هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

من ئی قسێمه حاڵیێ نیەنی کۆنه کوڵاوەت؟   

           هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

ماچا ڕوێ شێر پادشاو جەنگەڵی نەوەش گنۆ و چن روێ گنۆ یانە و هەورێشەی منیۆ یاگێ وێش تا وەش بۆوە خۆلاسه هەورێشەی منیۆ یاگێ وێش؛هەورێشەیچ چن ڕۆێ وەش گۆزەرنۆش و حەوسەڵەش سەر مشۆ و گنۆ فکرێره زانۆ کێ عەزیەت کەردەن.دەسوور مذۆ رواسەم پەی باردێ.رواسێ مارا و ماچۆ به رواسێ: کۆنه کوڵاوەت ئاذیچ ماچۆ: قوربان گیان من رواسەنا و کوڵاوەم چکۆ بیە هەورێشەیچ ماچۆ:تەپندێش و خاس مذاوەنەو رواسێ.

سەبایچش هەر پاسه ماچۆ رواسەم پەی چڕدێ رواسێ چڕاو هەم دیسان ماچۆ: کۆنه کوڵاوەت؟ئاذێچ واوەی ماچۆ:برا گیان پیای خاس به من رواسەنا کوڵاوه چکۆ باروو هەورێشەیچ ماچۆ دەیدێش و ئاننه تەرش مذاوەنە.

ئاخرش رواسێ ملۆ لا شێرەی ماچۆ:برا ئینه کێن نیانتره یاگێ وێت دووسمش پێکانو دنیا ئیفلاکش مەکەرۆ و ماچۆ کۆنە کوڵاوەت؟

شێرەیچ هەورێشەی چڕۆ و ماچۆ:وێم زانوو گەرەکتا عەزیەتش کەری بەڵام پاسەنا کیانەش پەی جگەرا ئەگەر قایمێش ئارذێ واچه من باریکێم گەرەکێ بێنێ و بەپێچەوانه ئەگەر باریکێش ئارذێ واچه من قایمێم گەرەکێ بێنێ.

سەباش هەورێشه رواسێ چڕو و ماچۆ:لوه جگەرێم پەی باره رواسێچ فزووله بۆ و جه هەردوەی مارۆ و باریکەکێش مذۆ دەسۆ ماچۆ:من قایمێم گەرەکێنێ گێ قایمێ باری،رواسەکێچ قایمەکێش مذۆ دەسۆ هەورێشەیچ زانۆ هیچش پەی نەمەنەنۆ ماچۆ:من ئی قسێمە حاڵیێ مەبا کۆنه کوڵاوەت و چا واوەی خاس مذاش وەنە.




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، جفرافیا، کۆڵه‌داستانه‌و هه‌‌ورامی، مەحموود ئەزەغ(ویلان بڵبه‌ری)،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،داستانەو من ئی قسێمه حاڵیێ نیەنی کۆنه کوڵاوەت،مەحموود ئەزەغ،
نوشته شده در تاریخ شنبه 26 مهر 1393 توسط همایون محمدنژاد


کەلاسوو ڕیازی: ژیار سڵامەتیان

حەر چا ئەوەڵاوە دەرسوو ڕیازیشا کەردەبێ غوولێ، مەشیایێ بە تەرسوو لەرز نامێشا بەردێ، چوون فرە سەخت بێ، کەس وەشش چنە نێ. مانگێ جە وانای ویەردە بێ، بەڵام کتێبوو ڕیازی هەڵای تازە مەنە بێ کەس پەلێش نەذێوە. چوون کەسی وەشش چنەش نێ، مەعەلێمەکەشا بنیاذمێ سەخت گیر بێ و کەسی قبوڵ نەکەرێ، یەرێ کەسێ جە مسیارەکاو فێرگەکەی، جە گردی تەمەڵ تەرێ بێنێ، و هەر چی ڕوێنێ دەسێ شەقێ وەرێنێ، یۆشا سەعذەدینش نامێ بێ یۆشا جەلیل و ئەویچشا حامێذ، هەر چن فرەو کلاسەکەی دلێ دەرسوو ڕیازینە تەمەڵێ بێنێ، بەڵام ئی یەرە ئێتر وەزعەشا خیتە بێ، کاکە سەرەیتا نێشنوو مەگیرا گنا گاگۆڵکانی تا کارێ کەرا جە زەنگوو ریازی کە45دەیێقێ توول کێشی وێشا بەر بەرا، تازە کەوتێبێنێ دلێ ئاخرین مانگەو پاییزیی، سۆبێ نۆتینشا بێ، هەر وەخت زەنگوو ریازی ئامێ، فڵانەکەس! سۆبە ئاویر گێرێ؟ و کەس نەزانێ کێن. سۆبە دەس کەرێ تەپە تەپ. مەگیرا کاک سەعذەدین و جەلیل و حامێذ، وەڵ جە گردوو مسیارەکانە ملا سەروو کلاسەی منیشارەو  شێروو نۆتۆ سۆبەکەی فرە کەرا تا ئاویر گێرۆ.

ادامه مطلب

طبقه بندی: اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، ژیارسڵامه‌تیان،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،کەلاسوو ڕیازی: ژیار سڵامەتیان،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 24 مهر 1393 توسط همایون محمدنژاد

روستای ده‌رکی(ده‌ره‌کی)هورامان دریک نگاه
روستای ده‌رکی(ده‌ره‌کی)ازتوابع شهرستان سروآباد به فاصله 50 کیلومتری روستای سروآباد قرار دارد.روستای ده‌رکی در محدوده کوهستانی استقرار یافته و ارتفاعش از سطح دریا حدود 1100 متر است. این روستا با اقلیمی مدیترانه ای در فصل بهار،آب و هوایی معتدل و مطبوع و در تابستان هوایی نسبتا گرم و در پاییز و زمستان بسیار سرد دارد. مردم روستا به زبان کردی گویش اورامی سخن می گویند.مسلمان، اهل تسنن و شافعی مذهبند. مردم روستا، در اعیاد دینی مانند عید فطر، عید قربان و میلاد پیامبر(ص) با برگزاری جشن به شادمانی می پردازند. روستای ده رکی به دلیل برخورداری از موقعیت ویژه جلوه های زیبا و منحصر به فردی دارد و چشم انداز زیبایش در بیشتر فصول جذاب و جالب توجه است. کوههای آوالان و سکو در شمال و کوه های دالانی و کمان جر در جنوب، روبروی آبادی قرار دارند. آبشار وزن یا سلور منطقه زیبای قلاخانی، باغهای سلور و هزارانی از جاذبه های طبیعی ده رکی می باشد. اقتصاد این روستا بر پایه زراعت، دامداری و بعضا کارگری است. کشت آبی و دیم در روستا رواج دارد. آب آشامیدنی از چشمه های هانوی و آب کشاورزی از چشمه آب پشت و بورانی تامین می شود. گندم، جو، نخود، توت فرنگی، بادام، گردو، توت، زردآلو، آلوچه، گیلاس و گلابی از محصولات زراعی و باغی این روستاست. همچنین انواع لبنیات شامل شیر، ماست، کره، دوغ و کشک از مهمترین محصولات دامی این روستا محسوب می شود.
منبع:
وبسایت رسانه نگاه



طبقه بندی: جفرافیا، اجتماعی، فرهنگی و هنری، تاریخ، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، شهرها و روستاهای هورامان،
برچسب ها::هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،روستای ده‌رکی(ده‌ره‌کی)هورامان دریک نگاه،
دنبالک ها: وبسایت رسانه نگاه،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 23 مهر 1393 توسط همایون محمدنژاد

گزارش سفرهای پژوهشی به ایران و مناطق کردنشین عثمانی

طی سال های 1901-1907
انتشار کتاب جدیدی از مجتبا کولیوند

                   هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م    هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م  

به تازگی کتاب مصوری توسط مجتبا کولیوند به زبان آلمانی انتشار یافته است که مربوط به ایران و مناطق کردنشین دولت عثمانی در اوایل قرن گذشته است.این کتاب شامل مجموعه گزارشهای یک شرق شناس و زبانشناس فراموش شده آلمانی به نام اُسکار مان(Oskar Mann)می­ باشد.

 اُسکار مان به مدت پنج سال و طی دو سفر پژوهشی،وقایعی را که در طول سفرهای دور و دراز خود،شاهد آنها بوده است،به طور منظم و روزانه به تحریر درآورده و برای پیشگیری از وقوع یک حادثه احتمالی مانند بیماری،راهزنی و یا مرگ،متن خاطراتش را به شکل نامه هربار که امکان ودسترسی به پست داشته به برلین نزد خانواده اش فرستاده است.

زمینه اصلی و علمی این پژوهش­گر که یکی از بااستعدادترین شاگردان ایران ­شناس معروف فریدریش کارل آندره ­آس (F. C. Andreas)در آواخر قرن نوردهم بود،تحقیقات میدانی و در مرحله اول جمع آوری گویش های گوناگون زبان های فارسی و کردی در یک محدوده جغرافیایی وسیع بوده است که امروزه چند کشور را در برمی گیرد.هرچند که تلاش ها و فعالیت های این شرق شناس تنها در عرصه تحقیقات زبانی محدود نمانده و در زمینه های دیگر نیز پرکار بوده و نتایج مشاهدات خود را به دقت ضبط و گردآوری کرده است.*

اُسکار مان در نخستین سفر تحقیقاتی خود که از سال 1901 شروع و تا سال 1903 طول کشید(او به دلیل مبتلا شدن به تیفوس مجبور شد که پیش از موعد سفر خود را قطع کرده و به آلمان مراجعت کند)بیشترین مدت را در ایران به سر برد.محدوده جغرافیایی این سفر از جنوب از حاشیه خلیج فارس شروع و تا مناطق مرکزی ایران و تمام بخش های غربی ایران تا شمال دریاچه ارومیه ادامه پیدا کرد.

اُسکار مان هفته ها و ماه های طولانی در شهرها و روستاهای مختلف ایران به سر برد و پس از آشنایی با زبان و گویش مردم منطقه به گردآوری گویش های بومی وجمع آوری سروده ها و داستانها ودر مجموع فرهنگ عامه وضبط فنوتیکی آنها به لاتین دردفاتر خود و یا درصورت امکان واگذاری نگارش این گونه آثاربرعهده افرادبومی باسواد نمود تااین مواردرا برایش به فارسی‌وکردی ودیگر گویش هاتحریر کنند.این مجموعه با اهمیت زبانی هم اکنون بخشی از گنجینه معنوی وآرشیو به جای مانده از این محقق به شمار می رود.برخی ازمهمترین شهرهای این سفرعلمی که اُسکار مان درآنهاتوقف ومطالعات میدانی داشت،عبارت‌انداز:بوشهر،کازرون،شیراز،اصفهان،کاشان،همدان،نهاوند،کرمانشاه،      قصرشیرین،کرند،سنندج، مهابادو...

در مسافرت دوم که از سال 1906تا سال 1907 به طول انجامید،سفر خود را از شهر اسکندرون در کناره دریای مدیترانه آغاز کرد و در جستجوی زبان ها و گویش های گوناگون و ضبط آن ها،منطقه وسیعی را پشت سر گذاشت،که بیشتر کردنشین و ارمنی نشین بود و امروزه مناطقی از کشورهای سوریه،ترکیه و عراق را شامل می شود.


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، جفرافیا، اخبار، آموزشی، تبریکات، میرزا ئه‌ڵماس خان که‌ندوله‌یی، موجته‌با کۆلیوه‌ند،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،گزارش سفرهای پژوهشی به ایران و مناطق کردنشین عثمانی طی سال های 1901-1907،مجتبا کولیوند،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 21 مهر 1393 توسط همایون محمدنژاد
روستای آویهنگ(ئه‌‌وێهه‌نگ) هورامان دریک نگاه
روستای آویهنگ واقع در 60 کیلومتری شهر سنندج و مابین دو شهر مریوان و سنندج واقع شده است. این روستا در حال حاضر حدود 700 خانوار و بیش از 2000 نفر جمعیت ساکن دارد. این روستا در بخش کلاترزان، دهستان ژاورود غربی واقع شده است. با آب و هوایی سرد و معتدل در وضعیت تپه ای و کوهستانی قرار دارد. زبان مردم کردی، گویش اورامی است و همگی مسلمان و اهل تسنن هستند. این روستا با داشتن منظره ای کوهستانی و رودخانه های پرآب با حواشی زیبا و جنگلهای بلوط و باغهای سرسبز با گونه های مختلف از درختان محلی مناسب برای جذب گردشگر و مسافر است. درختانی مانند ون، انجیر کوهی، زالزالک، بلوط، بید، چنار و صنوبر، باغهای زیبایی را به وجود آورده اند. در طبیعت این روستای بکر و زیبا گیاهان دارویی فراوانی از جمله گل گاوزبان، پونه، شاطره و گون یافت می شود که درمانگران طبیعی به راحتی می توانند در این منطقه گیاهان دارویی مورد نظرشان را پیدا کنند. کوه سنگ سرخ، با ارتفاعی حدود 2410 متر در نزدگی روستا واقع شده که انصافا یکی از زیباترین مناظر استان کردستان است. در روستای آویهنگ، بقاء و اماکن متبرکه ای وجود دارد که مردم و مسافران زیادی را برای زیارت به سمت این روستا می کشاند. مرقد حاج حسن و بقعه امامزاده پیرعمر از اماکن زیارتی و تاریخی این روستا محسوب می شود.
منبع:
وبسایت رسانه نگاه



طبقه بندی: جفرافیا، اجتماعی، فرهنگی و هنری، تاریخ، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، شهرها و روستاهای هورامان،
برچسب ها::هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،روستای آویهنگ(ئه‌‌وێهه‌نگ) هورامان دریک نگاه،
دنبالک ها: وبسایت رسانه نگاه،
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 20 مهر 1393 توسط همایون محمدنژاد

هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م  هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

هانه‌وبڵی


 با شیوه‌ن  که‌رمێ  په‌ی  هانه‌و بڵی

                                                    به‌یدێ   با  چڕمێ جه   ناخه‌و   دڵی
هیچ  که‌سێو  نیه‌ن  بیادوۆ  وه دادش
                                                    په‌رسۆ  کۆن هاژه‌ی قه‌ڵوه‌زه‌ی ئاوش؟
ئه‌ی بڵ  با  زانی   تا  گیانم  مه‌نده‌ن
                                                    نمازووت   جیا    مه‌گه‌ر   به   مه‌رده‌ن
ئینه بێ   یاران    شیوه‌ن   ناڵه‌ی دڵ
                                                   با  سیروان   زانۆ    چه‌نی   هانه‌ی بڵ
باقی    وه‌سه‌لام    ئه‌گه‌ر   مه‌ردانی
                                                   واچدێ په‌ی بڵی   بیی  سه‌رگه‌ردانی
                     
                                                 محه‌مه‌دسه‌لیم سه‌لیم‌پوور
                                                     (خه‌مبارهه‌جیجی)
                                                  5ترازیی1393کۆچی ڕۆجیاری-سنه

ئی شێعرێ جه لاو کاکه عادڵ نادری گۆرانی واچ جه شاروو سنه‌ی ڤاچیه‌نه.

ترجمه به زبان فارسی:
چشمه بل  
بگذار  برای چشمه بل زاری کنیم      بیایید  از ته قلب   نوا   سر دهیم  
هیچ  کسی به  دادش نمی رسد     بپرسد کجاست آهنگ آبشار آبش؟

ای بل!بدان تا  جان در بدن  دارم       تنهایت نمی گذارم مگر زمان مرگ
دوستان این بود سوگنامه ناله دل        بگذار سیروان با چشمه بل بدانند  

خلاصه  اگر  مرگ به سراغم آمد       بگویید  به بل به خاطر او آواره شد


این شعر توسط آقای عادل نادری آوازه خوان درشهر سنندج سروده شده است.



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، جفرافیا، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، چه‌مه‌و بڵی، سه‌لیم هه‌جیجی(خه‌مبار)،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،محه‌مه‌دسه‌لیم سه‌لیم‌پوور،خه‌مبارهه‌جیجی،هانه‌وبڵی،
دنبالک ها: وبسایت دالانی(داڵانی)،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 17 مهر 1393 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.

تعداد کل صفحات : 3 :: 1 2 3