تشكیل شد.بابا مردوخه با جمعی از اقوام و خویشاوندان خود از شام به خاك اورامان هجرت نموده مدتی در دشت شامیان كه به همین مناسبت به این اسم مسمی گشته سیاه‌چادر زده و سكونت كرده‌اند.اهالی اورامان و اطراف آن مراتب زهد و ریاضت و پرهیزكاری بابامردوخه را مشاهده نموده‌اند.اعتقاد كامل نسبت به او پیدا كرده‌ عموماً مرید او شده‌اند و از صمیم قلب او را پرستش كرده‌اند و در معنی مقام قطبیت و غوثیت را در آن محال پیدا كرده است و او را بابامردوخه خطاب نموده‌اند و پس از فوتش مردمان اطراف و نواحی او را پیرمحمد اورامی گفته‌اند.بابامردوخه ازجمله نودونه پیركبار اورامان است.مرقد او در شهر اورامان می باشد.عموم مشایخ مردوخی از او تشكیل سلسله داده‌اند.كلمه بابا دلالت دارد بر اینكه درویش امیرمحمد مردوخ سید بوده است؛زیرا اهالی اورامان كلمه بابا را فقط بر سید اطلاق كرده‌اند.بابامردوخه در سنه 680 متولدشده و در نودونه‌سالگی متأهل گشته؛در سنه 790فوت نموده.صدو ده‌سال عمر كرده است.درسنه 778 در زمان امیراسعد ملقب به امیرجیاشا ـیعنی هنگام سلطنت سلطان مرادخان اول درمملكت عثمانیـبرحسب خواهش پیرشهریار اورامی،دختر شیخ شهاب‌الدین دزآوری را عقد نموده از او یك پسر متولد شده،اسم او را مولاناگشایش گذاشته‌اند.پس از بلوغ درنزدشیخ حسن مولانآباد تحصیل علم كرده و به اورامان مراجعت نموده و به مولانا گشایش اشتهار یافته است.مولاناگشایش در سنه 842شروع به تبلیغ اسلام و نشر احكام نموده در سنه 873 از دنیا درگذشته است از او دو پسر بجا مانده:عباس اعلیجد قضات اورامان است و عبدالغفار اعلیجد مشایخ دگاشیخان و تخته و باقل‌آباد و قزلبلاق و هزاركانیان و میرگه‌سار و دژن و تنگیسر و كاشتر و محال قره‌داغ و نواحی سلیمانیه و شهر سنه‌دژ و سایر مشابخ مردوخی است كه به بغداد و بیروت و مصر و ازمیر(ترکیه) و سایر ممالك خارجه پراكنده شده‌اند.»
منابع:
http://sorankurdistani.com/maqala37mardux2.htm
دانشمندان کرددرخدمت علم ودین:ملا عبدالکریم مدرس
تاریخ مشاهیرکرد:آیت الله مردوخ کردستانی
  
شیخ شهاب الدین دزآوری(بغدادی):
استاد و پدرزن پیرشهریار اورامی و امیرمحمد مردوخ جدبزرگ مردوخیان کردستان
-شیخ شهاب الدین دزآوری(بغدادی) 741ه.ق- از شاگردان بزرگ حضرت غوث عبدالقادر گیلانی (غوث الاعظم) که جهت تبلیغ اسلام و شریعت پیرو مراد خود به دزآور آمده و با زنی دزآوری ازدواج کرده که حاصل آن 3 دختر بوده است. که در مطالب تاریخ بزرگان بیشتر توضیح داده می شود.ایشان استاد  و پدر زن سید مصطفی اورامی مشهور به(پیرشالیار دوم)و همچنین استاد  و پدر زن درویش امیرمحمد مردوخ(بابامردوخه) جد اعلی خاندان مردوخیان کردستان،وآیت الله مردوخ کردستانی می باشند.
 برگرفته ازکتاب های تاریخ :
1-تاریخ مشاهیر کرد:آیت الله مردوخ کردستانی2- دانشمندان کرد در خدمت علم و دین:ملاعبدالکریم  مدرس
   

 
آرامگاه بزرگ مرد دین اسلام، شیخ شهاب الدین دزآوری(
بغدادی)»درقرن 7 و 8هجری قمری
مکان: روستای دزآور هورامان



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، جفرافیا، اخبار، آموزشی، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، دینی ومذهبی، پیرشالیارهه‌ورامی، شێخ شه‌هابه‌دین زاوه‌ری، نوشتارهای همایون محمدنژاد،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،شیخ شهاب الدین دزآوری،آیت الله مردوخ کردستانی،پیرشهریار اورامی،
نوشته شده در تاریخ شنبه 18 مرداد 1393 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.

تعداد کل صفحات : 3 :: 1 2 3