همزمان با روز جهانی زبان مادری:

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب برگزار شد+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب برگزار شد+تصاویر

همزمان با روز جهانی زبان مادری پنجمین جشن اختتامیه کلاس آموزش زبان مادری در شهرستان سروآباد و روستای رزاب برگزار شد.

به گزارش خبرنگار اورامانات، همزمان با روز جهانی زبان مادری اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری هورامی در روستای رزاب با همت انجمن فرهنگی ادبی بیسارانی و همکاری دهیاری و شورای روستای رزاب، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان و با حضور مردم فرهنگ دوست و اهل قلم دیار کهن رزاب و رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، مسئول دفتر نماینده مجلس، سرپرست کمبته امداد امام خمینی سروآباد و برخی از فعالین ادبی و فرهنگی این شهرستان در مسجد روستای رزاب از توابع شهرستان سروآباد برگزار شد.

 

در این مراسم رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان سروآباد با اشاره به سیاست های کلی وزارتخانه در راستای اعتلای فرهنگ عمومی و حفظ آن در جامعه تصریح کرد: سیاست وزارت ارشاد این نیست که فرهنگ را دولتی کند بلکه ما به دنبال آن هستیم که یک دولت فرهنگی داشته باشیم پس فرهنگ را باید به مردم واگذار کرد و در این بین دولت نیز از آن حمایت کند.

 

سردار خالدی توسعه فرهنگی را حاصل توسعه عمومی دانست و گفت: توسعه‌ی فرهنگی، در قالب اهمیت دادن به ارزش‌های محلی و ملی، باید بتواند از طریق برنامه‌ریزی‌های فرهنگی و اجتماعی، به نیازهای معنوی و مادی افراد جامعه‌ی خود پاسخ دهد تا از این طریق، ایده‌ها، افکار و آداب و رسوم ملی و بومی جامعه‌ی خود را، در قالب ارتباطات نمادین فرهنگی و نشانه‌های ملی و بومی در عصر حاضر، همپای سایر فرهنگ‌های جوامع مؤثر در جهان اشاعه دهد.

 

وی با بیان اینکه حضور مردم در صحنه های فرهنگی باعث یک جهش در اقتصاد فرهنگ می شود از مردم خواست تا با همراهی و حضور همیشگی در برنامه های فرهنگی در جهت توسعه آن گام موثری بردارند.

 

در ادامه این مراسم هر کدام از اعضای هیئت مدیر انجمن فرهنگی ادبی بیسارانی هورامان به ارائه مطالب و یادداشت های خود پرداختند.

 

گفتنی است که این پنجمین دوره آموزش زبان هورامی است که توسط این انجمن در روستاهای شهرستان سروآباد از جمله ژیوار، اورامان، سلین ، بیساران و رزاب برگزار شده است.

 

سرودن شعر توسط دانش آموختگان کلاس هورامی، ماموستا حسن خیاط و اهدای هدیه و گواهینامه پایان دوره مقدماتی کلاس آموزش زبان هورامی به دانش آموختگان حسن ختام این مراسم بود.

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر

جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب+تصاویر


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، تبریکات، زوانی هه‌ورامی، شهرها و روستاهای هورامان، ئەنجومەنووبێسارانى(یاهۆر) ، ئێحسان ئه‌تابه‌ک، سه‌رکه‌وت عه‌زیزی(نه‌به‌ز)،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هومایون محه‌مه‌دنژاد،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،جشن اختتامیه کلاس های آموزش زبان مادری در روستای رزاب برگزار شد+تصاویر،
دنبالک ها: سایت خبری تحلیلی اورامانات،
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 8 اسفند 1395 توسط همایون محمدنژاد
به پاس قدردانی از خانواده‌های کولبران جان‌باخته؛
اهالی روستای چشمیدر مراسم باستانی خود را برگزار نکردند
مراسم 5 اسفند نوروز باستانی منطقه هورامان در روستای چشمیدر به پاس قدردانی از ایثار سیم‌بانان کردستانی و احترام به خانواده‌های کولبران جان‌باخته امسال برگزار نمی‌شود.

به گزارش خبرگزاری فارس، قرن پنجم هجری یا یازدهم میلادی دوران حکومت سلجوقیان در ایران بود سلطان جلاالدین ملکشاه سلجوقی به پیشنهاد وزیر دانشمندش خواجه نظام الملک دستور طراحی یک تقویم دقیق را صادر کرد در آن دوران ایران در اوج شکوفایی علمی و فرهنگی بود و دانشمندان زیادی داشتند که اینکار را انجام بدهند.

گروهی از زبده‌ترین دانشمندان و منجمین آن که عمر خیام بود برای تهیه تقویمی درست دست بکار شدند و تقویمی با قدمت زیاد طراحی کردند  که به نام سلطان جلال‌الدین به تقویم جلالی مشهور شد. سال جلالی از اول بهار اغاز می‌شود و دوازده ماه سی روز دارد و پنج روز اضافی در پایان ماه دوازدهم که روی هم می‌شود 365روز که روز اول سال در تقویم جلالی یعنی روز ورود خورشید به اعتدال بهاری یا روز ورود خورشید به نخستین درجه برج حمل هماهنگ است.

سال مسیحی بر اساس سالنامه گریگوری طراحی شده که نخستین بار از سوی پزشکی اهل ناپل پیشنهاد شد و در تاریخ 24 فوریه 1582 توسط پاپ گریگوروس هشتم به عنوان سالنامه رسمی پذیرفته شد و هنوز هم به عنوان تقویم میلادی در اکثر کشورهای جهان تقویمی رسمی بشمار می‌رود.

تقویم گریگوری در 2500 سال یک روز خطا دارد و در حالی که سال جلالی به خاطر هماهنگیش با نجوم همیشه مطابق با سال خورشیدی است و تا امروز دقیق‌ترین تقویم جهان بشمار می‌رود.

اما مطالعه تقویم جلالی در یافتن ریشه نوروز چشمیدر کمکی نمی‌کند بهتر است باز هم به عقب برگردیم. بیش از تقویم جلالی تقویم پارسی یا زردشتی در ایران رایج بود اردشیر اول هخامنشی که از 465تا 425 بیش از میلاد مسیح پادشاه ایران بود و تقویم زردشتی را رایج ساخت نشانه‌هایی از این تقویم در سنگ نوشته بهستان توسط داریوش برجای مانده است.

در این تقویم ماه‌های سال همواره 30روز دارند و در پایان دوازده ماه پنج روز اضافه می‌شود که روزهای پنجه یا پشته نامیده می‌شد و هر چهار سال یکبار یک روز به نام اورداد به معنای روز اضافه به روزهای پنجه اضافه می‌شد که همان سال کبیسه است.

در تقویم زردشتی ایام هفته اسفند اسم نداشتند، اما در عوض تمام روزهای ماه اسمی مخصوص داشتند یعنی سی نام برای سی روز.

دوازده تا از این 30 نام‌ها بر روی دوازده ماه سال هم گذاشته شده بودند که مثلا روز دوم هر ماه بهمن نام داشت که در عین حال نام یازدهمین ماه هم می‌باشد یا پنجمین روز اسفند اسپند نام داشت که نام دوازدهمین ماه هم بود.

به همین خاطر در هر ماه یک روز همنامش تعطیلی بود و جشن می‌گرفتند یعنی مثلا دوم بهمن و پنجم اسفند و همین متوال برای دیگر ماه‌ها.

جشن نوروز چشمیدر هم که در 5 اسفند برگزار می‌شد در تقویم زردشتی این روز اسفندگان است.

اهالی این روستای باستانی طی چندین هزار سال از تاریخ و تمدن ایرانی خویش در اجتماعی گسترده اقدام به گرامی‌داشت این روز کرده‌اند اما امسال از سوی اهالی این روستا و برای احترام به جانباختگان برف و بهمن در منطقه هورامان به ویژه کولبران و سیم‌بانان این مراسم برگزار نخواهد شد و مردم مسلمان این دیار با ایثار و فداکاری نهادینه‌شده در فرهنگ غنی خویش باز هم حماسه‌ای نو خلق کرده و استان کردستان را در بین اذهان جهانیان به مأمن نیکی و ارزش‌های انسانی معرفی کردند.



ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، اخبار، شهرها و روستاهای هورامان، مێقداد ئه‌مینی،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هومایون محه‌مه‌دنژاد،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،به پاس قدردانی از خانواده‌های کولبران جان‌باخته؛ اهالی روستای چشمیدر مراسم باستانی خود را برگزار نکردند،
دنبالک ها: خبرگزاری فارس،
نوشته شده در تاریخ جمعه 6 اسفند 1395 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

بە پاو هه‌واڵوو  'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'ی

کتێبوو:"یانەوەی هەورامانی و زوانی هەورامی"

به زوانی هه‌ورامی

نویسته‌و کاکه کوورش ئەمینی  
 ڕوانه‌و بازاری بی




ئی کتێبه جه200 لاپەلێ نویسیان و

جه وه‌ڵاوگای و ئێنتێشاراتوو"کالج"و سنه‌ی وه‌ڵا کریاوه

یاگێ سانای:

ئێنتێشاراتوو"کالج"و شاروو سنه‌ی و جه کتێب ورەشیه‌کاو مەریوانی و دماته‌ر جه کتێب ورەشیه‌کاو شاره‌کاو :پاوە،هەورامان تەخت،کرماشان،سنه، سه‌ڵواوا،نۆتشه،نه‌وسوود،کامیاران،روانسه‌رو....وه‌ڵا بۆوه
**********************

بە گزارش 'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'،

کتاب "یانەوەی هەورامانی و زوانی هەورامی"

 به زبان هورامی

نوشته آقای کورش امینی
وارد بازار شد
 


این کتاب در 200 صفحه نوشته شده و

که ازسوی انتشارات"کالج"سنندج منتشرشده است.

مکان های خرید کتاب:
انتشارات"کالج"سنندج وکتابفروشی های مریوان و
 بعدها در
کتاب فروشی های شهرهای
:
پاوە،هورامان تخت،کرمانشاه،سنندج،سروآباد،نودشه،
نوسود،کامیاران،روانسر و....منتشر خواهدشد.



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، اخبار، تبریکات، زوانی هه‌ورامی، کوورش ئه‌مینی،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،ێبوو «یانەوەی هەورامانی و زوانی هەورامی» نویسته‌و کاکه کوورش ئەمینی ڕوانه‌و بازاری بی(کتاب «یانەوەی هەورامانی و زوانی هەورامی» نوشته آقای کورش امینی وارد بازار شد،
دنبالک ها: کتابخانه‌هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی، وبسایت زریوارخبر، پایگاه خبری نوریاو، وبسایت هه‌ساره، خبرگزاری ایرنا، ایران آنلاین،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 4 اسفند 1395 توسط همایون محمدنژاد

بە پاو هه‌واڵوو  'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'ی

کتێبوو:"جزموو 30سی قورئانی"

به زوانی هه‌ورامی

هۆرگێڵنایه‌و کاکه کوورش یووسفی 
 ڕوانه‌و بازاری بی




ئی کتێبه جه 72 لاپەلێ نویسیان و

جه وه‌ڵاوگای و ئێنتێشاراتوو"ڕێباز"و مه‌ریوانی وه‌ڵا کریاوه

ویراستار:کاکه هومایون محه‌مه‌دنژاد

یاگێ سانای:

ئێنتێشاراتوو"ڕێباز"و مه‌ریوانی و دماته‌ر جه کتێب ورەشیه‌کاو شاره‌کاو :مەریوان،پاوە،هەورامان تەخت،کرماشان،سنه، سه‌ڵواوا،نۆتشه،نه‌وسوود،کامیاران،روانسه‌رو....وه‌ڵا بۆوه
**********************

بە گزارش 'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'،

کتاب "جزموو 30سی قورئانی"

ترجمه قرآن مجید به زبان هورامی

با ترجمه آقای کورش یوسفی
وارد بازار شد
 


این کتاب در 72 صفحه نوشته شده و

که ازسوی انتشارات"ڕێباز"مریوان منتشرشده است.

ویراستار این کتاب آقای همایون محمدنژاد می باشد.
مکان های خرید کتاب:
انتشارات"ڕێباز"مریوان و بعدها درکتاب فروشی های شهرهای :
مریوان
،پاوە،هورامان تخت،کرمانشاه،سنندج،
سروآباد،نودشه،نوسود،کامیاران،روانسر و....منتشر خواهدشد.

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، جفرافیا، تبریکات، زوانی هه‌ورامی، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، دینی ومذهبی، نوشتارهای همایون محمدنژاد، انتشارات ریباز(ڕێباز)مریوان، هۆمایون محه‌مه‌دنژاد، کوورش یوسفی(ئاریا)،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،ێبوو «یانەوەی هەورامانی و زوانی هەورامی» نویسته‌و کاکه کوورش ئەمینی ڕوانه‌و بازاری بی(کتاب «یانەوەی هەورامانی و زوانی هەورامی» نوشته آقای کورش امینی وارد بازار شد،
دنبالک ها: قه‌ڵه‌موو هه‌ورامانی، کتابخانه‌هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی، وبسایت زریوارخبر، خبرگزاری سلام پاوه، وبسایت کوردتودی، خبرفارسی، پایگاه خبری سراب روانسر، سایت خبری تحلیلی اورامانات، خبرگزاری پاوه پرس، خبرگزاری خبرون، خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، شبکه اطلاع رسانی راه دانا، پایگاه خبری نوریاو، اخبار فارسی (نیوز مانیتور)، خبرگزاری فارسی، پایگاه خبری هنا، وبسایت خبرستان، خبرگزاری تی نیوز، وبسایت هه‌ساره، خبرگزاری ایرنا، خبرگزاری ایران، شاهوخبر، اخبار پارسیک،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 4 اسفند 1395 توسط همایون محمدنژاد

شهر ریجاب(ریژاو/ڕێژاو) ازمناطق پراکنده (پژگیا)هورامان

و روستاهای اطراف آن،زبان هورامی خود را فراموش کرده‌اند

شهرریجاب(ریژاو/ڕێژاو) از مناطق پراکنده (پژگیا)هورامان بوده،که در تقسیمات جغرافیایی بخش از شهرستان کرندغرب(دالاهو)بوده و زبانشان هورامی می باشد.این شهر تاریخی و فرهنگی با ساختار زیبا و طبیعت بکر نمادی از هورامان اصلی خویش است علی‌رغم پیشینه فرهنگی به همراه روستاهای تابعه آن"زرده"و"یاران"
و"پیران"هرچند زبانشان هورامی بوده اما اکنون به جز افراد مسن و بزرگان کمتر کسی است که به این زبان تکلم می کنند؛که جای بسی تأسف است.لازم به ذکراست به دلیل مجاورت با روستاهای اطراف که اکثراً به جافی که (شاخه‌ای از سورانی) وآمیخته با کلمات هورامی بوده صحبت می کنند؛ بیشتر مردم ریجاب دراین مقطع زمانی به جافی تکلم می کنند.البته درمناطق پراکنده(پژگیا)ی هورامان مناطق  و روستاهای زیادی وجود دارد که مجاورت با همسایگان کمتر در زبان آنها تأثیر داشته هرچند اختلاط زبانی و نفوذ واژه های هورامی در مکالمات روزمره‌اشان وجود داشته اما هیچگاه اصالت و هورامی بودن خودرا فراموش نکرده اند.ازجمله مناطقی که اینجانب سفر کرده ام: روستای بزرگ کندوله و روستاهای اطرافش "پریان" و "شریف آباد" و روستای بزرگ قلعه که اکنون به عنوان بخشی ازشهر قروه دراستان کردستان به شمار می رود که این مناطق هم بازبانهای کردی‌ازجمله:سورانی- کلهوری و... مجاورت داشته اند و ازهمه مهمتر این که منطقه چهارقلعه عبدالملکی(هورامی‌های شمال ایران)و روستاهای زاغمرز-زینوند-حسین آباد-امیرآباد ازتوابع شهر نکا(استان مازندران) که با بعد مسافتی دورتر ازدیگر مناطق هنوز زبان هورامی خودرا ازدست نداده اند  و در چاپ و انتشار کتاب به زبان خویش فعالیت چشمگیری داشته اند.

دید٘ەم " رێژاو"ە ن ڕۆخسارم "زەردە"ن
جە داخی "یاران"  " پیران "م کەردەن
                                          (مامۆسا مەولەوی)

                                                                                    همایون محمدنژاد /مریوان

**********************************************************
ریجاب(ریژاو) درویکی پدیا

ریجاب (ریژاو) نام یکی از شهرهای استان کرمانشاه می‌باشد. این شهر در ۱۲۰ کیلومتری شمال غرب کرمانشاه در مسیر دالاهو به سرپل ذهاب واقع است.[۱]

منطقه ریجاب با وسعت ۱۲۰ کیلومتر مربع در غرب استان کرمانشاه واقع شده است که از نظر تقسیمات سیاسی، جزء شهرستان دالاهو می‌باشد. این منطقه از سمت شمال به شهرستان ثلاث باباجانی، از شرق به شهر کرندغرب، از جنوب و غرب به شهرستان سرپل ذهاب محدود می‌شود. ریجاب در عرض‌های جغرافیایی ۳۴ درجه و ۳۰ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۴۰ دقیقه شمالی و طول‌های جغرافیایی ۴۵ درجه و ۲۵ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۳۰ دقیقه شرقی قرار گرفته است.[۲]

ریجاب یکی از ۵۰ منطقه نمونه گردشگردی استان کرمانشاه است.[۳] ریجاب یکی ازتوریستی‌ترین شهرهای استان کرمانشاه می‌باشد.

مرکز شهر ریجاب، بان مزاران است و روستاهای تابعه آن عبارتند از: بان مزاران، داراب، شالان، ژالکه، باباجانی عبدالحمید، شهرک ریجاب، کوشکری، زرده، سید محمد و قلقله یاران.

زبان اغلب اهالی این شهر کردی (کردی سورانی و هورامی) می‌باشد.

محتویات

وجه تسمیه

واژه ریجاب در واقع عربی شده واژه «ریژاو» است که در زبان کردی سه معنا برای آن متصور است که مناسبترین آن «ریژاو به معنی محل ریزش آب» می‌باشد. وجه تسمیه ریجاب، وجود رود خروشان الوند و آبشارهای زیبای آن است که از دامنه کوه دالاهو سرچشمه می‌گیرد.[۴][۵]

ریجاب در لغتنامه دهخدا

ریجاب. (اِخ) دهی از بخش کرند شهرستان شاه آباد. دارای ۵۵۰ تن سکنه. محصول عمدهٔ آنجا میوه و غلات و حبوب و توتون و لبنیات و انجیر و انار و گردوی آن به فراوانی و خوبی معروف است. زیارتگاه ابودجانه در آن مورد توجه اهل تسنن است. سه آبادی ریجاب، یاران و زرده به نام دهستان ریجاب خوانده می‌شود. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 5).[۶]

جمعیت

براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰،جمعیت ریجاب ۱۳۸۶ نفر (۲۸۲۷خانوار) بوده‌است.[۷]

پیشینه تاریخی

مظاهر و میراث‌های باشکوه و درخشان تاریخی هم چون دیوار دفاعی یزدگرد سوم آخرین پادشاهان ساسان، آتشگاه ریجاب، مجموعه قلعه یزدگرد سوم و غیره همگی گویای تاریخی درخشان در ریجاب می‌باشد. قرار گرفتن ریجاب در حاشیه جاده شاهی و گردنه پاطاق (دروازه غربی فلات ایران) مزید بر موقعیت مطلوب و مناسب طبیعی ریجاب که اهمیت استراتژیکی ریجاب را دو چندان کرده است چنانچه از تواریخ کهن هم چون تاریخ ایران باستان از حسن پیرنیا بر می‌آید، شاهان ساسانی در سفرهای شاهی و سیاسی خود بین پایتخت‌ها، چند وقتی را در ریجاب اتراق می‌کرده‌اند. من حیث المجموع آثار و ابنیه کهن و باستانی در ریجاب حاکی از قدمت مسکونی و تاریخی ریجاب از همان ادوار باستان تا به امروز می‌باشد. در دوران اسلامی نیز با بنای مسجد عبدالله بن عمر در زمان دومین خلیفه راشدین تا دوران میانه و معاصر، روند رو به پیشرفتی را در ریجاب می‌توان نظاره کرد.[۸]

زبان و گویش مردم

مردم منطقه ریجاب در گذشته به زبان کردی اورامی صحبت می‌کردند چنانچه امروز بسیاری از زنان و مردان مسن ریجابی و مردم روستای زرده به این گویش تکلم می‌کنند ولی امروزه به دلیل همجوار بودن با دیگر مناطق، در زبان کردی اورامی تغییراتی شکل گرفته و اکثر مردم به زبان کردی سورانی (جافی) صحبت می‌کنند.

جاذبه‌های طبیعی

۱- رودخانه الوند رودخانه الوند یا هلوند (به معنای شیرین) تنها رودخانه ریجاب است. این رودخانه از ارتفاعات سیاه دانه واقع در کوه‌های دالاهو سرچشمه می‌گیرد و پس از طی مسیر پر پیچ و خم باغ‌های گردو، وارد شهرهای مرزی سرپل زهاب و قصرشیرین و سپس وارد کشور همسایه، عراق می‌شود.

۲- آبشارها

آبشار ریجاب یکی از بلندترین آبشارهای ایران است

آبشار ریجاب در قسمت شمال غرب شهرک ریجاب و در روستای ژالکه واقع شده و یکی از جمله بلندترین آبشارهای ایران محسوب می‌شود. در قسمت بالای این آبشار روستایی با نام ژالکه و در قسمت پایین این آبشار با عبور از دره هونه به روستای پیران منتهی می‌شود. روبروی همین آبشار، آبشار زیبای دیگری قرار دارد.

۳- چشمه‌ها چشمه‌های متعددی در منطقه ریجاب وجود دارد که تعداد آن‌ها به بیش از بیست چشمه می‌رسد اما از عمده‌ترین آن‌ها از نظر آبدهی چشمه‌هایی با نام‌های حشانه و کولیتان می‌باشد که قسمت اعظم آب رودخانه را تأمین می‌کند. چشمه غصلان که در بابایادگار واقع شده و از آن به عنوان آب شفابخش یاد می‌کنند.

۴- دره‌ها یکی از جلوه‌های زیبای طبیعت ریجاب، ساختار توپوگرافیک آن است. به طور کلی عمده‌ترین دره‌های جنگلی و کوهستانی ریجاب عبارتند از: دره لرز، دره تاویان، دره مران، انجیر کلان، دره صالحان، قمه قوله، دره هونان، دره تاریکه، دره چنار، مری بول، دره علارو و دره هونه. دره‌های جنگلی ریجاب عمدتاً در امتداد رودخانه الوند کشیده شده‌اند و پیرامون آن را انبوهی از جنگل‌های گیاهی متنوع فرا گرفته است. دره‌های کوهستانی هم عمدتاً در میان قله‌های مرتفع قرار گرفته و جولانگاه رودخانه دایمی و خروشان الوند هستند.[۹]

۵- پوشش جنگلی و گیاهی برخی از درختان و درخچه‌های جنگلی منطقه ریجاب عبارتند از: بلوط، پسته کوهی، زالزالک، آلبالوی وحشی، تمشک وحشی، بید، انجیر، گردو، انار، چنار، انگور، هلو، و زیتون. گیاهان داروئی که در ریجاب به وفور یافت می‌شوند عبارتند از: چینور، گنور و ریواس، سماق، اسپن یا اسپند، زو، کنگر، سیرونه، پیچک و کول، قارچ، تولکه، ترشکه، گیلاخه، چاوبازه، شن، سیاکوز، و غیره.

جاذبه‌های تاریخی

جاذبه‌های تاریخی منطقه ریجاب بالغ بر ۲۵ اثر باستانی و ۴ اثر اسلامی می‌باشد که در اینجا به معرفی آن‌ها می‌پردازیم:[۸]

۱- بانمزاران: در مقابل راهی که برای رفتند به بابایادگار از آن عبور می‌کنند تپه بزرگی قرار دارد که بقایای قلعه عظیمی در آن دیده می‌شود. متأسفانه به عبت تصرفی که در اراضی قلعه شده است قسمت اعظم قلعه با خاک یکسان شده است. ابعاد تقریبی این قلعه حدود ۱۰۰*۱۵۰ متر است.

۲- قلعه گه (قلعه کوچک): از راهی که بانمزاران را به سرآب کُنار می‌پیوندد در محلی که قبلاً ابتدای باغ‌های ریجاب است، بقایای قلعه کوچکی دیده می‌شود که اهالی محل به نام مالک آن قلعه را «قلعه گه جیران» می‌نامند. این قلعه در روزگار آبادانی دو طبقه بوده که فعلاً چند اتاق از طبقه تحتانی و پی قلعه فوقانی باقی مانده است.

۳- قبر سلطان سی قلی مه (سلطان صد خزانه دار): در ابتدای روستای شالان در جهت غربی قبرستان کهنه بر روی تپه آتشگاهی دیده می‌شود که از آتشگاه گنبد کلایی کوچکتر بود، ولی از آن سالمتر باقی مانده است. این آتشگاه به ابعاد ۳٫۶*۳٫۷ متر است و شش متر هم ارتفاع دارد. قسمتی از گنبد این آتشگاه در طول زمان آسیب دیده و ریخته است.

۴- قلعه و برج خاموشی: در باغی که امروز به حاج حبیب قادری تعلق دارد بقایای قلعه و برجی دیده می‌شود که دارای دو طبقه است. چند اتاق از طبقه تحتانی قلعه سالم باقی مانده است. جنب دیوار غربی قلعه برجی شبیه به مناره‌های اسلامی ایرانی وجود دارد با این تفاوت که هرقدر از پایین به بالا بنگریم می‌بینیم که برج رفته رفته باریک‌تر می‌شود. در داخل این برج پلکان مارپیچی تا بالای برج ادامه دارد و در آن جا به سکویی مستطیلی شکل که رو به مشرق قرار گرفته، ختم می‌شود.

۵-زندان دوناب: پانصد متر بالاتر از برج خاموشی در ساحل چپ رودخانه النود تپه‌ای که درخت‌های گردو و گلابی وحشی آن را پوشانده است قرار دارد. بر این تپه بقایای قلعه‌ای که از روزگار ساسانیان برجاست وجود دارد.

۶- پل دروازه: در مسیر راه ساسانی به معبری می‌رسیم که راه رودخانه الوند از وسط آن می‌گذرد. این معبر به صورت دو دیوار سنگی درآمده و مثل آن است که دست تصرف کار بشر در طبیعت دخالت کرده و کوه‌ها را به دو نیمه ساخته و از وسط آن راه و رودخانه را عبور داده است. این معبر، کوه «تلاش» را از کوه «یویا» متمایز می‌کند. این معبر را اهالی پل دروازه می‌خوانند.

۷- قلعه ویرانه: درست در بالای خط الراس کوه تلاش در حیطی که مسلط بر پل دروازه می‌باشد بقایای قلعه‌ای موجود است که می‌توان چهار اتاق مستطیل شکل در آن تشخیص داد.

۸- بهشت و دوزخ: اگر مسیر راه ساسانی را از پل دروازه به طرف سراب کُنار ادامه دهیم نزدیک به آسیاب خراب قدیمی پنج نقطه تراشیده شده در سنگ را می‌بینیم که اهالی محل به آن‌ها بهشت و دوزخ می‌گویند. این صفحه‌های تراشیده شده طوری قرار دارند که چهار عدد از آن‌ها در داخل هم حجاری شده و یکی در زیر آن‌ها قرار گرفته است. صفحات تراشیده شده مستطیل شکل بوده و چهار عدد آن‌ها با تاقی جناقی زینت شده‌اند. تنها یکی از آن‌ها تاق گهواره‌ای شکل دارد.

۹- گمهٔ ملک (گنبد ملک): در فاصله صد متری از مسجد عبدالله به عمر ریجاب، آتشگاهی دیده می‌شود به ابعاد ۴٫۵*۴٫۳ متر که ضلع جنوبی آن بر جا مانده ولی از دیوارهای دیگر قسمت‌هایی باقی مانده است.

۱۰- قلعه تاش خزی: در جایی که اهالی به آن تاش خزی می‌گویند بقایای برج مستطیل شکلی که به وسیلهٔ یک تیغه به دو قسمت تقسیم شده به چشم می‌خورد. این برج در راه ساسانی و جوگوری (نهر گبری) مسلط می‌باشد.

۱۱- قلعه سرآب کُنار: بر روی کوهی که اهالی محل آن‌ها «برویت» می‌گویند در جنوب سرآب کُنار که از سطح رودخانه قریب ۱۵۰ متر فاصله دارد، بقایای سرج ساسانی دیده می‌شود. این بقایا عبارتند از ضلع جنوبی برج که مشرف بر قریه ریجاب قدیم (ریجاب بالا) است. دو طرف این برج دو آتشدان قرار گرفته‌اند، اولی با قطر ۲۲ و عمق ۱۶ سانتی‌متر و دومی با قطر ۲۲ و عمق ۱۴ سانتی‌متر.

۱۲- برج ریجاب: در ابتدای منطقه ریجاب و در ساحل چپ رودخانه الوند، باغی احداث شده است که قبلاً به نام مالک آن «مرحوم درویش احمد زالی» معروف بود. در این باغ بقایای برج مستطیل شکلی دیده می‌شود. این برج به دو اتاق تقسیم شده است. مصالح این برج از قلوه سنگ و ملاط معمول ساسانی است. برج ریجاب تنها اثر باستانی است که از مسیر جاده معروف ساسانی خارج شده و تقریباً ۴۰۰ متر با جاده فاصله دارد.

۱۳- قلعه بان زرده: در باغ بزرگی که در وسط قریه زرده قرار گرفته است بقایای یک قلعه عظیم به شکل مستطیل به ابعاد تقریبی ۱۵۰*۱۰۰ متر قرار دارد که در روزگار آبادانی چهار برح مدور در چهار زاویهٔ قلعه بوده‌اند و امروز قسمتی از دو برج قلعه بر جا مانده است.

۱۴- قلعه یزدگرد سوم ساسانی

قلعه یزدگرد سوم ساسانی - ریجاب - استان کرمانشاه

در مشرق بان زرده بر فراز یکی از قلل مرتفع کوه «دالاهو» بقایای یک قلعه بزرگ و مستحکم نظامی به چشم می‌خورد که اهالی محل آن را «قلعه یزدگردی» می‌نامند. بنای این قلعه در اصل دو طبقه بوده و هم اکنون قسمت اعظم از این بنای معظم بر جا باقی مانده است. اتاق‌های این قلعه اکثراً وسیع و به شکل مستطیل و با تاقی گهواره‌ای است. در وقفنامه‌ای که در اوایل قرن دهم یعنی در حدود سال ۹۳۲، یکی از امرای ذهاب برای بقعه بابایادگار تنظیم کرده، اینجا را «سرای زرد یزدگردی» یادداشت کرده است. در سال ۹۱ این اثر در فهرست موقت میراث جهانی قرار گرفت.[۱۰]

۱۵- گچ گنبد: در نزدیکی روستای بان زرده در محلی که به «گچ گنبد» معروف است اخیراً توسط هیئت باستان شناسان خاکبرداری و گمانه زنی شده است. در عمق نزدیک سطح زمین دیوارهای آجری با ملاط کشف گردید و سپس طبقه اول ساختمانی دیده شد که با گچ بری‌ها زینت یافته بودند. قطعاتی از این گچ بری‌های ظریف به علت ریزش طبقهٔ فوقانی ساختمان در میان آوار و خاک باقی مانده است. در این گچ بری‌ها نقش‌های برجسته‌ای از تصویر انسان و حیوان و برخی نقوش تزئینی موجود است که از نظر سبک کار دورهٔ سلوکی‌ها و اشکانیان را به خاطر می‌آورد.

۱۶- آشپزخانه: در ابتدای زمین‌های مربوط به روستانی بان زرده، بقایای برج بزرگ مدوری به چشم می‌خورد. این برج که در افواه اهالی به آشپزخانه شهرت یافته در طرف چپ دیگر مسیل قریه که آب رو باران‌های بهاره است قرار گرفته است و درست مقابل آن در طرف دیگر مسیل برجی کوچکتر تشخیص داده می‌شود. وجود این دو برج در کنار یکدیگر این احتمال را ایجاب می‌کند که شاید اینجا دروازه اصلی ورود به قلعه یزدگرد و تأسیسات بان زرده باشد.

۱۷- دیوار دفاعی این دیوار که از ارتفاعات ریجاب شروع می‌شود پس از رسیدن به برج آشپزخانه وضع ساختمانی خود را تغییر می‌دهد. به این معنی که از ریجاب تا آشپزخانه در داخل دیوار آب روی قرار دارد که آب جو گوری (نهر گبری) را از ریجاب تا برج می‌آورده است. وضع جغرافیایی محل و ساختمان مجری این مطلب را تأیید می‌کنند. این دیوار از برجی که مقابل برج آشپزخانه قرار دارد تا خط الرأس کوه «شاه نشین» و سپس ذهاب ادامه دارد ولی در این فاصله فاقد مجرای سابق‌الذکر است. مصالح کلیه این آثار از قلوه سنگ و ملاط بوده و ساختمان‌ها معرف کامل معماری عصر ساسانی می‌باشد.

۱۸- مقبره ابودجانه: ابودجانه یکی از صحابه پیامبر بود که در جنگ‌های بدر و احد حضور داشته است. مقبره ابودجانه مربوط به صدر اسلام است این اثر در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۵۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱۱]

۱۹- مقبره بابایادگار: یکی از بقاع متبرک پیروان اهل حق محسوب می‌شود که در روستای بان زرده واقع است. قدمت این اثر به قرن ۱۶ میلادی می‌رسد. از نظر معماری این بنا به صورت فضای مربع شکل کوچکی است و بر روی آن گنبد مخروطی شکلی قرار گرفته است. سطوح داخلی و خارجی این بنا به وسیله ملاط گچ اندود شده است. این مقبره، یکی از زیارتگاه‌های مهم اهل حق به شمار می‌رود. بیش تر از این مشایخ در اوایل حکومت صفویان زندگی می‌کردند و در نوار مرزی ایران و عثمانی به ترویج مذهب اهل حق اشتغال داشتند. به اعتقاد اهل حق بابایادگار تجلی روح حسین بن علی است.

۲۰- مقبره شیخ بایزی بستانی: در حدود پانصد متر بالاتر از آتشگاه گمهٔ ملک، آتشگاه دیگری قرار دارد. دیوار شمالی این آتشگاه و گنبد آن تقریباً سالم مانده‌اند ولی دولچکی شمال شرقی و غربی و قسمتی از دیوار آن فرو ریخته است. در داخل این آتشگاه دو قبر اسلامی در کنار هم دیده می‌شوند که اهالی محل یکی از آن‌ها را قبر شیخ بایزی معرفی می‌کنند.

۲۱- مسجد عبدالله بن عمر:

مسجد عبدالله بن عمر، از نخستین مساجد ساخته شده در ایران - ریجاب - کرمانشاه - ایران

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، نوشتارهای همایون محمدنژاد، هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،شهر ریجاب(ریژاو/ڕێژاو) ازمناطق پراکنده‌(پژگیا)هورامان و روستاهای اطراف آن،زبان هورامی خود را فراموش کرده‌اند،
دنبالک ها: ریجاب(ریژاو) درویکی پدیا،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 4 اسفند 1395 توسط همایون محمدنژاد
ڕۆ 3 سیاوکامی(ئه‌سفه‌ندی)

ڕۆ جه‌هانی زوانی ئه‌د٘ایی پیرۆز و مه‌باره‌ک بۆ

*********************************

زوان، یانه‌و بیه‌یا

زوان، کۆڵه‌کێ و ئارمانگاو کێ بیه‌یمانه

ئه‌د٘اگیان!

زوانوو هه‌ست و ئێحساسیم
 و

زوانوو ئاوه‌زیم
و

زوانوو ویر و ژیریم

 زوانه‌که‌و شمه‌ن!

فێرم که‌ر
د٘ێ ، په‌وچی

قیبله‌گاو وه‌شه‌سیاییم

هه‌ورامانا و هه‌ورامانا و هه‌ورامان.

**************************
پێشکه‌ش:

به ئاوه‌زی به‌رز و  ویری ژیرلانه‌و  وانه‌ره‌کاو  زوانیم

براتا:هومایون محه‌مه‌دنژاد


                                                                                                                                               



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، تبریکات، زوانی هه‌ورامی،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،ڕۆ 3 سیاوکامی(ئه‌سفه‌ندی) ڕۆ جه‌هانی زوانی ئه‌د٘ایی پیرۆز و مه‌باره‌ک بۆ،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 3 اسفند 1395 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.

تعداد کل صفحات : 206 :: 1 2 3 4 5 6 7 ...