مراسم بزرگداشت مورخ بزرگ هورامان  مظفرخان مصطفی سلطانی رزاوهورامان ، گردآورنده کتاب (تاریخ هورامان)با حضور نویسندگان، شاعران وفعالان تاریخ وفرهنگ هورامان در 26بهمن1396در رزاب(رزاو)هورامان برگزار شد



بزرگداشت مورخ بزرگ هورامان مظفرخان مصطفی سلطانی

مراسم بزرگداشت مورخ بزرگ هورامان  مظفرخان مصطفی سلطانی رزاوهورامان ، گردآورنده کتاب(تاریخ هورامان)با حضور نویسندگان، شاعران وفعالان تاریخ وفرهنگ هورامان در 26بهمن1396در رزاب(رزاو)هورامان برگزار شد.در ضمن برنامه ختم مراسم  حضور در منزل مظفرخان رزاو بوده و برای سلامتی و شفای ایشان آرزوی سلامتی و سلامتی را از خداوند منان خواستارشدند.


هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م


هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

 هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، ئەنجومەنووبێسارانى(یاهۆر) ، هومایون موحەممەدنژاد، ئێبراهیم شه‌مس، موحەممەدره‌شید ئه‌مینی، سه‌رکه‌وت عه‌زیزی(نه‌به‌ز)، سابیر عه‌زیزی، حێکمه‌ت محه‌مه‌دی(خه‌میار)، په‌رویز ڕوسته‌می، فه‌رزاد مه‌هدی‌نیا(فه‌رزاد ژیواری)، موحەممەدحسەین کەیمنەیی، بورهان ئه‌خته‌ر(هورامی)، مه‌ڵائه‌حمه‌د نه‌زیری، سۆبحان خالێدی، دوکتورئه‌فراسیاب جه‌مالی، ڕەحیم ڕەحمانی، حێکمه‌ت ئه‌مینی، هاشم موحەممەدی (بێدڵ)، حەسەن عەزیزی(خەیات)، ئێبراهیم ڕه‌جه‌بیان، ئه‌یوب کوێخا رۆسته‌م،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی (زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،مراسم بزرگداشت مورخ بزرگ هورامان مظفرخان مصطفی سلطانی رزاوهورامان،گردآورنده کتاب (تاریخ هورامان)با حضور نویسندگان،
نوشته شده در تاریخ جمعه 27 بهمن 1396 توسط همایون محمدنژاد


گەوره گێرتەی یاد٘وو شاعێری وەش زەوقوو  هەورامانی
(میرزاسه‌عدوڵڵا خه‌دیری) جه شاروو پاوەی ملۆ ڕاوه




ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، زوانی هه‌ورامی، شهرها و روستاهای هورامان، نه‌سیمووفه‌رهه‌نگوووهه‌ورامانی، ئێبراهیم شه‌مس، میرزاسه‌عدوڵڵا خه‌دیری،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،گەوره گێرتەی یاد٘وو شاعێری وەش زەوقوو هەورامانی(میرزاسه‌عدوڵڵا خه‌دیری)،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 9 بهمن 1396 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

گۆشە نێگایێوە کۆتا سەروو ڕەوتوو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵاو هەورامانی


دنیاو زاڕۆڵاو دنیایێوە پان و بەرینا. زاڕۆ وەڵ جە ئەدا بیەیش بە بڕواو ڕەوانشاسەکا مشیۆ ئەداش چنیش قسێ کەرۆ و لاونۆشەو و پاسە ماچا هەست بە وەشی کەرۆ و لەزەتش چەنە بەرۆ. دما بە دماو ئانەی کە جە ئەدای بی؛ دیسان ئانە ئەدانە کە بە لایە لایە و دۆنایش، چنیش گنۆ گڕوگاڵی زاڕۆڵانە و وەڵ جە وەربیەی زوانیش کەلیمەکا بە گۆشیش ئاشنا کەرۆ. ئینجا برا و واڵە و نزیکەکاش تا وەڵ جە شش ساڵەگیشەنە فرەو ئا کەلیما کە پەی بەرقەرار کەردەی ئێرتێباتی نیازێنێ فێرشا بۆ و کەم کەم ئامادە بۆ پەی دنیایێوە گەورەتەری.
چی ماوەنە زاڕۆ بێ بڕیایرە جە زوانی عادی، بە شێعرە و داستان زوان و ئەندێشەش گۆچ کریۆ و جیا جە لەزەتی، فێریچ بۆنە.
 ئی کتێبوو مامۆسا ئێبراهیمی  باسوو ویەردەیش بە شێوەی کۆتا کەردەن و دما بە دماش ئەدەبوو زاڕۆڵاش جە دوێ بەشێنە دەسنیشان کەردەن. کە بەشوو نەسری و شێعرێن.
یۆ چا باسا "ڕاز"ینە کە ویەردێوە بە درێژایی تارێخوو بەشەریش هەن  و دەم بە دەم وچیەینێوە تا یاواێنێ لاو ئێمە. هەرپاسە ئێشارەش فەرماوان کە هەر میللەتێوە کومەڵەێوە ڕازی تایبەت بە وێش هەنێش کە چنی باقی میللەتەکا جیاوازێنێ.
وەشبەختانە ئی هەرمانێ  بیێنە هۆ ئانەیە کە ویەری زەمانی کۆ کەردەیۆ ئا ڕازا کە مجەینێ سەروو لاشەو درەختی دەسنیشان کریا و ڕەوتێوە پەی دماڕۆ تارێخوو نەسروو زاڕۆڵا وەش کەرۆ. کە نموونەکێش جە لاپەڕەو (٢٢)ینە ئاردێنێ و هەرپاسە کوڵەباسێوەش سەروو هەرکامیشا نویستەن و نموونەو چن دانە جە ڕازەکاش   بە کامڵی ئاردەن.


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، زوانی هه‌ورامی، ئێبراهیم شه‌مس، بێهرووز محەمەدپوور(شارۆ)،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی (زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،گۆشە نێگایێوە کۆتا سەروو ڕەوتوو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵاو هەورامانی:کاکه بێهرووز موحەممەدپوور(شارۆ)،
نوشته شده در تاریخ جمعه 10 آذر 1396 توسط همایون محمدنژاد

هورامان هانه به  رچه م

زەرۮەخوێوە پیایانێ و باقێوە حەز

(بۆنەو چاپوو کتێبوو ویەرۮەو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵا نویستەو ئێبراهیم شەمس یەوە)

:کاکه ئۆمید حه‌بیبی


زەرۮەخوێوە پیایانێ و باقێوە حەز

(بۆنەو چاپوو کتێبوو ویەرۮەو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵا نویستەو ئێبراهیم شەمس یەوە)

وەڵینە:

حەشاش چنە مەکریۆ هەر ئەوەژڵێویایێو ژڵێونەرێوش هەن و جمنەرێو بۆ نوونگەو جووڵەیش.ئەر پەلێ ویەرینی دەیمێوە و ورۮێ بیمێوە گنۆوە سارا پەیما کە پەی فاڕای،ترۆق و ئەرەجمای ڕەوتیوی تازەی کەس یام کەسانێو بیێنێ ئامیانوو گرسایش،فەرهەنگوو هەورامانیچ چی قسێ بەری نیا.ویرمەندێ و گەشاوەزێ فرێ بیێنێ وێشا پێتەنشارە تا لاسامێ و تەڤەرگە ژووڵێ هڕووموو ناحەزا و نەیارا وەرێژ نیاڤنۆ لاو ئەۮا گەورێشا کە وەڵاتشا بیەن و ناسەنشا خاکشا بە تۆرەکە بەرا ئێتر چ بیاڤۆ لاو فەرهەنگیشا.جە باڵوولی ماهی،بابا لۆڕەی لۆڕستانی،دایە تەورێزێ هەورامیە و بابا یادگاری هەورامی و قەڵاو ئەدەبیاتوو هەورامانی مامۆسا مەولەوی،مامۆساو خەزان و خەزان دۆسی بێسارانی و پیروو پێڕۆ ئەڤین و عەشقی مامۆسا سەیدی گێرە تا فرەزانێ سەرەوەختوو وێما کە ئەرکە قۆرسەشا بە شانازیەوە نیا سەروو شاناشا تا نەوێ دماڕۆ بەروبوومیما کێبیەی وێشا ویرشا نەشۆوە و جە ئاستیوی وەرهەڵاتەرەنە بەشێو جە میراتوو بەشەری پارێزیۆ.


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، زوانی هه‌ورامی، ئێبراهیم شه‌مس، ئۆمید حه‌بیبی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی (زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،زەرۮەخوێوە پیایانێ و باقێوە حەز(بۆنەو چاپوو کتێبوو ویەرۮەو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵا نویستەو ئێبراهیم شەمس یەوە):کاکه ئۆمید حه‌بیبی،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 7 آذر 1396 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

بە پاو هه‌واڵوو په‌لیانه‌و 'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'،ی کتێبوو"گۆشە نیگایوە کۆتا سەروو ڕەوتوو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵاو هەورامانی"ی قەڵەموو کاکە"ئێبراهیم شەمس"ی ڕوانه‌و بازاری بی،که جه وه‌ڵاوگاو و ئێنتێشاراتوو" زایەڵە"و مه‌ریوانی وه‌ڵا کریانهو.
***********

به گزارش 'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'،ی کتاب("گۆشە نیگایوە کۆتا سەروو ڕەوتوو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵاو هەورامانی" به قلم آقای ابراهیم شمس وارد بازار شد، این کتاب در٨۴صفحە کە از سوی انتشارات "زایەڵە"منتشر شده است،این کتاب، جریان و روند شکل گیری  و ساختار ادبیات هورامی کودکان در چند سال گذشته را در دو بخش شعر و نثر به رشته تحریر درآورده است.
هۆرامان هانه‌به‌رچه‌م

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، اخبار، زوانی هه‌ورامی، شهرها و روستاهای هورامان، انتشارات ڕێباز (زایەڵە)، ئێبراهیم شه‌مس،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی (زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،کتێبوو"گۆشە نیگایوە کۆتا سەروو ڕەوتوو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵاو هەورامانی"ی قەڵەموو کاکە"ئێبراهیم شەمس"ی ڕوانه‌و بازاری بی(کتاب("گۆشە نیگایوە کۆتا سەروو ڕەوتوو ئەدەبیاتوو زاڕۆڵاو هەورامانی" آقای ابراهیم شمس وارد بازار شد)،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 7 آذر 1396 توسط همایون محمدنژاد
هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

زاوەر (دزآور) و وجه تسمیه آن ؛روستایی با تاریخی به درازای تاریخ هورامان و کردستان

سلام و ادب خدمت دوستان و کاربران هورامان ،کردستان ،اهالی روستای زاوەر

با توجە بە این کە تلفظ صحیح ، اصلی و درست هرشهر و مکانی را باید در زبان اهالی آن دیار جستجو کنیم،لذا می طلبد که این نکته مورد توجه از لحاظ اداری و رسمی و تشکیلات کشوری و تقسیمات استانی ،قرار گرفته و نام های مصطلح و جاری زبان اهالی سرزمین مذکور ، مدنظر قرار گرفته و جایگزین نام کنونی گردد، روستای زاوەر (دزآور)از توابع بخش نوسود شهرستان پاوە در استان کرمانشاە، هم به سبب وجود اسامی باستانی و تاریخی قلعەها ،چشمەها، زیارتگاەها،اماکن متبرکە ،از روستاهای مشهور منطقە قلمداد شدە،لذا باید در جهت ثبت نام اصلی و محاورەای زاوەر به جای دزآور ،اقدام شدە ،البتە امور اداری و کشوری تغییر نام باید زودتر شروع شدە و مدارک مستدل جهت تغییر نام کنونی گردآوری شود،هرچند که وجه تسمیه دزآور و داشتن قلعە(قەڵاو گاورا،قلعە گبران) دژ زردشتیان و بناب نظرات آیین یارسان روستای دزآوه‌ر(ده+ زاوه‌ر)جایی که پراز چشمه وآب وسرسبز باشد که تداعی واقعی دارد واین روستا مملو از باغ و دامنه ومرتع و چشمه های فراوان می باشد. به همراه روستای شیخان محل قامت و زیارتگاه سلطان اسحاق از اهمیت زیادی داشته تا جایی که این روستا محل مشورت "ژیرلامه‌ری/ ژیرلامه‌رێ" که درآن 40شخصیت ازجمله شیخ شهاب الدین دزآوری به همراه ژیرلا و صاحب نظران آیین یاری از اعضای شورا در محلی در بالای روستا که به"مه‌ره"مشهور بود،گردهم می آمدند ودر ارتباط با مسائل ومشکلات روستا و آیین یاری،مشورت می کردند،آقای طیب طاهری ازدوستان و نویسندگان توانا در کتاب فرهنگ هورامان این شعر را که در کتاب"سرانجام(دوره چهل تن) بند16"آمده جهت تأیید مطلب بالا آورده اند:
دیدەوانمەن نە ئەزەڵ لایق       

    دزاوەرەن رەمز چا رەزمێ تاقیق  
                         
آرامگاه بزرگ مرد دین اسلام،شیخ شهاب الدین دزآوری (741ه.ق-)ازشاگردان بزرگ حضرت غوث عبدالقادر گیلانی (غوث الاعظم) که جهت تبلیغ اسلام وشریعت پیرو مراد خود به دزآور آمده  و با زنی دزآوری ازدواج کرده که حاصل آن 3 دختر بوده است.که در مطالب تاریخ بزرگان بیشترتوضیح داده می شود.ایشان استاد و پدرزن سید مصطفی اورامی مشهور به(پیرشالیار) و استاد و پدرزن درویش امیرمحمِد مردوخ شهیر به بابامردوخه جد آیت الله مردوخ کردستانی می باشند.
   

 
آرامگاه بزرگ مرد دین اسلام، شیخ شهاب الدین دزآوری

مکان: روستای دزآور هورامان
مؤلّف تاریخ كُرد و كردستان در زمینه تاریخ و نحوه ورود و چگونگی انتشار خاندان مشایخ و عرفای مردوخی در سرزمینهای كُردنشین خاورمیانه و دیگر بلاد اسلامی، می نویسد:
 «درویش امیرمحمِد مردوخ شهیر به بابامردوخه كه اعلیجد مشایخ و موالی مردوخی صفحه كردستان است.اهل قریه مردوخ از توابع شام بوده.در سنه 737 هجری هنگام استیلای امیرشیخ حسن جلایری بر آذربایجان و بغداد كه دولت آلیخانی در عراق تشكیل شد.بابا مردوخه با جمعی از اقوام و خویشاوندان خود از شام به خاك اورامان هجرت نموده مدتی در دشت شامیان كه به همین مناسبت به این اسم مسمی گشته سیاه‌چادر زده و سكونت كرده‌اند.اهالی اورامان و اطراف آن مراتب زهد و ریاضت و پرهیزكاری بابامردوخه را مشاهده نموده‌اند.اعتقاد كامل نسبت به او پیدا كرده‌ عموماً مرید او شده‌اند و از صمیم قلب او را پرستش كرده‌اند و در معنی مقام قطبیت و غوثیت را در آن محال پیدا كرده است و او را بابامردوخه خطاب نموده‌اند و پس از فوتش مردمان اطراف و نواحی او را پیرمحمد اورامی گفته‌اند.بابامردوخه ازجمله نودونه پیركبار اورامان است.مرقد او در شهر اورامان می باشد.عموم مشایخ مردوخی از او تشكیل سلسله داده‌اند.كلمه بابا دلالت دارد بر اینكه درویش امیرمحمد مردوخ سید بوده است؛زیرا اهالی اورامان كلمه بابا را فقط بر سید اطلاق كرده‌اند.بابامردوخه در سنه 680 متولدشده و در نودونه‌سالگی متأهل گشته؛در سنه 790فوت نموده.صدو ده‌سال عمر كرده است.درسنه 778 در زمان امیراسعد ملقب به امیرجیاشا ـیعنی هنگام سلطنت سلطان مرادخان اول درمملكت عثمانی برحسب خواهش پیرشهریار اورامی،دختر شیخ شهاب‌الدین دزآوری را عقد نموده از او یك پسر متولد شده،اسم او را مولاناگشایش گذاشته‌اند. پس از بلوغ درنزدشیخ حسن مولانآباد تحصیل علم كرده و به اورامان مراجعت نموده و به مولانا گشایش اشتهار یافته است. مولاناگشایش در سنه 842شروع به تبلیغ اسلام و نشر احكام نموده در سنه 873 از دنیا درگذشته است از او دو پسر بجا مانده:عباس اعلیجد قضات اورامان است و عبدالغفار اعلیجد مشایخ دگاشیخان و تخته و باقل‌آباد و قزلبلاق و هزاركانیان و میرگه‌سار و دژن و تنگیسر و كاشتر و محال قره‌داغ و نواحی سلیمانیه و شهر سنه‌دژ و سایر مشابخ مردوخی است كه به بغداد و بیروت و مصر و ازمیر(ترکیه) و سایر ممالك خارجه پراكنده شده‌اند.»
منابع:http://sorankurdistani.com/maqala37mardux2.htm
دانشمندان کرددرخدمت علم ودین:ملا عبدالکریم مدرس
تاریخ مشاهیرکرد:آیت الله مردوخ کردستانی
کە دال بر قدمت و پیشینه روستایمان دارد. لیک جهت این امر، مستدعی است واژەی زاوەر در مکاتبات روزمرە، بیشتر استفادە شدە کە نام محلی آن بیشتر تداعی و نمایان شود.

هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م
با احترام/همایون محمدنژاد

دزآور(زاوه‌ر)کجاست و آثار تاریخی و دیدنی آن کدامند ؟
نام روستایی است زیبا و با صفا درپای کوه (دالانی) از توابع بخش نوسود شهرستان پاوه واقع دراستان کرمانشاه قراردارد.دزآور(زاوه‌ر)از غرب با روستاهای(کیمنه وهانی گرمله) ازشرق با شهرنودشه،از شمال وبه موازات کوه دالانی باکوه های زیبای بخش اورامان تخت (شهرستان سروآباد) و از جنوب با شهرهای نوسودو طویله (کردستان عراق) هم مرز می باشد،این منطقه که ادامه اورامان لهون بوده وشهرنوسود و مرکزیت آن رادارا می باشد.این روستا که به ( بهشت اورامان) معروف است به واسطه چشمه وباغ های فراوان وکوهستان ها ومکان های سرسبزاین شهرت را پیدا کرده ، تاریخی به قدمت اورامان دارد که با ذکرآثار تاریخی وباستانی سابقه تاریخی دزآوربیشترمشخص می شود:

1- آثارتاریخی و به جا مانده (شهرترتیبا-قوولوو ده‌ره‌و ته‌رتیبا)درحد فاصل این روستا وشهرطویله (کردستان عراق) ازیادگارهای دوران مادها.

2- آرامگاه بزرگ مرد دین اسلام،شیخ شهاب الدین دزآوری(741ه.ق-)ازشاگردان بزرگ حضرت غوث عبدالقادر گیلانی (غوث الاعظم) که جهت تبلیغ اسلام وشریعت پیرو مراد خود به دزآور آمده  و با زنی دزآوری ازدواج کرده که حاصل آن 3 دختر بوده است.که در مطالب تاریخ بزرگان بیشتر توضیح داده می شود.ایشان استاد و پدرزن سید مصطفی اورامی مشهور به(پیرشالیار)و جد آیت الله مردوخ کردستانی می باشند.

3- آرامگاه بزرگان واولیاالله ازجمله:پیرمحمد-ئەدالوپیرا(مادرپیرمحمد وبزرگان دیگر) – و صوفی سیرالی(سید باباعلی)که به عقیده حاج محمدعبدی پور دزآوری ،ایشان جد بزرگ پدربزرگم صادق محمدنژاد می باشد.

4- چشمه مالمین(معلمین) محل درس وکتابت وارشاد مریدان وشاگردان شیخ شهاب الدین  بوده است ،که درجوارآرامگاه شیخ قرار دارد و به گفته مردم دزآور که سینه به سینه نقل شده است،هرچند دربرخی ازسالها وآن هم درماه های پایان تابستان آب چشمه کم شده ، ولی تا حال این چشمه خشک نشده ودرچهارفصل آب ازآن  جاری می شود.کوهستان دالانی که گردشگاه زیبای روستای ماست هرساله وبه خصوص درفصل بهار بسیاری ازمهمانان مناطق هورامان و کردستان وکرمانشاه ازآن دیدن می کنند.

5- مکانی سرسبز وباغ دار به نام (هانەومه‌ری-چه‌مه‌ومه‌ری)که محل مشورت انجمن وبزرگان و زیرکان روستا به نام های ژیرلا بوده است که مردم براساس انتخابات سالم  افراد(ژیر)یعنی زیرک وعاقل را جهت اداره مطلوب روستا برمی گزیدند( گویند:شیخ  به  همراه شاگردان و ژیرلا درهمین مکان جهت اداره امور به شور و تبادل فکری اهتمام داشتند.

6-قلعه ها وآثار تاریخی در( قه‌لاورا(قلعە ویران شده)-قه‌لاوگاورا(گبران ومغ های زردشتی) - قه‌لاوه‌روبیرا )که حکایت ازرواج دین زردشت که درقلعه گاورا (همان گوریاگبر زردشتی) که همان مغ ها وموبدان زردشتی بوده  وبه عنوان مبلغان و روحانیون زردشت تعالیم آیینی را برای پیروانشان بازگوکرده و برای روشن داشتن آتش قلعه ها وترویج دین به همراه امشاسپندان و نگهبانان آتش،تلاش  می کردند.

7-وجود سنگ قبرهای دوران اسلامی دراطراف چشمه مالمین ،که گویند گذشته خطوط  میخی و پهلوی اشکانی درآن ها وجود داشت ، لیکن اکنون زبان کوفی وعربی وآن هم بسیارناخوانا ماندگار است و کتیبه تاریخی مسجد دزآور(سنگ نوشته)تعمیرمسجددزآورباقدمت 238سال.
این کتیبه(سنگ نوشته) که درطبقه اول مسجد روستای دزآور و درقسمت وضوخانه و آبخوری ها قراردارد.قدمت این نوشته سنگی برابرتاریخ مندرج درآن به سال 1193ه.ق بوده است(239سال قدمت).کتیبه به تعمیرمسجد دزآوربه دست محمدیوسف سان(سلطان)حاکم بزرگ هورامان اشاره می کند.داستان ازاین قراربوده که محمدیوسف سلطان حاکم وقت هورامان لهون وتخت طی سفری که به دزآورداشته است،درباغستان (هامنو)به دیدارملاقاسم دوم پدربزرگوارمرحوم ملانعمت(که نسبت فامیلی خانواده نعمتی هابدان سبب است)می رود.وباتوجه به این که ملا قاسم،احترام وپذیرایی شایانی ازحاکم وقت هورامان می کند،سلطان نیزازاین همه احترام ومهمان نوازی ماموستا،بسیارشادمان شده،وازایشان می خواهدبابت این همه محبت هرخواسته ای راکه می خواهید.انجام می دهم.ماموستاهم به نیازمسجدتاریخی دزآوربه تعمیروبهسازی آن اشاره می کند،وسلطان خواسته رااجابت کرده ومسجدرادرزمان بسیارکمی مرمت می کند،و جهت یادبوداین کتیبه نگاشته می شود.
همایون محمدنژاد/بهمن ماه 1389                             
                         
http://haneberchem.mihanblog.com/post/89        
    همایون محمدنژاد بهمن ماه 1389   
در ادامه به بعضی ازوبلاگ ها درارتباط باتاریخ مناطق وروستاهای اورامان (هورامان)اشاره می کنیم.

تاریخچه مهاجرت کردهای اورامانات به مازندران و استر آباد/کردهای گرگان

کردان کردستان جنوبی به ویژه اورامانات به مرکزیت پاوه تیرسازان و تیراندازان چابکی را در زمان قدیم داشته است و تا عهد قاجار چاقو و خنجر سازی و تیرو کمان سازی شغل آهنگران این منطقه بوده است.نادر شاه در ۱۱۵۱ قمری بعد از شکست توپال پاشای عثمانی و گرفتن بغداد هنگام عبور از اورامانات طوایف کاکەای یا کاکوای که در اطراف کرکوک هم سکونت دارند با خود به مازندران و گلستان امروزی آورد و در رکاب خود قرار داد که اکنون در ارته قادیکلای قائمشهر و پنبه چوله ساری به نام کردهای کاکویی و جهان بیگلو معروف اند.

همچنین از شهر پاوه طایفه های کیانی و از شهر زور عراق طایفه ای کرد جاف به نام عاقلی (عقیلی )که نام کوهی در اطراف دربندیخان عراق است را چون تیراندازان ماهر و باروت سازان قابلی بودند برای تجهیز سپاه خود و دفع ترکمن ها به شهرهای مازندران و استرآباد حمله می کردند و همراه خود آورده و میرزا شفیع بیگ و احمد خان کیانی یا کیا رئیس را از ملازمان خود نموده و به کردکوی کوچ داد که با آمدن آنها دست ترکمن ها از این خطه قطع شد و ضربات سختی را طایفه ی کیانی و عقیلی به آنها وارد آوردند اکنون در پاوه مناطقی به نام طایفەی کیانی هنوز بر سر زبان ها است مثلا محل دهکده کیانی ها و که یانی (hana wkayani) یا چشمه کیانی در غرب پاوه وجود دارد و چندین باغ و محل هم مثل تهیل که یانی (taile kayani) درخت معروف طا در شرق پاوه که به نام کیانی است و نادرشاه سحراب کیانی و عنایت بسطامی که از آهنگران قابل پاوه بودند برای خنجر سازی و تهیه باروت برای زنبورک های سپاه خود به همراه خویش به کردکوی آورد و حتی محمد بیگی نودشه ای (نودیجەای) و شاباز زاوری (ساوری) را که نقش کش جنگی با صد در صد پیروزی بودند همراه سپاه خویش به محل فعلی کردکوی آورده و اکنون نام نودیجه (نودشه) و ساور (زاور) در شمال غربی پاوه که دو محل معروف اند بر زبان مردم جاری است و زنبوک های نادرشاه که توپ های آتش زا بودند توسط دلاوران کیانی و عقیلی راه اندازی می شد و پیروزی سپاه نادر در گشودن قلعه ها به کمک همین توپ های قلعه کوب بود.

مردم کیانی پاوه در کردکوی در سال ۱۱۵۴ تمرکز یافته ولی طایفه ی عقیلی و نادر برای سرکوب افغانان به اصفهان برده و بع از شکست افغان ها سال بعد به کردکوی بازگشتند وهمچنین طایفه ی صباغان را نادر از کرمانشاه به حدود کردکوی کوچانید و اکنون این طایفه در کرمانشاه دیده می شود اما طایفه ی منوچهری و کرد رستمی هم توسط نادر از اورامانات و بندگز کوچ داده شدند تا دافع ترکمن ها باشند.در غرب پاوه دهکده ای به نام نوریاب وجود داردکه بزرگان کیانی پاوه قدیم در آنجا می زیسته اند و آن محل به نام میرآباد پاوه و دیله ملک آنها بوده است که با آمدن آنها به کردکوی محل آنها را کردان جاف ولدبیگی تصرف کردند.ولی هنوز نام چشمه کیانی در این ده موجود است و گفته می شود نور یاب نام دستگاهی بافنده بود که پارچه بافان کیانی در قدیم از گیاه کنف توسط این دستگاه عالی ترین پارچه کتانی را به نام هلاوه می بافتند و نام این دستگاه بعداً برای این دهکده هم انتخاب شد. نادرشاه مردم دهکده های کلاته و سرکلاته وسوته را هم که در اطراف مریوان اکنون به همان نام وجود دارند به گرگان قدیم کوچانید تا سد ترکمن ها باشند و حتی کردان ایروان را هم که ارمنی بودند به ایلوار (از ایروان ارمنستان گرفته شده) و لیوان کوچ داد.که لیوان و مردم ده لیقوان تبریز هردو نام ارمنی بوده و به این حدود کوچانیده شدند.
منابع:
۱-کتاب کردان مهاجر به مازندران و استر آباد و خراسان -نوشته ی مینورسکی نویسنده روس-ترجمه :ژیلا شهابی در سال ۱۳۴۰
۲-کتاب عشایر رکاب نادر شاه -نوشته راولینسون انگلیسی - ترجمه : سامان جهان سوز در سال ۱۳۳۸
۳-کتاب کردنامه نوشته ایلزئوس آلمانی ترجمه: دکتر احمد آرام سال ۱۳۳۶
۴-وبلاگ نودیچه:http://nodigeh.blogfa.com/cat-12.aspx 
 5-وبلاگ هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م به تاریخ 4 بهمن 1389
6-خبرگزاری سلام پاوه به تاریخ30 آبان 1392
مه‌ریوانه‌که‌مان


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، جفرافیا، زوانی هه‌ورامی، شهرها و روستاهای هورامان، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، نوشتارهای همایون محمدنژاد، هومایون موحەممەدنژاد، ئێبراهیم شه‌مس، پیرشالیارهه‌ورامی، شێخ شه‌هابه‌دین زاوه‌ری،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی (زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،زاوەر (دزآور) و وجه تسمیه آن ؛روستایی با تاریخی به درازای تاریخ هورامان و کردستان،
دنبالک ها: خبرگزاری سلام پاوه، هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م، قه‌ڵه‌موو هه‌ورامانی، پایگاه خبری نوریاو، ویکی‌پدیا، خبرگزاری پاوه پرس،
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 28 آبان 1396 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.

تعداد کل صفحات : 16 :: 1 2 3 4 5 6 7 ...