پاوه،شهرهزارپله

 درهزاره سوم،جایی برای فراموش شدن ومهجور بودن نیست.رسانه هاومخصوصاًاینترنت،فضارابه نفع پایین دستی هاتغییرداده اندوتوریسم،این ابرصنعت زود بازده،به دنبال کشف بهترین مجموعه هاست،تاساکنان دهکده جهانی،درهیاهوی تکنولوژی و فناوری،دمی آرام گیرند ونفسی تازه نمایندواز این راه هم اقتصادی  شکوفا شود.

تنوع جاذبه های گردشگری دریک منطقه،جذب توریسم بیشتررابه دنبال دارد،چون ازیک سو،تنوع جاذبه های توریستی باعث ارضای سلایق متفاوت می شود وازسوی دیگر،توریست می خواهد ومی تواندبا یک تیر،چندنشان بزند.

ازاین رو،شهرستان پاوه رامی توان بهشت گمشده توریست دانست،برای اثبات این ادعامی توان به مجموعه بی نظیرتوریستی این دیارکهن اشاره نمود،که شامل موارد زیرمی باشد:

 زبان هورامی،موسیقی بکرودست نخورده،آداب ورسوم به جای مانده ازتاریخ،صنایع دستی ولباس سنتی (چوخه رانک و کلاش و...)،نمدوجاجم و...،غارقوری قلعه این بزرگترین غار آبی آسیا،چشمه وآبشاربل،آرامگاه سلطان سهاک،قله شاهو،جنگلهای وحشی،آتشکده وکوه آتشگاه،رودخانه همیشه خروشان سیروان،روستای هجیج وآرامگاه سید عبیدالله(کوسه هجیج)،گردشگاه دالانی،ارتفاعات تته،باغهای سرسبز،هوای معتدل وطبیعت چهارفصل،عمارت سنگی ودست ساز خالوحسین کوه کن،فراز وفرودجاده های نفس گیر ورویایی با قهوه خانه های متعدد،وازهمه مهمتر،سبک معماری سنگی وبافت شهرهاوروستاهای منطقه است که ازشاخصه های  این کلکسیون گران بها ودیدنی است وبایدبه صورت ویژه به آن توجه شود.

 دررقابت برای جذب  توریست،توجه به شاخصه های منحصربه فردهرمنطقه ومحل رابایدمدنظرداشت تابتوان مهم ترین شاخصه رابا کمترین وبهترین کلمه معرفی کردودرذهن گردشگر به ثبت رساند.

برای معرفی پاوه،بایدازتشبیه آن به جاهای دیگرکه قدمتی بسیارکمترازپاوه دارندپرهیز کنیم تاارزش توریستی کهن دیارپاوه راکمرنگ نکنیم،بیاییم برایش نامی خاص ودرخورشأن جاذبه هایش انتخاب کنیم وهمچون اندونزی،كشورهزارجزیره-فنلاند،كشورهزاردریاچه–تایلند،كشورهزارمعبد-هلند،كشورگل لاله-مصر،سرزمین فراعنه-هند،كشورهفتادودوملت-سوئد،كشورباسوادهاو…یاشهرهایی همچون كلكته،شهركاخ ها-رم،شهرهفت تپه-لهاسا،شهرورودممنوع وسنندج شهرهزارتپه،پاوه راهم شهرهزارپله بنامیم وبرای ثبت جهانی آن،درسازمان جهانی توریسم تلاش کنیم،چون پاوه،شهری است بابیش ازده هاهزارپله وبه جرأت می توان گفت که درشهر پاوه به سختی می توان خانه ای راپیدا کرد که برای رفتن به آن،برروی هیچ پله ای قدم نگذاری وگذرنکنی.آری مهمترین شاخصه ی شهر پاوه،پله ای بودن وداشتن پله های زیاد است،پس لقب شهرهزارپله،شایسته شهری است که بیش ازده ها هزارپله دارد وآن جایی  نیست جز پاوه.

محمد مردافکن

چاپ شده در هفته نامه دیدگاه مورخ1390/12/8

 

چشمه آب معدنی بل/عکاس:همایون محمدنژاد

آرامگاه سیدعبیدالله(کوسه هجیج)عکاس:همایون محمدنژاد

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری،  جفرافیا،  تاریخ، 
برچسب ها: هورامان-هورامان هانه به رچه م- کتابخانه هه ورامان- یانه ۆ کتێبۆ هه ۆرامانی-دزآور(زاوه ر)، لهون- نوسود-هورامان تخت- ژاورود- پاوه-نودشه- رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته وێڵه-بیاره- شارۆ هورامانی- مریوان- سروآباد- کرمانشاه- کردستان- دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-اورامانات، سنندج،  

شرکان ازروستاهای نوارمرزی ودرجوار شهرنوسود واز توابع پاوه و هورامان می باشد ومردم آن با زبان هورامی این زبان اهورایی تکلم   می کنند.شرکان درقلب هورامان جای داردوبه جرأت می توانم بگویم یکی از اصیل ترین روستاهای هورامی زبان است.درحقیقت شرکان یکی ازروستاهای موفق دراین سرزمین است اگرچه خاک هورامان برای پرورش انسانهای بزرگ مستعدبوده ودرطول قرون واعصار مردمان بزرگی ازاین خطه ظهور کرده اندوشرکان به عنوان یکی ازروستاهای هورامان نیزازاین قاعده مستثنی نبوده ودرهرعصری بزرگانی از این روستا برخاسته اند.ازشاخص ترین این مشاهیرمی توان ازملاشیخ قسیم نام برد.ایشان اعلاءجدبنده وخانواده شمس ومی توان گفت بیش از نیمی از مردم شرکان است.زندگانی ملاشیخ قسیم حدوداًمربوط یک قرن ونیم پیش می باشد. ایشان درعلوم فقه وشریعت اسلام استادی کامل و سرآمدهمه علمایان هم عصرخودبوده به طوری که مدتهامدرس حوزه های علمی بغدادوموصل بوده است.متأسفانه درتاریخ مشاهیر وعلمایان کردکمترنامی ازاین عارف ربانی وعالم کم نظیربرده شده است.من اگر چه آوازه ایشان راازعالمان منطقه ومعمرین زیادشنیده ام وگفته می شودکه درکتاب بنه ماله ی استادعبدالکریم مدرس نیزاشاره ای به ایشان شده درکتاب دیوان پیرشالیار به قلم محمدبهاءالدین دربیان زندگانی ملانظیر بزرگ(مه لانه زیری گه وره)آمده است که وی خواندن فقه را درنزدملاقاسم(قسیم)شرکان به پایان رسانده است.

درروستای شرکان عالم وارسته ای به نام ماموستاخلیفه ابوبکرزندگی می کردکه حدوداًده سال پیش وفات نمود.ایشان عمری طولانی داشت ودرتمام عمرباعزت خوددواصل تقواوعبادت راسرلوحه زندگی خودقرار داده بود.اماهدفم ازبیان نام ایشان دراینجااین بودکه آن جناب کتابخانه ای کوچک داشت که کتب خطی وچاپ نشده ای دربین آنهایافت می شد.از جمله تعدادبیش ازده جلدکتاب به قلم ملاشیخ قسیم شرکان بودکه پس ازوفات ملاابوبکر نوه اش آقای قانع وجوداین کتب رااعلام وآنهارا به دست پسرعمویم دکتراسماعیل شمس که استادیارتاریخ دانشگاه تهران می باشدسپرده تاتصحیح ودرصورت امکان به چاپ برساند.

درموردطریقت ایشان بایدگفته شودکه وی دارای طریقت نقشبندی و همعصرشیخ عثمان سراج الدین طویله ای بوده وبه احتمال زیادطریقت خودراازوی گرفته است.

این روستاازنظروضعیت جغرافیایی دارای ویژگیهای منحصربه فردیست که کمترمی توان آن رادرمکانهای دیگر یافت.ازجمله اینکه دردامنه کوه چناره(که لووچناره ی)قرار گرفته ومحصور است بین کوه وباغات منحصر به فردش.ازنظربافت معماری کلیه خانه هاازسنگ ساخته شده اند وچوب نیزدرساختمان منازل نقش بسزایی دارد.شغل غالب مردم باغداری است ومحصولات باغی فراوان است اماآنچه شرکان رابه عنوان روستایی نمونه ودارای محصولات باغی اشتهارداده است میوه انار است.انار شرکان درکل منطقه وحتی استانهای همجوارشهرت زیادی دارد.باغهای شرکان ومخصوصاً باغهای اناراین روستا ازاول آبادی تاکنار رودخانه سیروان به طول حدود10کیلومترامتدادیافته اندومردم زحمتکش روستابه دلیل اینکه جاده ماشین روتاکنون به داخل باغات کشیده نشده است،محصولات خودراباکول ویاباچهارپابه داخل روستاحمل می کنند. 

 شركان همچنان كه ازاسمش پیداست معدن كانی های فراوانی می باشدكه تاكنون درجهت كشف آن هاكسی همت نگمارده است وفقط به این امربسنده كرده اندكه چون آب فراوانی دارداین«كان»به معنای چشمه است.

«شر»درلغت به معنای جنگ ودرگیری است و«كان»هم یكی ازمعانیش چشمه وروداست.پس«شركان»رامی توان به معنای محل تلاقی چشمه ها دانست.

اگرکسی به شرکان رفته وباغات آن راباچشم خود مشاهده کرده باشد به این امرواقف شده که درهرباغی چشمه ای وجود دارد.درواقع  علاوه برچشمه اصلی که آب آن ازبالای روستاسرچشمه گرفته وبه وسیله جوی مشهور(جوه ومزرا)تاانتهایی ترین باغ یعنی جوانمیره وشولگادر نزدیکی سیروان منتقل می شود،درهرباغی چشمه ای کوچک وجود داردوحوضی بزرگ که دربعضی جاها به استخرمی ماند.پس باغهای شرکان همیشه دارای آب بوده ومحصولات آن بویژه انارازکیفیت بسیار بالایی برخوردار بوده اند.

ازنظرتاریخی اگرچه برای مبدأروستاتاریخی مشخص نیست،اماوجود آثارقدیمی وازجمله درخت چنار بسیارکهنسال روستامی توان آن رایکی از قدیمیترین مکانهای زندگی مردم دانست.چنارکهنسال دروسط روستا قرارداردبه حدی بزرگ است که درداخل آن قهوه خانه ای ساخته اند.ودربهاروتابستانهامردم روستادمی درزیرآن می آسایندوبانوشیدن چای خستگی ازتن درمی کنند. همچنین قبرستان قدیمی روستا که از قدمت بسیارکهنی برخورداراست وشاید به قبل ازاسلام برگردد.والبته وجودمرقد پیری به نام پیرمقصود که صحابی بودن وی محتمل است نیز گویای این واقعیت است.اماکن بانامهای بسیارکهن درداخل روستاوجود دارندمنجمله درپایین روستاآبشاربزرگی هست که آب سرچشمه که در بهاران به رودی می ماند،پس ازعبورازوسط روستاباسروصدای زیادازآن به پایین فرومی ریزدبه این آبشار(سووله وگاورا)گفته می شود.(سوول)به معنای آبشارو(گاور)به معنای گبر است.گفته می شود درزمان حمله اسلام به این منطقه درقرن اول هجری دراین مکان جنگ بین صحابه ومردم روستا که گبر بوده اندرخ داده و پس از مقاومت فراوان وکشته شدن ازطرفین نهایتاًمردم روستاتسلیم سپاه اسلام شده و مسلمان گشته اند وآن دسته از گبرها که کشته شده اند ویا ایمان نیاورده اند از بالای این آبشار پرت شده اند که ازآن تاریخ تاکنون این محل به این نام مسماگشته است.مسجدروستابه اسم مسجد حضرت عبدالله مشهور است.عبدالله بن عمر(رض)فرمانده سپاهیان اسلام فاتح منطقه هورامانات وکردستانات درهرمکان یاروستایی یک مسجدساخته که مسجدروستای شرکان نیز از آن جمله می باشد.

ازنظرفرهنگی وسطح سوادمردم اگرغلونباشد،می توان این روستارا یکی ازباسوادترین وموفقترین روستای منطقه وحتی کشوردانست چراکه افرادتحصیل کرده بامدارک عالی دانشگاهی دراین روستافراوان یافت می شودکه نسبت به جمعیت آن بسیارقابل ملاحظه است.اگرچه جمعیت فعلی شرکان بیشترازپانصدنفرنیست وشایددوبرابرآن نیز درشهرهای پاوه وروانسرومریوان ساکن باشند،اما امروزه شغل غالب مردم بجزافرادکهنسال که درروستاسکونت دارندوبه امر باغداری می پردازند،کارمندی بوده واکثراًفرهنگی ومعلم ویاشاغل درادارات دیگرهستند.خصوصاًاینکه افرادقابل توجهی دارای پست های  مدیریتی می باشند.

منبع:وبلاگ یاقوت هورامان/شمس

http://sharkan.blogfa.com/

 

                                              باغ های شرکان(اکثراً انار)

چنار کهنسال روستا

ادامه مطلب

طبقه بندی: تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی،  اجتماعی،  جفرافیا،  تاریخ، 
برچسب ها: هورامان، هورامان هانه به رچه م، کتابخانه هه ورامان، یانه ۆ کتێبۆ هه ۆرامانی، دزآور(زاوه ر)، لهون، نوسود، هورامان تخت، ژاورود، پاوه، نودشه، مریوان، سروآباد، کرمانشاه، کردستان، دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-اورامانات، شرکان،  

                           (دارێو به رز نه بۆ)

                        ئه رتاته و  بابه ت  دۆڵه مه ن  بیه ن

                        به ئاروی ماچێش هییچ باست نیه ن

                        تۆزه مانی حاڵ  ده س به  زه نگوڵێ

                        به تۆ چێش  بابات   یاوان      ماقوڵی

                        هۆرگێره    قه ڵه م    بنویسه   هه نا
                          
                        تا   دیار      بینه    که لو  دار       وه نا 
                 
                        بابێ   به ر  نه بی  پێسه ۆ   ویکۆڵی

                         گنیه نه که ناو    خۆما ری و   چۆڵی

                         دارێۆ   به رز    نه بۆ   نه یاوۆ   وه ری

                         نه بۆ خاسته راسه ری  بێ سه ری

                         دارێوو نه گرته ن په یونه ی سه مه ر

                       گۆشه ۆوکه ناره ن سه ره ی بێ هونه ر

                               سابیر سه عیدی1390/12/4



















                  سۆپاس په ی کاک باقی محه مه دنێژاد
 په ی کیاسته ی وێنه کاو نه ورۆزۆ هورامانی جه شارۆ سه ڵواوای


ادامه مطلب

طبقه بندی: تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی،  تاریخ،  فرهنگی و هنری، 
برچسب ها: هورامان، هورامان هانه به رچه م، کتابخانه هه ورامان، یانه ۆ کتێبۆ هه ۆرامانی، دزآور(زاوه ر)، لهون، نوسود، هورامان تخت، ژاورود، پاوه، نودشه، مریوان، سروآباد، کرمانشاه، کردستان، ایلام، دیوزناو، چشمیدر،  

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری،  اجتماعی،  تاریخ، 
برچسب ها: هورامان، هورامان هانه به رچه م، کتابخانه هه ورامان، یانه ۆ کتێبۆ هه ۆرامانی، دزآور(زاوه ر)، لهون، نوسود، هورامان تخت، ژاورود، پاوه، نودشه، مریوان، سروآباد، کرمانشاه، کردستان، دیوزناو، چشمیدر،  

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری،  تاریخ، 
برچسب ها: هورامان، هانه به رچه م، اورامان تخت، سروآباد، مریوان، دزآور، عکس، کرمانشاه، کردستان، لهون، نودشه، نوسود، پاوه، اورامانات، ایلام،  

این کتیبه(سنگ نوشته) که درطبقه اول مسجد روستای دزآورودرقسمت وضوخانه وآبخوری هاقراردارد.قدمت این نوشته سنگی برابرتاریخ مندرج درآن به سال 1193ه.ق بوده است(239سال قدمت).

کتیبه به تعمیرمسجد دزآوربه دست محمد یوسف سان(سلطان)حاکم بزرگ هورامان اشاره می کند.داستان ازاین قراربوده که محمدیوسف سلطان حاکم وقت هورامان لهون وتخت طی سفری که به دزآورداشته است،درباغستان (هامنو)به دیدارملاقاسم دوم پدربزرگوارمرحوم ملانعمت(که نسبت فامیلی خانواده نعمتی هابدان سبب است)می رود.وباتوجه به این که ملا قاسم،احترام وپذیرایی شایانی ازحاکم وقت هورامان می کند،سلطان نیزازاین همه احترام ومهمان نوازی ماموستا،بسیارشادمان شده،وازایشان می خواهدبابت این همه محبت هرخواسته ای راکه می خواهید.انجام می دهم.ماموستاهم به نیازمسجدتاریخی دزآوربه تعمیروبهسازی آن اشاره می کند،وسلطان خواسته رااجابت کرده ومسجدرادرزمان بسیارکمی مرمت می کند،وجهت یادبوداین کتیبه نگاشته می شود.

باتشکرازآقای محمدنعمتی وعده ای ازاهالی که درموردتاریخ بنامرایاری کردند.

ادامه مطلب

طبقه بندی: تاریخ، 
برچسب ها: هانه به رچه م، هورامان، کردستان، لهون، دزآور، عکس، پاوه، کرمانشاه، مریوان، دالانی، سروآباد، اورامانات، نوسود، نودشه،  

  آرامگاه صوفی سیرالی(سیدباباعلی دزآوری)درمحلی به نام (وه ره وره)روستای دزآور 

 

سیدباباعلی دزآوری،مشهوربه صوفی سیرالی(سارالی)ازبزرگان وعارفان روستای دزآورکه درموردتاریخ تولدووفات ایشان اطلاع دقیقی دردست نیست،نقل است که ایشان ازمنطقه خوش آب وهواوکوهستان (سارال)واقع درشهرستان دیواندره به دزآورمهاجرت کرده اند،لیکن مرحوم حاج محمد  عبدی پور،که اینجانب حضوری خدمت ایشان رسیدم.اینگونه بیان کردند:که مرحوم ملابهاءالدین امام دزآوری،فرمودند که ایشان جدصادق محمدنژاد (پدربزرگم) می باشد.اماداستانهایی درباره ی زهد وپارسایی ایشان دربین اهالی روستابه خصوص درمیان افرادمسن وباتجربه ،جاری است،که نمادتقواوپرهیزگاری ایشان می باشد،می گویند: براثربارش فراوان برف درروستا،بهمن های بزرگی ازدامنه کوهپایه های دالانی ودولانا به طرف روستاسرازیرشده وبیم آن می رفت،که تلافات جانی دربرداشته باشد،یکی ازاین بهمن های بزرگ به طرف روستانزدیک شده ومردم به طرف مسجدروستارفته تاصوفی،که جهت اقامه نمازبه آنجارفته بودراببینند،وچون مردخداپرستی بودازاوخواستندکه به درگاه خداوند دعاکرده تافرجی حاصل شود.کلام روستایان که اکنون هم وردزبان پیران وسالخوردگان است:

                  صوفی سیرالی،صوفی سیرالی                     هه ره سه یاوا،    گاوه سگالی

«یعنی ای صوفی سیرالی بهمن بزرگ به محله گاوسگال(مکانی درپایین چشمه(هانه قلقله) قرادارد،رسیده است به فریادمان برس.»

سپس صوفی به همراه اهالی ازمسجدخارج شده وبه طرف تخته سنگ بزرگ روستا رفته،که آرامگاه ایشان درپایین آن قراردارد،وعصایش رابه زمین کوبیده ومی گویند:به امرخدا(هه ره س مه دره)که به امرخداوندبهمن درآنجا پراکنده شده است. آرامگاه ایشان درپایین محله ی به نام (وه ره وه ره) ودرکناردره پایین دزآورواقع می باشد.

   تخته سنگ بزرگ پایین آرامگاه صوفی سیرالی که بهمن بزرگ دزآوردرآنجامتوقف شده است

ادامه مطلب

طبقه بندی: دینی ومذهبی،  تاریخ، 
برچسب ها: هورامان، زاوه ر، عکس، هانه به رچه م، پاوه، کرمانشاه، نوسود، لهون، کردستان، مالمین، دالانی، مریوان، سروآباد،  

نام باغ ومکانی است درروستای دزآور،که گویند:یکی ازقلعه های اطراف شهرترتیبا درآنجا قرارداشته است.

نام ییلاقی است درشهر اورامان تخت،که اورامانی هابهاروتابستان رادرآنجابه سرمی بردند.

 ازخوانندگان وآشنایان به تاریخ دزآورواورامان وکردستان مطالبی درباره کلمه«لاروه»می دانندبه ایمیل  مدیروبلاگ ارسال فرمایند.


ادامه مطلب

طبقه بندی: تاریخ، 
برچسب ها: هانه به رچه م، هورامان، کردستان، دزآور، دالانی، پاوه، کرمانشاه، مریوان، مالمین، سروآباد، لهون، نودشه، نوسود، اورامانات،  

نمایی دور ازگردشگاه ئاویسه ر«شهرطویله عراق» 1390/3/27

sina.mohamad@ymail.com


ادامه مطلب

طبقه بندی: تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی،  جفرافیا،  تاریخ، 
برچسب ها: هانه به رچه م، لهون، عکس، هورامان، کردستان، پاوه، دزآور، کرمانشاه، مالمین، مریوان، دالانی، سروآباد، اورامانات، نوسود، نودشه،  

ادامه مطلب

طبقه بندی: تاریخ، 
برچسب ها: هورامان، هانه به رچه م، عکس، کردستان، لهون، دزآور، پاوه، نوسود، کرمانشاه، نودشه، مالمین، اورامانات، مریوان، دالانی، سروآباد،  

تحقیق درموردکلمه«ماتانا»و وجه تسمیه آن مارابرآن داشت که این کلمه راازمنابع تاریخی وفرهنگ لغت موردبررسی قراردهیم ،مطلب زیرازمنابع تاریخی که موردقبول وپسند  ترک ها بوده استخراج شده.که صحت وسقم آن برعهده نویسندگانش می باشد. منابع ایلامی از آن شهر با نام "هال ماتا، هال ماتا نا" كه به معنی "سرزمین ماتاها، سرزمین مادها" میباشد، یاد كرده اند. كلمه "ماتا ، ماتانا" همان كلمه تركی "مه ته؛ ماتا؛ ماتان و مادا" میباشد. در لوحه ای از "تیقلت پیله سر اول" از 1100 ق . م اسم این شهر بصورت "امدانه" ذكر شده است كه نزدیك به كلمه "همدان" میباشد. اینكه همدان در لوحه ای ایلامی در 1400 ق . م سرزمین مادها نامیده شده، دلیل محكم دیگری است دال بر غیر آریایی بودن مادها؛ چونكه به نوشته خود پان فارسها و اربابانشان ( مثلا گیرشمن) آریایی ها برای اولین بار در حوالی قرن 8-9 ق . م پای به فلات ایران گذاشتند. در كتیبه داریوش از آن شهر با نام "هگمتانه" یاد شده است. كلمه "ماد ، مه ته، ماتان" از زمانهای قدیم در بین اقوام قوتتی به صورت اسم استفاده میشد ولی با شروع، از قرن 8 ق . م تا قرن 6 ق . م این اسم بتدریج عمومیت یافته و اقوام قوتتی ماد مركزی ( منطقه بین میانه و كاشان امروزی ) بدان اسم نامیده شدند. در بین خلقهای آلتایی در آسیای میانه، داستان حماسه ای "مادای قارا" مشهور بود و با كوچ گروههایی از ترك های ایشغوز در حوالی 8-9 ق . م به آذربایجان، این حماسه در بین مردم آنجا نیز مشهور شد، بطوری كه اشعار قهرمانیهای "مادای قارا" را در جنگهای شان با آشوریان تجاوزگر می خواندند، لذا رواج این حماسه نیز در عمومیت یافتن كلمه ماد موثر بوده است. امپراطوری ماد یك اتحادیه بزرگ از اقوام مختلف ترك - آلتائی بود و احتمال وجود طایفه ای با نام "ماد، مادای" در بین آنها وجود دارد ولی اثبات شده نیست.

 ( منبع 1 ص 533 ) ـ "تاریخ دیرین تركهای ایران"، پروفسور "م . ت . ذهتابی"
"تاریخ ماد"، دیاكونوف

ادامه مطلب

طبقه بندی: تاریخ، 
برچسب ها: هورامان، دزآور، کردستان، عکس، لهون، هانه به رچه م، پاوه، نودشه، کرمانشاه، نوسود، مریوان، دالانی، مالمین، سروآباد،