چارەسەری سرووشتیی نەوەشییە سەرەتانییەکا/ئاکۆ مارانی



وەنەری ئازیز، ھەر یاگېۋو جەھانییەنە ھەنۍ، پېسەو کۊمەکۍ و فریاگوزاریی کۊمەڵایەتیی، ئی ڕەچەتەیە پەی یار و یاۋەرانو وېت بکیانە، تاکو خەڵکی چە نەوەشییە سەرەتانی و وەرەمییەکا و ھەر پاسە چە ھەژموونی خراپو دەرمانە کیمیاییەکا و وابەستەیی بازارو کارخانە دەرمانسازەکا، ڕزگاربۊ .
کەرەسۍ ئاماڎەکەرڎەی دەرمانەکەی:
-  ٥٥٠ گرامۍ چۆڼەرە سوورۍ
-  
-   ٢٠٠ گرامۍ ساقە کەرەوز/کەرەفس (کەرەوزە گۆرەکە)
-  
-  ٢٠٠ گرامۍ گېزەرۍ
-  
-  ٣٠ گرامۍ سېفی
-  
-  ٢٠ گرامۍ ترەۋە سوورۍ

چنی درۊسکەرڎەی دەرمانەکەی:
گرڎو کەسەرەکا بە مەکینەو ھاڕای و شەربەت-درۊسکەرڎەی (میکسەر)  بکەرە بە شەربەتە و کەرەشەنە دلۍ شیشۍ و دلۍ یەخچاڵییەنە پارېزنەش.
چنی بەکاربەرڎەی و واردەیش:
- پەی ماۋەو ٤٢ ڕۋا گرڎ ڕۋا بە بەردەۋامی و بەبۍ ڕۊ-ۋیارای، ھەر ڕۋېۋ چنی وەرمەنە ھۊرزەتەی پەرداخېۋ یان زیاتەر چە شەربەتە ئاماڎەکریێکۍ بوەرۆ. 
- بەڵام ۋیرت نەشۊ، چە ئا ماۋەنە، مشیۊ بەھیچ جۊرېۋ گۊشت و شیرینی نەوەری و ھەر پاسە ھیچ جۊرە پڕۆتینېۋی تەر ..
- ئەر فرە ئاورات بی، چاشتو تەڕەکاڵی [لوبیا و کوولەکۍ و باینجانی و … بوەرە بەڵام فرە نەگرینیشا] یان شەربەتۊ تەڕەکاڵی [تەماتە و کوولەکۍ] یان شەربەتۊ مېۋەی کە وېت درۊسەکەردېبۊ و بەبۍ قەڼ.

ھۊرگېڵنانی پەی زۋانی ھۆرامی: ئاکۊ_مارانی




طبقه بندی: اجتماعی، شهرها و روستاهای هورامان، پزشکی، ئاکۊ مارانی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،چارەسەری سرووشتیی نەوەشییە سەرەتانییەکا/ئاکۆ مارانی،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 1 شهریور 1397 توسط همایون محمدنژاد
‍ تداوم بهبودی در ترک اعتیاد، با معجزه NA
نویسنده: فتاح رضایی مددکار اجتماعی و روانشناس
انتشاریافته در مجموعه تخصصی مددکاری اجتماعی ایرانیان

خداوندا؛ آرامشی عطا فرما تا بپذیرم آنچه را که نمی‌توانم تغییر­­دهم، شهامتی که تغییردهم آنچه را که می‌توانم و دانشی که تفاوت آن دو را بدانم.

این دعای معتادان گمنام  است دعایی، که همراه با طی کردن قدم‌های ۱۲گانه بسیاری از گرفتاران به موادمخدر را از مصرف دارو و قرص بی‌نیاز می کند­.
نمی‌دانم خوشی بیش از حد یا ناراحتی و مشکلاتی که داشتم بود که به اعتیاد کشیده شدم یا مسائل دیگر اما فکر می‌کنم اگر کسی بگوید یکی از این‌ها عامل ااعتیاد است دروغ گفته من این‌ها را در هم ادغام می‌کنم من هم دو سه مشکل برایم پیش آمده بود، از جمله از دست دادن تنها فرزند پسرم و از دست دادن پدر و مادرم در یک تصادف از طرفی رفقای نافرم دورم بودند، من زمینه شروع اعتیاد را داشتم، غرور داشتم با خودم گفتم هفته‌ای یک‌بار این کار را انجام می‌دهم اما کم کم زمان آن کاهش یافت یک وقت به خودم آمدم دیدم هر روز دارم این کار را انجام می‌دهم طوری شد که اگر یک روز مواد مصرف نمی‌کردم انگار کمبودی داشتم. یک‌باره دیدم اَنگ اعتیاد ناخواسته به من چسبانده شده، گفتم پس بهتر است کسی مرا نبیند مثل کبکی که سرش را زیر برف فرو کند­.
ضربه اولی که خوردم این بود که محبوبیت، احترام، اعتبار، حیثیت و آبرویم را از دست دادم. ضربه دوم از دست دادن سه دستگاه ماشین بود که دو تای آنها کرایه‌کش بود و یک مینی‌بوس، یک تاکسی و یک شخصی داشتم که از دستم رفتند و کارم به جایی کشید که خانه‌ام را هم ازدست دادم و مورد تمسخر و فحاشی زن و بچه قرار گرفته بودم.

متن کامل این یادداشت را از طریق فایل پیوست شده و نیز لینک مطلب در پایگاه اطلاع رسانی مددکاران اجتماعی ایرانیان دریافت نمایید

هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، پزشکی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،تداوم بهبودی در ترک اعتیاد،با معجزه NA نویسنده: فتاح رضایی مددکار اجتماعی و روانشناس،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 4 دی 1396 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م
تاڵە ماسە anthrax:دوکتور ناجح گوڵپی


اڵە ماسە نەوەشیێوە فاڕیاوەن میانو ئاژەڵەکانە فرە تننو تیژا گردو گیانەوەرە وونگەرمەکا توشیٛ بانە "ئانزان،ئاژەڵ ،پەلەوەر" نیشانێ نەوەشیەکەی پیٛسەنیٛ یوٙی، وەلێ ئینەشا تایبە کەرمیٛ بە "ئەسپ و هەسەرەو هەر" ی " گاو، بزەو مەی" ئی نەوەشی گیٛرا نیشانیٛ نەوەشیەکەیشا پیٛسەنیٛ یوٙی ،تاڵەماسە نەوەشیێوە بومین کوردەسانەنە جە گەرمیان هەتا شارەزور و هەتا ملوٙوە پیٛنجوینەو تا ئەودیمیچ ،ڕاو هاموٙشوٙ حەیواندارە جافەکا  هەکە ئەوسا وئیسا گەرمیانو کویسانشا کەردەن  هەن و جە ویرو وێمەنە پێسەو دکتوٙرێوە ڤێترنەری دیەنمو کەوتەنۆ یام هنو یاگەکاو تەریشا باس کەردەن، دماو ئانەی ڤاکسین کەردەی بەکار ئامان پەی کونتروڵو نەوەشیەکەی، تاڵەماسە نەوشیێوە سنوربەزنا، مەشوٙ دەوڵەتە هامساکیٛ پیٛوەرە ڕاو چارەسەرو کونتروڵو نەخشەی هابەششا بوٙ پەی ناستەی نەوەشیەکەی .
بەفارسی پەنەش ماچا " شاربن،سیازخم" بەعەرەبی "الجمرە الخبیپە " بەسورانی "سپڵە قەویلە"
هوٙرکارو نەوەشیەکەی: cause  بە نونگەو جوٙرە بەکتریێوەن نامیٛش " باسلەس ئەنسراکس Bacillus anthracis " گرام پۆزەتیڤا ،سپوٙرو"بەرگ" ش هەن، ئی بەکتریا هەتا 25 ساڵیٛ دلیٛ خوٙڵو خاکینە مەنوٙوە ویٛش پاریٛزنوٙ  وەرگەو گەرمای و سەردای گیٛروٙ، هەتا فرسەتش پەی هوٙرگنوٙ و جارێوە تەر ئاژەڵەکا توش کەروٙوە .
نیشانێ نەوەشیەکەی هەسەرو ئەسپەنە:  symptoms نیشانیٛ نەوەشیەکەی بەسیێنیٛ بە شیٛوازو توشبیەو ئەسپەکەیوە، بە یەریٛ جوٙریٛ هەسەرە توشە بوٙنە، " چەنی لەوەڕی سپۆرو بەکتریاکەی موەروٙ یام هورش لوشوٙ بەهەناسە ،یام  جە ڕاو گەستەو"خەرەنگەزیٛوە" مەشو مەگزو مەشولەیوە  بەکتریاکە ملۆنە وونەو ئەسپەکەی " ئەگەر ڕاو دەمیوە توشیٛ با نیشانەکێش " بیٛهازی،یاو، لەرزای ،ژانی،لەملوای وناڵین، مڕارۆبیەی" ،وەلێ ئەگەر ڕاو خەرەنگەزێوە بلۆنە دلێ ونێش " لکەلیمفەکێش ماسا، گڵویش ماسۆ و مێوە یوٙ، تەنگە نەفەسی، ماسای یاگیٛ گەستەکەی،گردوگیانیش میٛشوٙ" ئیجا مەردەی ، یام سپۆرەکا بە هەناسە هورلوشا وملۆنە دلیٛ شوٙشیٛو کوٙئەندامو هەناسەی توش بوٙنە، هەناسەبڕکیٛ و تەنگەنەفەسی و یاو،کەمواردەی، بینیش ماسوٙ، مەردەی.
وە گردی نیشانیٛ نەوەشی تاڵەماسەی فرە تیژو کرژیٛنیٛ فرەو وەختی هەستشا پەنە نمەکەری و ئاژەڵەکە مڕار بیەنەو، وەلیٛ بەعزێ جارێ نیشانیٛ یاوی کەمهازی و نەواردەیو هورمدرای وینی دماو ئانەی ماوەو شش سەعاتانە مڕرا بوٙوە یام مروٙ ،بەعزێ حاڵەتیٛ "دریٛژ خواین"هەن  هەسەرو ئەسپەنە ڕەنگا تا یەرێ ڕوێ مەنۆوە  دماتەر کوٙشوٙش ، پەوکای نامیٛش نریان تاڵە ماسە  چون "تاڵە،سپڵ " وئاژەڵەکەی ماسوٙ و چن قات زل بوٙنە ،پانەیرە مژناسیوٙوە.

ئەشناسایەو نەوەشیەکەی:diagnosis   :


ادامه مطلب

طبقه بندی: اجتماعی، اخبار، زوانی هه‌ورامی، پزشکی، دوکتور ناجح گوڵپی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی (زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،تاڵە ماسە anthrax:دوکتور ناجح گوڵپی،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 29 آبان 1396 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

چای فرە وەردیٛ با خیشیٛ نەبیدیٛ :دوکتور ناجح گوڵپی

چای"چەی " یۆن جە فرەتەرین واردەیۆکاو سەرزەمینی، سەربارو ئانەی وەرگەگرتەی "مناعە"و لاشەی زیادکەروٙ،چن وشکنایێوە سەلەمناناشا هەکە بوٙ بایسو چەربی سوچنای و کەم کەردەی قورسایی بەڎەنی .
چای چنەها کەلکێش هەنێ و گردو فەرهەنگەکا جەقەدیم زەمانۆ مزانا" پەی سەرێشەی و تەنگەنەفەسی و سەرداواردەی " بەکار ئامان، چی دمایەو چنەها تاقیکەردەیەو سەلەمنانشا هەکە بوٙ بایسو سۆچنای چەربی و کەم بیەو قورسایی و لەڕ بیەی بەڎەنی .
چای سیاو و سەوزو چایی سیاوی چینی چەربی بەڎەنی سوٙچنا، چون مادەو "کافائین"شا چەنەنو یاردەو هوٙرتاونای "میتاپۆلیزم" واردەی مڎوٙ ،تاقیکەردەیەوکا سەلەمنان چای جە قاوەی خاستەر چەربی هورتاونوٙ .
چایی مادەو "دژە ئوکسان antioxidant "یش چەنەن  بەنامیٛ "فلافونوید یام پولیفینول " کاریگەری عال و خاسشا هەن سەرو بەڎەنیوە،یانی وەختیٛ لاشە قەڵەو خیش بۆنەو چەربی زیادەش بوٙ ، دژە ئوکسانەکێ چالاکو کرژیٛ باوە پەی ئانەی ئەنزیمو "لایپەیس lipase " بەردریوٙ تا چەربی زیادە  شی کەروٙوەو نازوٙش، یانی چای حەدێ منیۆرە نمازوٙ چەربی بەڎەنی زیاد کەروٙ .
یانی سەحبیٛ زوو هەتا ویٛرەگا چای بوەرمیٛ هیچ زەرەرش نیا، وەلێ شەویٛنە نەوەرمێش خاسا چون وەرمما زڕنوٙ .
ئەوەگیٛڵنای : د.ناجح گوڵپی  12/11/17



طبقه بندی: اجتماعی، ادبیات/شعر، اخبار، زوانی هه‌ورامی، دوکتور ناجح گوڵپی، پزشکی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی (زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،چای فرە وەردیٛ با خیشیٛ نەبیدیٛ :دوکتور ناجح گوڵپی،
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 21 آبان 1396 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م
بەگزارش'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'آقای سیدسلام سجادی هنرآموز هنرستان کشاورزی مریوان به عنوان مؤلف اول کتاب تولید و آمادەسازی گیاهان دارویی می باشداین کتاب جدید التألیف برای اولین بار در آموزش و پرورش از سال تحصیلی 97 _96 به عنوان کتاب درسی پایه یازدهم  برای هنرجویان رشته امور باغی در گروه کشاورزی در کل کشورتدریس می شود.آقای سجادی در تیرماه 96 در دوره ضمن خدمت به عنوان مدرس کشوری روش تدریس کتاب فوق را به تمامی هنرآموزان رشته کشاورزی ارائه دادند.
آقای سجادی اهل روستای کلجی هورامان و ساکن شهرمریوان می باشند.
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م




طبقه بندی: اجتماعی، تاریخ، اخبار، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، آموزشی، سه‌یدسه‌لام سه‌جادی، پزشکی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت-ژاورود-پاوه- نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵێ(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،‍ آقای سید سلام سجادی هنر آموز هنرستان کشاورزی مریوان به عنوان مولف اول کتاب تولید و آماده سازی گیاهان دارویی می باشد این کتاب جدید التالیف برای اولین بار در آموزش و پرورش ا،
دنبالک ها: کتابخانه‌هورامان،کتێبخانه‌وهه‌ورامانی، یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 28 شهریور 1396 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

ژەهرو ماری   snake venom

ژەھرو ماری دەسەبەند کریان  چېرو نامێ  ژەھرە بایۆلۆجیەکانە ،یانی ئا ژەھرێ ھەکە زیندەوەر بەرشا مڎۆ یام دروسشا کەرۆ، ژەهرو ماری یانی لیکەو ماری و بە کەڵبەکاش کەرۆش دلێ جەسەو نەچیرەکەیش، ژەھرەکە بۆ بایسو ئانەی مارەکە بە ئاسانی نەچیرەکەیش قوت بڎۆ و ھەرسش کەرۊ، بازێ مارێ  دورۆ ژەھر پژگنا ئەو نەچێرەکەیشا،ئەگەر گنۆ دلێ چەماشا کۆرێشا کەرۊ، ژەھرو ماری  پێک مێ جە ( پرۆتین و پێپتاید ، ئەنزیم و  ئامێتەو مەکا،چنی بازە مادەێوە نا ژەھری  کەڵکشا پەی بەڎەنی ھەن ) ، ژەھرەکە ئینا دلێ دووێ کیسا نە جەم بۆوە گنا پەشتەو چەماش بە  لولێوەرە چێرو چەماشەنە مێوە  بەسیۆوە بنەو کەڵبەکاشەو، کیسەکێ ماساولێ بە قەوەتێشا ھەنێ زەریف کرژێ با پەی فیشقنای ژارەکەی وەختێ نەچیرەکەیش گەزۊ.
کارایی ژەھروماری فاڕیۊ بە پاو گەورەو گولانەی مارەکەی،یاگێ ژیوایش،عەمرو مارەکەی، مارو دەیمی ژەھرەش کوشندەتەرا ،وەلێم ماری ئاوی کەمتەر ژەھراوین.
جۆرەکا و ژەھرو ماری: زەهرو ماری
بە پاو کارکەردەو ژەھرەکەی سەرو  بەڎەنی یام جەسەو گیانەوەرەکا دووێ جۆرێ ژەھر ھەن:
یۋەم : ژەھرو ونۍ (hemotoxins  ) ئی جۆرە ژەهرە  کارکەرۆ سەرو "کۊئەندامو سوڕو  ونێ"   لولەکا ونێ خراپنۊ ماساوڵەکا دڵی جە کار وزۊ، ونی شی کەرۆوە، نمازۆ ونی گرسۆ ، ونبەرەکێ "لولەو ونبەرەکا " ونی تاجنا ،یانی وڵەشا بۆنەو ونی ملۆ بەرۆ،  دڕیا ، ئینەیچ کۆمەکو دروسبیەو "گەنگرینی"  کەرۊ ( گەنگرین یانی مەردەو گەنای خانەو گۆشتو بەڎەنی "پویای و ئەرەڕیزای ") ، بازێ ژەھرێ ماری ھەنێ  ونی گرسنا، بۆ بایسو دروس بیەو کڵوە ونا دلێ ونبەرەکانە، ژەھری چامنەیچ ھەن بۆ بایسو دەڵنای بەینو دیوارو خانەکا بەدەنینە، ئیتر ژەھرەکە (زەھرەکە) زووتەرو خیرا وەڵا بۆوە و کار کەردەیش زیاتەرو خیرا تەر بۊنە، جۆرە ژەھڕێ تەریچ ھەن بۆ بە بایسو نزم کەردەو فشارو ونێ و تێکدای ھەرمانەو دڵیو کۆئەندامو سوڕو ونێ، تاۋو واچوو چنن جۆرێ تەر میکانزمو کارکەردەی ژەھرو ماری ھەنێ سەرو بەدەنیوە، پەوکای  ئینسان (ئانزان) فرە کەم وەرگەو گەستەو  ماری گێرۆ ،مەردەی بۆ میمانش.
پەی زانای گرد لایوە، مارەکاو ھەورامانی و ئی ناوچەیە چی جۆرە مارانێ ھەکە ونی شی کەراوە، ئەنزیم گەلو پرۆتیاسیس (proteases ) شا چنەن کە بۆ بە نونگەو  شیکەردەو ونێ و ڕیشاڵەو ماساوڵکاو بەڎەنی، مار جۆرە ژەھرێ تایبەش ھەن پەی ئا گیانەوەرا بەکارش مارۆ ھەکە گەرەکشا بوەرۆشا وەختێ ئاوراشا ، ئی ژەھرە بۆ بە نونگەو ڕەق بیەو ماساوڵکاو نەچێرەکەیو جە جوڵەیش وزۆ و ئیتر بە ئاسانی متاڤۆ قوتش بدۊ چوون  نەچیرەکە ھازەو ئاڵنگاریش  مە مەنۊ،زووتەریچ ھەرسش کەرۊ، نمونەی ئی ژەھرەیە ( ئەمینۆئەسید ئۆکسیدەیس، پرۆتیاسیس )،ئی جۆرە مارێ کەڵبێشا درێژێنێ و  جوڵیا، متاۋا چن جارێ  سەرویۆی گیانەوەری  گەزا ،وەڵاتو وێمانە فرەو جەھانیەن ھەنێ، جە خانەوادەی ۋایپەریدی (Viperidae ) نێ.
نامێ چن ماڕیوە جە ناوچەو ئێمەنە ھەنێ و ژەھراوینێ و خۆڵک وێشا پارێزنا چنەشا ( کۊڵەکۆرە:مارێوە کوڵی شڵا، ڕەنگەش بۆرەو خاکیەنە، ملش باریکاو  سەرەش زلا،زوان بڵێسنۆ، نزیکەو مەترێ دریژا ،ئەگەر بە عەمر بۆنە  قایمتەرو درێژ تەر بۆنە، جۆرە  دەنگێش ھەن ( ھوشەو ماری) فسکەو ماری ئەر سەرنجە دەیمێ زوان بڵێسنۆو  کلکش جمنۆ ،ماچا دەنگەکە  جە کلیکیشەو مێ)، کوڵەکۊرە فرە ژەھراوین ھەرکەسی بوەرۆ مەر ڕەحمو خوای ئینا کوشۆش، یاگێ گەستەی  کەوەو مۊر بۆوە ماسۆ، فرەووەختی یاگەکێش ڕیزۆرە "گەنگرین).
(کەوەمار، بۆرە مار،زەردەمار،مارە خوڵینە، مەشەگیرە، سیاو مار و چن جۆرێ تەر مارێ ھەنێ جە ھەورامانەنە) 
دووەم: ژەهرو دەماری ( neurotoxic ) یانی ژەهریوە کار ئەو عەصەبی کەرۆ، هەرمانەو دەمارەکا تێکە مڎۆ و ماساوڵەکا  ڕەق و کرژێ کەرۆوە، ھاندای عەصەبی نمازۆ یانی وەختێ عەصەب ھەرمانێش دریۆ ملەرە یاونۆش یاگێ وێشو  مارۆشەو پەی مەژگی ( کیاستەی و ئاردەی) ئی ھەرمانێ مەمەنۆ  بە نونگەو کارو ژەھەرەکەیوە، جە بارو سروشتیەنە  مادەو "ئەسیتیل کۆلینی" مجیۆ پەی ئانەی ماساوڵەکاو بەڎەنی کرژێ باوە ، یۆتەریج پەی ئانەی  خاوێ باوە، وەلێم ئی جۆرە ژەھرە بۆ بایسو ئانەی سەرەمڕە ئەسیتیل کۆلین مجیۆ زیاتەر ماساوڵکا ڕەقێ بانە، چوون ژەھرو مارەکەی ئەنزیمێش چنەن بەنامێ "ئەسیتیل کۆلین ئیسترەیس) ھەکە نمازۆ ماساوڵەکێ لاشەی خاوێ باوە،دایم بەکرژی مازۆشاوە، ئینەیچ بۆ بایسو تەنگە نەفەسی و خنیکیای نەچێرەکەی (بەشەر،ئاژەڵ) و مەردەیش  بە نونگەو ڕەق بیەو سافە ماساوڵەکاو  کۆئەندامو ھەناسەی (شۆشی و گڵوی و بۆریەو ھەناسەی ).
ڕەق بیەو بەدەنو نەچێرەکەی بێ جوڵەی یاردەو مارەکەی مدۆ ھەکە بە ئاسانی و بێ  وەرگیری و ئاڵەنگاری نەچیرەکەیش وزۆ و قوتش بدۆ.
نمونەو ئی جۆرە مارا پیسەو مارو (کۆبرا،مامبا )  کەڵبێشا کوڵێنێ، مەجوڵیا وەلێ ژەھر پژگنا (1-1.5 مەترێ )، جە ناوچەکا خەتەو دلیراسەو زەمینو  کەمرەو وارینو زەمینی مژیوا، وەڵاتو ئێمەنە نیەنێ.ئەنزیمو "کۆلین ئیسترەیس   cholinesterase   و فۆسفۆلایپەیس phospholipase  " ماساوڵەکا ڕەقێ کەراو  ئیشارەو  دەمارەکا نمازا،ھەرپاسە چن جۆری تەرێ ئەنزیمش چنە ن پیسەو خراپنای و دەڵنای پەردەو خانەکا لاشەی ، مارو کۆبرای نزیکەو مەترو نیمێ ژەھر پژگنۆ ئەگەر گنۆ وەرو چەما ،ئینسان متاۋۆ  زوو شۆرۆشو کارایش مەمەنۆ، ئەگەر گنۆ سەرو پۆسی زەخمینی، بەدەنی ژەھراوی کەرۊ.
دەسەبەندێوە تەر پەی ژەھروماری:
چن پەیلوایێوە تەر ھەن کارایی ژەھرو ماری سەرو بەڎەنیوە کەرۆ بە چوار دەسېوە:
1.  ژەھرێوە یاگێ گەستەی شی کەرۆوە گەننۆش،ھەرمانەو  پرۆتینو خانەی تێکە مڎۆ
2.  ژەھرو ونێ کار کەرۆ سەرو کۆئەندامو سورو ونێ و دڵو  موولولەکا ونێ
3.  ژەھراو دەماری کار کەرۆ سەرو مەژگی و دەمارەکا (عەسەب)
4.  کارایی وەڵا بیەیەو ژەھرەکەی بەینو خانەکا دەورو وەرینە


ادامه مطلب

طبقه بندی: اجتماعی، زوانی هه‌ورامی، آموزشی، پزشکی، دوکتور ناجح گوڵپی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،ژەهرو ماری snake venom: :دوکتور ناجح گوڵپی،
نوشته شده در تاریخ جمعه 3 شهریور 1396 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.

تعداد کل صفحات : 3 :: 1 2 3