هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

انتشار کتاب شعر ” خامه و خیال ” کاری از ۹ شاعر هورامان

  بە گزارش 'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'بنا به اطلاع رسانی مدیرعامل موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان از از انتشار کتاب شعر ” خامه و خیال ” کاری از ۹ شاعر هورامان خبر داد.

هۆرامان هانه‌به‌رچه‌م
ابراهیم شمس دراین راستا تصریح نمود:کتاب (خامه و خیال) مجموعه غزلهای ۹ نفر از شاعران هورامان آقایان (فیصل هدایتی، سعدی غریبی، فریدون بهرامی، حکمت محمدی، جمال قادرپور، یاسر رشیدی، بهروز محمدپور، عباس غریبی و حافظ احمدی) با تدوین عبدالله حبیبی و با همت صندوق واران وابسته به موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان در ۴۱۰ صفحه قطع وزیری توسط انتشارات زایله چاپ و وارد بازار فروش گردید.
وی افزود : این اثر گرانبها اولین کتاب چاپ شده از سری کتابهایی است که به منظور توسعه بخشیدن به کتابخانه هورامان توسط موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان گردآوری، چاپ و منتشر شده است.
درضمن علاوە بر اشعار شاعران فوق، در مقدمه ۷۰صفحەای این کتاب شرحی بر تاریخچه غزل هورامی و چند قطعه غزل از این شاعران نیز آمده است: شیخ شهاب الدین کاکو زکریایی، سیدی هورامی، سید عبدالله کلجینی، محمدیوسف رسول آبادی، مومن یزدانبخش، عدنان مرادی، پرویز بابایی، فرید عباسی، سیدرحمان محمودی، ماریا عزیزی و مهوش درستکار

 



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، زوانی هه‌ورامی، شهرها و روستاهای هورامان، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، انتشارات زایەڵە، ئێبراهیم شه‌مس، ڕه‌ئوف مه‌حموودپوور، عه‌بدوڵڵا حه‌بیبی، حافێز ئه‌حمه‌دی(سەروەش)، بێهرووز محەمەدپوور(شارۆ)، حێکمه‌ت محه‌مه‌دی(خه‌میار)، جەماڵ قادرپوور، مامۆسا عەدەمی و فەیسەڵ هێدایەتی، فه‌ریدوون به‌هرامی"شرام"، سه‌عدی غەریبی، عەباس غەریبی، عه‌دنان مورادی، موحەممەدمۆمن یه‌زدانبه‌خش، فەرید عەباسی(فەراز)، په‌رویز بابایی، یووسف ڕه‌سوول‌ئابادی(هاوار)،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،انتشار کتاب شعر ” خامه و خیال ” کاری از ۹ شاعر هورامان،
دنبالک ها: کتابخانه‌هورامان،کتێبخانه‌وهه‌ورامانی، یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی،
نوشته شده در تاریخ جمعه 15 تیر 1397 توسط همایون محمدنژاد
 مراسم نکوداشت بانوان فعال در عرصه فرهنگی و هنری هورامان در شهرپاوه برگزار می شود

  بە گزارش 'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'بنا به اطلاع رسانی مدیرعامل موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان از مراسم نکوداشت بانوان فعال در عرصه فرهنگی و هنری هورامان در شهرپاوه خبر داد.

هۆرامان هانه‌به‌رچه‌م
ابراهیم شمس دراین راستا تصریح نمود: این موسسه در نظر دارد مراسمی تحت عنوان مراسم نکوداشت بانوان فعال در عرصه فرهنگی و هنری هورامان را روز پنج شنبه مورخه ۹۷/۵/۱۱ در محل سالن همایش های اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی پاوه برگزار نماید.
از اصحاب قلم دعوت به عمل می آید در زمینه های زیر مقالات خود را تا تاریخ
۹۷/۵/۱ به دبیرخانه این مراسم به آدرس زیر ارسال نمایند:
۱- نقش زن در فرهنگ و هنر هورامان
۲- تاریخچه فعالیت فرهنگی بانوان در هورامان
۳- جایگاه زن در جامعه فرهنگی هورامان
۴- نقش زن در ادبیات هورامان
۵- جلوۀ زن در ادبیات هورامان
۶- ویژگی آثار ادبی زنان هورامان
تذکر:
۱- مقالات نباید در همایشی دیگر قرائت، و یا در به صورت کتاب یا نشریه چاپ شده باشند.
۲- حتی الامکان مقالات به زبان هورامی باشند.
۳- مهلت ارسال مقالات تا یکم مرداد ۹۷ می باشد.
آدرس: پاوه، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، مجتمع فرهنگی هنری شهید کاظمی، دفتر موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان/تلفن تماس: 09902144787
روابط عمومی موسسه فرهنگی هنری نسیم فرهنگ هورامان

 



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، دینی ومذهبی، نه‌سیمووفه‌رهه‌نگوووهه‌ورامانی، ئێبراهیم شه‌مس،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،مراسم نکوداشت بانوان فعال در عرصه فرهنگی و هنری هورامان در شهرپاوه برگزار می شود،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 14 تیر 1397 توسط همایون محمدنژاد

(آیین نکوداشت 4دهه تلاش فرهنگی ماموستا محمدرشیدامینی برگزارگردید)
بەرنامەو قەد٘رگێرتەی جه ئەرک و زەحمەتەکاو مامۆساموحەممەدڕەشید ئەمینی ، لوا ڕاوە


به پاو هه‌واڵوو ''هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م بەرنامەو قەد٘رگێرتەی جه ئەرک و زەحمەتەکاو مامۆساموحەممەدڕەشید ئەمینی  ڕاکەوتوو ۱٤ـ٤ـ۱۳۹۷ جە ساڵۆنوو ئێدارەو ئێرشاد ئیسلامی شاروو پاوەی ، لوا ڕاوە.

هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م


هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

‍ ‍ ‍ ‍ ‍ وێنەکاو بەرنامەو قەد٘رگێرتەی جه ئەرک و زەحمەتەکاو #مامۆسا موحەممەدڕەشید ئەمینی و چن وێنێ جە تاقمەو بەشدارێ ئەرەنیشتەکەی، نویسەراوشاعێراهەورامانی جە شارەکاو مەریوان، پاوە، سنە،چوارقەڵاوعەبدولمەلێکی،هەورامیەکاوشوماڵوو ئێرانی،مامۆحەسەن سەلیمی جە قەراخوو بەرنامەکەی کە جە ساڵۆنوو ئێدارەو ئێرشاد ئیسلامی شاروو پاوەی جە ڕاکەوتوو ۱٤ـ٤ـ۱۳۹۷ لوا ڕاوە.




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، زوانی هه‌ورامی، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، دینی ومذهبی، هومایون موحەممەدنژاد، ئێبراهیم شه‌مس، ڕه‌ئوف مه‌حموودپوور، عه‌بدوڵڵا حه‌بیبی، موحەممەدره‌شید ئه‌مینی، موحەممەدشه‌ریف عه‌لی ره‌مایی، سابیر عه‌زیزی، فه‌تحوڵڵا ڕه‌زایی، عوسمان ڕەحیمی(مورید)، دوکتور ناجح گوڵپی، بێهرووز محەمەدپوور(شارۆ)، موحەممەد فه‌هیم، حێکمه‌ت محه‌مه‌دی(خه‌میار)، فاتێح ڕه‌حیمی، جەماڵ قادرپوور، عه‌دنان مورادی، موحەممەدمۆمن یه‌زدانبه‌خش، شاهۆ مەعازی، سه‌باح حه‌سه‌نی شیانی، په‌رویز بابایی، مامۆسامۆمن نووری، مامۆسا عەدەمی و فەیسەڵ هێدایەتی، دوکتورهێدایه‌ت مه‌حموودی، فه‌ریدوون به‌هرامی"شرام"، فەهمی مورادی‌مه‌ولوودی، فایق لۆتفی، میلاد یوسفی، یه‌زدان لۆتفی، ئه‌یوب کوێخا رۆسته‌م، شایسته فه‌تحی، باقی شه‌فێعی، جه‌مال حه‌بیبه‌ڵڵا(بێدار)، ڕەحیم ڕەحمانی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،(آیین نکوداشت 4دهه تلاش فرهنگی ماموستا محمدرشیدامینی برگزارگردید) بەرنامەو قەد٘رگێرتەی جه ئەرک و زەحمەتەکاو مامۆساموحەممەدڕەشید ئەمینی،لوا ڕاوە،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 14 تیر 1397 توسط همایون محمدنژاد

هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م
بە گزارش ''هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م' طی مراسمی از کتاب دیوان اشعار"حەسرەتوو دلی"آقای عثمان رحیمی رونمایی شد

بە گزارش ''هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م' طی مراسمی از کتاب دیوان اشعار"حەسرەتوو دلی"آقای عثمان رحیمی رونمایی شد.







بەرنامەوپەردەلادای کتێبووحەسرەتودڵی نویستەو کاکەعوسمان ڕەحیمی (مورید)
خەڵکوو دەگاوهەجیجی جە ئێدارەو ئێرشاد ئیسلامی شاروو پاوەی ـ
ڕێکەوتەوو۳۱چێڵکڕوو۱۳۹۷



هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م








طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، زوانی هه‌ورامی، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، هومایون موحەممەدنژاد، ئێبراهیم شه‌مس، عادڵ موحەممەدپوور، موحەممەدره‌شید ئه‌مینی، عوسمان ڕەحیمی(مورید)، بێهرووز محەمەدپوور(شارۆ)، عه‌تا حه‌یده‌ری(خه‌مبار)، موحەممەدمۆمن یه‌زدانبه‌خش، سوهراب مورادنیا(سیاوکام)، شاهۆ مەعازی، مامۆسامۆمن نووری، فەهمی مورادی‌مه‌ولوودی، میلاد یوسفی، عه‌باس ره‌شیدی(ساکار)، یاسر ڕەشیدی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،بە گزارش ''هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م' طی مراسمی از کتاب دیوان اشعار"حەسرەتوو دلی"آقای عثمان رحیمی رونمایی شد،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 31 خرداد 1397 توسط همایون محمدنژاد
تاریخ سلاطین هورامان با تکیه بر کتاب تاریخ سلاطین هورامان مظفرخان بهمن سلطانی و منابع تاریخ اردلان(2)/گردآورندە آقای ابراهیم شمس 
بە گزارش ''هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م' تاریخ هورامان تاریخی پر فراز و نشیب بودە و می طلبد کە مورخان در این بارە اهتمام بسیار ورزند،تاریخ سلاطین هورامان با تکیه بر کتاب تاریخ سلاطین هورامان مظفرخان بهمن سلطانی و منابع تاریخ اردلان کە دوست گرانمایەامان آقای ابراهیم شمس آن را گردآوری کردەاند.
هۆرامان هانه‌به‌رچه‌م
10- هورامان در دوره افشاریه و زندیه(1)
در طول دوران حکومت افشاریه و زندیه (60 سال) قریب به ده سلطان در هورامان حکومت کردند که بیشتر ایام زندگی آنان در جنگ قدرت و کشمکش برای بقا سپری شد. در این دوران سراسر خیانت و برادر کشی را از جانب سلاطین و بیگ زاده های هورامان مشاهده می کنیم بطوریکه تا یکی از آنها به عنوان حاکم و سلطان هورامان تعیین می شود، برادر زاده ها  و دیگر بیگ زاده ها بر علیه او می شورند و وی را دستخش خیانت خود می کنند و از بین می برند. اکثر این سلاطین در سن جوانی پس از چند سال حکومت کشته می شوند.
محمدیوسف سلطان(10 سال)
محمدیوسف سلطان در سال 1145 حاکم هورامان شد. وی از ملازمان نادرشاه افشار بود و سه بار به عنوان نماینده شاه در مذاکرات بغدادشرکت نمود. محمدیوسف سلطان در بیشتر جنگهای نادرشاه در رکاب او بود و تفنگچیان هورامی تحت امرش بارها از خود در این جنگها رشادت نشان دادند.
محمدیوسف سلطان ده سال بر هورامان حکومت کرد و در این مدت مال فراوانی برای خود اندوخت اما اجل به وی نیز رحم نکرد و توسط لشکریان حسین سلطان که سان هورامان لهون بود و مقر حکومتش در هانه گرمله قرار داشت، کشته شد. (1155)
حسین سلطان(6 سال)
حسین سلطان توسط خان اردلان حاکم تمام هورامان شد. اما بهرام سلطان مردم هورامان را به طرف شهرزور کوچاند و  به حاکم ببه پناهنده  و از او استمداد طلبید. حاکم ببه از خدای خواسته تا موجب تفرقه شود، به او کمک کرد و بهرام سلطان با لشکری از بابان و هورامیهای همراهش در روستای دزلی به مصاف حسین  سلطان رفت. وی را شکست داده و کشت. (1161).
بهرام سلطان(3 سال)
بهرام سلطان نیز همچون سلاطین گذشته چند صباحی که قسمت اعظم آن با جنگ و جدال سپری شد، حاک هورامان بود و آخرالامر در سال( 1164) بوسیله زهری که به او خورانده شده بودف از دنیا رفت.
نظرعلی سلطان(4 سال)
وی ابتدا بدون مراجعه به حکومت مرکزی و توسط سلیمان پاشا بابان به مدت دو سال بر هورامان حکومت نمود بعد از آن به دربار ایران روی آورد ودر جنگهای علیمردان خان زند از خود رشادت به خرج داد و صاحب رقم حکومتی از جانب خان زند شد. نظر علی سلطان تا سال 1168 در هورامان حکومت کرد.و عاقبت در نزدیکی کرمانشاه در جنگی بین سلیم پاشا و محمدحسن خان کشته شد.
خالد سلطان(2 سال)
پس از کشته شدن نظر علی سلطان، خالد سلطان فرزند بهرام سلطان سپاهی قوی فراهم آورده و با قریب به دو هزار تفنگچی با بازماندگان قاتلان پدرش به پیکار برخاست و آنان را از روستای رودبار رانده تا قلعه حسن آباد تعقیب نمود و شهر سنندج را به محاصره کشید. علما و بزرگان شهر پادرمیانی کرده و او را از ورود به شهر منصرف نمودند. این واقعه در دوران خسرو خان والی به وقوع پیوسته است. خالد سلطان چنان قدرتی به هم زده بود که هزار وپانصد پیاده مسلح جنگ آزموده و دویست سوارمجهز به اسبهای تازی داشت. تابستان در کوهسار دالانی و گاهی هوش و بارانی و اقامتگاه زمستانی اش هانه گرمله بود.مدت سه سال حکومت کرد و آخرالامر به هنگام شکار بدست اطافیان خود کشته شد. (1170)
رضا سلطان(28 سال)
در تاریخ سلاطین هورامان از رضا سلطان به عنوان حاکمی دادپرور و اهل دیانت نام برده شده است که در سال 1170 به قدرت رسیده و تمام سعی و اهتمام خود را بر ایجاد نظم و آبادانی منطقه نموده است. این حاکم بر خلاف دیگر حکام که دو سه سالی بیشتر بر مسند قدرت نبوده اند، عمری طولانی داشته و مدت 28 سال با تدبیر بر هورامان حکم رانده است. تدبیر و سیاست وی چنان بوده که حکومتش هم از جانب خسروخان والی اردلان و هم از جانب احمدپاشای به به (بابان) مورد تایید بوده است.
هورامان تخت سالیان درازی مرکز حکومت سانهای هورامان بوده است اما در این اواخر با زیاد شدن قلمرو سلاطین هر یک از سلاطین روستایی را مورد توجه قرار داده و آن را آباد و مرکز حکومت خود نموده اند. مثلا بهرام سلطان بهرام آباد را آباد نموده است و خالد سلطان هانه گرمله را و نظر علی سلطان شوشمی را و حسین سلطان دزلی را  آباد و مرکز حکمرانی خود قرار داده اند. رضا سلطان به محض رسیدن به قدرت، مقر حکومت خود را به هورامان (تخت) انتقال و آنجا را آباد نمود.  اختلافات طایفه ای را از بین برد و  با صدور عفو عمومی ، تمامی بیگزاده های متمرد و یاغی را بخشیده و آنها را به هورامان بر گرداند.
دوران حکومت 28 ساله رضا سلطان بر هورامان دوران طلایی بود زیرا کمتر جنگ و کشمکشی روی داد از تدبیر و سیاست و دور اندیشی سلطان، چنانکه گفته شد، بیگزادگان آرام گرفتند و دست از شورش  و ناامنی بر داشتند. منطقه امن شد و کسی یارای دزدی و غارتگری نداشت. و بیشتر وقت سلطان به رفع مشکلات مردم و رونق و آبادانی منطقه اختصاص یافت به طوریکه بنا به نوشته تاریخ سلاطین، مساجد و مدارس دینی را آباد و با هزینه خود فرزندان فقرا و رعایا را به کسب علم وا داشت. به احداث مساجد، راهها و پلها در مناطق مختلف هورامان همت گماشت. رونق اقتصادی برقرار کرد و پیشه وران و صنعتگران هورامی در کارگاههای خود با کمال آرامش به تولید و هنرنمایی پرداختند. ساکنین سایر مناطق کردستان ایران و عراق به واسطه ناامنی و تحمل غارتهای پی دار پی روی به جانب هورامان نهادند و در پناه سلطان عادل قرار گرفتند.
کج اندیشان تاب تحمل چنین آرامشی را نداشتند. روزی از روزهای بهار در موسم کومسای پس از آنکه همه مردم به هوار رفتند، سلطان خود به تنهایی در هورامان ماند، تعدادی از بیگزادگان قصد از میان برداشتنش را داشتند تا دیگر بار مجال ظلم و ستم باز یابند و کسی را مانع بیدادگری آنان نباشد. اما با رشادت برادرزاده اش و چند نفر از همراهانش از مهلکه نجات یافت. هر چند این افراد به ولایت اردلان پناه بردند اما سلطان از سر شفقت از گناه آنان گذشت.
در سال 1191 در جنگ بین ایران و عثمانی در مریوان، شکست سنگینی بر خسروخان والی وارد و صدها نفر از ایرانیان تلف شدند. محمدپاشا فرمانده سپاه عثمانی بر مریوان مسلط شد.  رضا سلطان و تفنگچیان هورامان رشادت زیادی به خرج دادند و برای مدت چند روز سپاه عثمانی را در جنگلهای مریوان زمینگیر کردند اما با خیانت برخی از بیگزاده ها، محمدپاشا علی مردان سلطان را بر جای رضا سلطان بر  حکومت هورامان گمارد. جنگها و کشمکشها بر سر هورامان ادامه داشت نهایتا محمد پاشا علیمردان سلطان و رضا سلطان را به خدمت طلبید.هورامان را بین آن دو تقسیم کرد. کیمنه و بدرواز و هانه گرمله را  به رضا سلطان و شهر هورامان را به علیمردان سلطان اختصاص داد.
رضا سلطان عاقبت پس از بیست وهشت سال حکومت به مرگ طبیعی درگذشت و در کیمنه در جوار مزار محمد غیبی به خاک سپرده شد.
11
- هورامان در دوره افشاریه و زندیه(2)
علیمردان سلطان و دیگر سلاطین هورامان در عهد زندیه
پس از فوت رضا سلطان در سال 1197 ه.ق، افراد زیادی را می بینیم که در یک دوره زمانی در نقاط مختلف هورامان هر یک در گوشه ای برای چند صباحی به عنوان سلطان حکومت کرده اند: محمدیوسف سلطان، حسین سلطان، محمدطاهر سلطان، فتحعلی سلطان، علیمردان سلطان، منوچهر سلطان، اسکندسلطان و... اما در این کشمکش سلطان شدن ، بالاخره دو برادر به نامهای علیمردان سلطان و محمدطاهر سلطان مشترکا به عنوان سلطان هورامان به اداره امور پرداختند اما دیر نپایید محمدطاهر سلطان این وضع را نپسندید و شروع به دست درازی به سوی سرزمینهای اردلان کرد و تا نزدیکیهای سنندج را به تصرف خود در آورد.
در این اوان اوضاع و احوال ایران بسیار پر آشوب بود و هر کس در نقطه ای برای تصاحب تاج و تخت سپاهی به هم زده و رمق از جان مردم بیچاره گرفته بود. از طرفی محمدحسن خان قاجار و از جانبی دیگر آزاد خان افغان و از سویی امام قلی خان افشار و از جانبی دیگر خوانین زند. هر چند به ظاهر سلسله زندیه چند صباحی بر ایران حاکم شدند اما در واقع  مردم روی آرامش نداشتند. در این میان لشکرکشیهای پی در پی جعفر خان زند حکومت کردستان اردلان را بسیار تضعیف نموده بود. مخصوصا اینکه خسرو خان دوم  والی در اصفهان بود و خان احمدخان دوم به نیابت حکومت اردلان را اداره می کرد. سنندج چند بار توسط سپاهیان زند و افغان مورد هجوم و غارت قرار گرفته بود. بنابر این محمدطاهر سلطان فرصت را غنیمت شمرد و تصرفات خود را تا نزدیکی سنندج ادامه داد. والی سنندج چند بار کسانی را فرستاد تا پا در میانی کنند و مانع تحرکان محمدطاهر سلطان شوند اما بی فایده بود. سرانجام والی با ابراهیم پاشا برای مقابله با محمدطاهر سلطان یکی شدند و مانع از ادامه تصرفاتش شدند.
در سال 1198 ه.ق از جانب علیمراد خان زند (فرمانروای ایران) برای محمدیوسف سلطان رقم حکومتی صادر شد. اما دیری نگذشت محمدجعفرخان اردلان دختر محمدطاهر سلطان را به همسری برگزید و حکومت هورامان را به او داد. اختلاف بین محمدیوسف سلطان از طرفی و محمدطاهر سلطان و علیمردان سلطان از طرفی دیگر شدت گرفت بطوریکه تمام منطقه را به آشوب کشیدند. (سلاطین هورامان ص 451)
محمدیوسف سلطان بر هورامان تخت و شامیان مسلط بود. محمدطاهر سلطان و علیمردان سلطان که به شهرزور متواری شده بودند، به هورامان لهون حمله کردند. محمدطاهر سلطان در نوسود و علیمردان سلطان در هانه گرمله مستقر شدند.
در این تاریخ (1198 ه.ق) هورامان لهون از هورامان جدا شد. و کینه و عداوت و برادر کشی به اوج رسید. هر از گاهی بیگ زاده و سلطان زاده ای لهونی بر منطقه هورامان و یا برعکس هجوم و شبیخون می آوردند و عده ای را می کشتند و آتش خشم و انتقام بیشتر شعله ور می گشت.
این وضع ادامه داشت تا اینکه خسرو خان والی (خسرو دوم) والی مقتدر اردلان تمامی سلاطین و بیگ زاده های هورامان را دعوت کرد به حضورش بیایند. در حکمی که به تایید و قبول همه واقع شد، هورامان را به محمدیوسف سلطان، لهون را به علیمردان سلطان، رودبار را به سبحان وردی بیگ، شامیان و چم کره  را به حسن بیگ و نوین را به به محمدطاهر بیگ تفویض کرد و مقرر نمود تا کلیه از محمدیوسف سلطان پیروی نمایند. (سلاطین هورامان ص 453)
در ماموریتی که سلاطین هورامان در رکاب پادشاه ایران (لطف علی خان زند) در منطقه لرستان حضور داشتند، محمدطاهر سلطان در آن دیار به رحمت خدا رفت.پس از پایان ماموریت و مراجعت، فرزندش فتحعلی بیگ (فتحعلی سلطان) را به جانشینی پدر گماردند. (سلاطین هورامان ص 453)
نقل است فتحعلی سلطان بسیار شجاع بود و بر عشایر دامدار گرمسیری که به کوههای هورامان آمده بودند، علاوه بر تعیین مالیات (سرچر)، سه هزار راس گوسفند از آنها گرفته بود و سالیانه یکهزار شهرزوری برایش علفچینی و بیگاری می کردند و هر سال یک بیستم از احشام آنها را به عنوان سرچر وصول می نمود. (سلاطین هورامان ص 453)
فتحعلی سلطان حاکم لهون از جانب والی به سنندج احضار و زندانی شده بود. فرزندش منوچهر سلطان، بانی و مسبب این کار را محمدیوسف سلطان می دانست. کل هورامان لهون را به تصرف در آورد و در جنگی در نزدیکی نودشه با اسکندر سلطان فرزند محمدیوسف سلطان سپاهیان وی را تار ومار و به تعقیب فراریان تا هوارگاه پیررستم پرداخت. به کراباد رفته، آنجا را به آتش کشید و نوین را به تصرف خود در آورد. (این دو آبادی سلطان نشین بودند). منوچهر سلطان به اوج قدرت رسیده بود نوسود را مرکز حکومت لهون قرار دادو بر کل هورامان مسلط بود. وی علنا بر علیه حکمت مرکزی علم عصیان بر افراشت. والی اردلان پدرش علیمردان سلطان را آزاد و رقم حکومتی هورامان را برایش نوشت و با لشکری به دفع منوچهرسلطان فرستاد اما اجل امانش نداد و در بین راه مریض شد و در نودشه از حرکت ایستاد. منوچهر سلطان پدر را به نوسود آورد اما در بین راه جان به جهان آفرین داد. 1213 ه.ق
منوچهر سلطان به قصد نابودی محمدیوسف سلطان و ایجاد حاکمیت بر کل هورامان به اتفاق برادرانش خانه بیگ و عمر بیگ لشکری آراستند و از راه درویان و راسته بان به کراباد رفتند و در شبی که گویا شب عید فطر بوده و محمدیوسف سلطان هر گز گمان نمی برد در این اوان مورد شبیخون واقع شود، بر وی تاختند و او را به ضرب گلوله کشتند. (1213ه.ق)کراباد سه محله داشت که محمدیوسف سلطان در محله سفلی ساکن بود و پسرس اسکندر بیگ که در محله علیا می زیست با صدای تیر وحشتزده از خواب پریده و خود را از مخمصه نجات داد و فرار کرد. منوچهر سلطان کراباد را به آتش کشید و بر کل هورامان مستولی شد.

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، ئێبراهیم شه‌مس،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-تخت-ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران) عکس -شبک(شه‌به‌ک)-سنجار-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژاد،وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری،یانەوخەما،تاریخ سلاطین هورامان مظفرخان بهمن سلطانی و منابع تاریخ اردلان(2)/گردآورندە آقای ابراهیم شمس،تاریخ سلاطین هورامان با تکیه بر کتاب تاریخ سلاطین هورامان مظفرخان بهمن سلطانی و منابع تاریخ اردلان(2)/گردآورندە آقای ابراهیم شمس،
دنبالک ها: تاریخ سلاطین هورامان با تکیه بر کتاب تاریخ سلاطین هورامان مظفرخان بهمن سلطانی و منابع تاریخ اردلان(1)/گردآورندە آقای ابراهیم شمس،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 2 خرداد 1397 توسط همایون محمدنژاد
تاریخ سلاطین هورامان با تکیه بر کتاب تاریخ سلاطین هورامان مظفرخان بهمن سلطانی و منابع تاریخ اردلان(1)/گردآورندە آقای ابراهیم شمس 
بە گزارش ''هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م' تاریخ هورامان تاریخی پر فراز و نشیب بودە و می طلبد کە مورخان در این بارە اهتمام بسیار ورزند،تاریخ سلاطین هورامان با تکیه بر کتاب تاریخ سلاطین هورامان مظفرخان بهمن سلطانی و منابع تاریخ اردلان کە دوست گرانمایەامان آقای ابراهیم شمس آن را گردآوری کردەاند.
هۆرامان هانه‌به‌رچه‌م
1- مقدمه
در تاریخ سلاطین قاضی عبدالله شیدا، اولین حاکم هورامان بهمن قید گردیده که شروع حکومت وی را سال 392 ضبط نموده است. اگر آخرین سلطان هورامان را جعفر سلطان بدانیم، سال 1310 شمسی برابر 1350 هجری قمری یعنی ورود قوای رضا شاه به هورامان و اشغال آن توسط نیروهای سرهنگ رزم آرا، و خروج جعفر سلطان از هورامان، پایان دوره سلاطین هورامان است. اما پس از جعفر سلطان، 3 نفر دیگر از خاندانش لقب سلطانی داشته اند(محمد امین سلطان، کریم سلطان و عزت بیگ) و تا پایان نظام ارباب و رعیتی سال1342 شمسی (1383 ه.ق) بر مسند قدرت هورامان تکیه داده اند. بنابر این با این احتساب، سلاطین هورامان یک دوره ی حکومت هزار ساله داشته اند. این سلاطین از اولین تا آخرین سلطان جملگی از یک سلاله هستند. اهمیت این ماندگاری از آنجاست که شاید تنها حکومت محلی ایرانی پس از اسلام است که هزار سال دوام آورده است. 
سلطان نشین هورامان در عصر صفویه و زندیه و افشاریه برای ایران بسیار حائز اهمیت بوده زیرا مرزبانان خوبی برای ایران بوده و این کشور را در برابر تجاوزات عثمانی در این نقطه از مرز به خوبی حفظ کرده اند. همین امر سبب گردیده تا سلاطین هورامان مستقیما از جانب حکومت مرکزی صاحب رقم حکومتی شوند و امارت نشین اردلان نفوذ چندانی بر آنها نداشته باشد. شاید یکی از دلایل آن نیز علم کردن سلطان نشین هورامان در مقابل امارت اردلان برای توازن سیاسی در منطقه بوده باشد. اما متاسفانه شاهان بی کفایت قاجار به این موضوع توجه نکرده اند....
سلاطین هورامان در ابتدا لقب امیر داشتند. هنگامیکه به دفاتر دیوانی صفویه راه یافتند، لقب بیگ گرفتند. و اما اولین حاکم هورامان که به لقب سلطانی نائل گشت، عباسقلی سان بود که در جنگ ایران و عثمانی در رکاب شاه عباس صفوی رشادتهای فراوانی از خود بروز داد و شاه به او لقب سلطانی عنایت کرد. البته این لقب سلطانی به امرای طوایف مرزی (مختص هورامان و بانه) به دلیل این بود که در دوره سلطان مراد عثمانی امرای جاف و بابان لقب پاشایی گرفتند تا بدین وسیله جایگاه شاه صفوی را کوچک بشمارند. و شاه عباس نیز به امرای خاندانهای کوچک مرزی لقب سلطان داد و اولین سلطان هورامان که به این لقب مسمی گشت، عباسقلی سلطان بود و پس از آن کلیه سلاطین هورامان که بعدها به سه قسمت تقسیم شدند، لقب سلطانی گرفتند. که در لفظ محلی به آنها سان می گفتند.
2- امرای هورامان تا زمان سلسله ی صفویه
صاحب کتاب سلاطین می نویسد بنیان گذار سلسله سلاطین هورامان بهمن نام فرزند بلهو از طایفه بوانم بوده که در جوانی پدر خود را از دست می دهد و مادرش او را به چوپانی چند خانوار از فامیل می گمارد. بهمن روزی گله خود را به کوه می برد و در راه کبکی شکار میکند آن را پخته نزد شیخ جلال الدین که در غاری به عبادت مشغول بوده می برد و شیخ از این جوان خوشش آمده به او می گوید امشب قرار است اهالی دیوزناو بر سر هورامان شبیخون بیاورند بگو مردم به کوه بروند. بهمن این خبر را به گوش اهالی می رساند برخی اطاعت می کنند و برخی آن را بی اهمیت میدانند و در ده می مانند .شب هنگام دیوزناویها شبیخون می زنند و تعدادی را می کشند و خانه های مردم را آتش می زنند. آنهایی که توصیه شیخ را پذیرفته و جان سالم به در برده بودند، به پیشنهاد شیخ بهمن را به امیری خود می پذیرند و به بدینسان حکومت سلاطین هورامان در سال 392 ه.ق آغاز می شود. بهمن پس از مدت 55 سال حکمرانی در سال 447 ه.ق به دیار باقی شتافته فرزندش باریه بیگ به جایش منصوب می گردد. (تاریخ سلاطین ص 384)
قاضی عبدالله از دوران حکومت باریه بیگ حکایت جالبی را تعریف می کند: باریه بیگ توانست کلیه روستاهای هورامان (هورامان تخت) را به استثنای روستای سلین که دارای قلعه مستحکمی بوده به تصرف در بیاورد. عباس آباد هم روستایی پرجمعیت بوده که جملگی بر مذهب کاکه یی (یارسانی) بوده اند. در یک روز جمعه که ساکنین سلین  از قلعه برای فریضه نماز بیرون آمده اند، مورد هجوم کاکه ایها قرار می گیرند و بسیاری کشته می شوند و روستا غارت می گردد. پس از چندی اهالی نوین که این روستا به وسیله باریه بیگ ساخته شده است، به دستور وی در شب جم جم (عید کاکه ایها) به عباس آباد حمله ور می شوند و اکثر مردم  را قثل عام می کنند. . (تاریخ سلاطین ص 385)
این نکته از آنجا حائز اهمیت است که هنوز در قرن پنجم هجری بسیار از مردم هورامان بر آیین یاری بوده اند.
پس از فوت باریه بیگ فرزندش امیر جلال الدین به جای او نشست. این امیرجلال الدین حاکمی مقتدر بوده و سپاهی مجهز فراهم آورده و تعدادی دیگر از قراء هورامان را به تصرف نمود و بر اقتدار خود افزود. گویند شخصی بخشنده و دادگر و علاقمند به مسائل دینی و ادبی بود و دائم خانه اش مملو از شعرا و ادبا و علما و فضلا بود. مدرسه ای نیز ساخته و مردم را ترغیب به کسب دانش نموده است. امیرجلال الدین پس از 95 سال فرمانروایی در سال 597 درگذشت و فرزندش امیرسعید معروف به جیاشا به جایش نشست. 
امیر سعید جیاشا نیز حاکمی مقتدر بوده و نزدیک به 89 سال حکومت کرده و در سال 874 به جوار حق پیوسته است. در اینجا تاریخ همخوانی ندارد گویا امیر سعید دو نفر بوده اند و این جیاشا امیر سعید دوم از نوادگان امیر سعید اول بوده است. بنابر این در مابین حکومت امیرجلال الدین و امیر جیاشا احتمالا دو یا سه نفر ویا بیشتر به حکومت رسیده اند که اسامی آنان در تاریخ سلاطین قاضی عبدالله شیدا درج نگردیده است. مضافا اینکه از اولین حاکم هورامان تا بهرام میرزا بیگ حکومت هر یک از آنان بیشتر از 90 سال نوشته شده است که این نمی تواند واقعیت داشته باشد. 
 بنا به نوشته قاضی شیدا، 99 پیر هورامان و پیرشالیار و سیدعبیدالله کوسه هجیج و بابا حیرانی و پیرمحمد بابامردوخه در زمان وی می زیسته اند. در اینجا نیز تشتت در نوشتار دیده می شود. این اشخاص هر چند که تاریخ هیچکدام برای ما تاکنون مشخص نشده و زندگی آنان در هاله ای از ابهام قرار دارد، اما تفاوت تاریخی فراوانی در بین آنها وجود دارد. (تاریخ سلاطین ص386)
حکومت امیر سعید دوم ملقب به امیرجیاشا از 785 تا 874 به مدت 89 سال تداوم داشته است. در زمان امیرجیاشا یکی از حکام اردلان بکی مامون بگ اول (862- 900) بوده که بر این سرزمینها فرمانروایی می کرده است: زلم و گلعنبر(خرمال)، هاوار ، سیمان ، داوران، نفسود، هشلی، پالنگان، حسن آباد، اسفندآباد، مهرابان(مریوان)، سقز، تنوره، اورامان، کلاش(جوانرود)، اربیل، رواندوز، حریر و عمادیه (خاندان کرد اردلان، شیرین اردلان ص 42 )
بکی مامون اردلان حاکم مقتدر کردستان در زمان امارت امیر جیاشاه به هورامان حمله آورد و به مدت 3 سال قلعه هورامان را در محاصره داشت. امیر جیاشا مقاومت جانانه ای کرد تا اینکه بسیاری از سربازان اردلان بر اثر بیماری وبا مردند و تعدادی نیز در جنگ کشته شدند. آخر الامر مجبور به عقب نشینی شدند. مشهور است در تاریخ کسی نتوانسته هورامان را فتح نماید الا خان احمد خان اردلان که در آینده به تفصیل در مورد ایشان خواهم نوشت. این شعر در تاریخ سلاطین آمده است:
نه‌ به‌کی مه‌ئموون نه‌ ته‌یمووری له‌نگ //هیچکه‌س هه‌ورامان نه‌گێرته‌ن به‌ جه‌نگ
غه‌یر جه‌ خان ئه‌حمه‌د به‌گله‌ری خانان  //ئه‌ویچ به‌ حیله‌ گرتش هه‌ورامان
 پس از امیر جیاشا فرزندش سلیمان بیگ به جای پدر نشست. وی فردی درویش مسلک بود و مدت 91 سال با عدالت در هورامان حکومت کرد.
از این پس به تاریخ اصلی سلسله سلاطین می رسیم که با ظهور پادشاهان صفوی آغاز می شود و دقت بیشتری در تاریخ نگاری شده است.
۳ـ اردلانها و هورامان
زمامداری اردلانها در اوایل، محصور بر جغرافیای گوران و قلاع مهم زلم و مریوان حسن آباد و پالنگان در دست آنها بوده است. تاریخ اردلان از آنجا حائز اهمیت است که از زمان استقرار آنها در نواحی زلم و شارزور و همچنین پالنگان و بعدها مریوان و حسن آباد و نهایتا سنندج، مدام با سلاطین هورامان در کشمکش قدرت بوده اند.مخصوصاً از زمان روی کار آمدن حکومت صفویه و تقسیم قدرت و ایجاد سلطان نشین هورامان بصورت رسمی و صدور رقم حکومتی هورامان بوسیله شاه صفوی، اردلانها ناچار شده اند از جغرافیای هورامان بیرون بروند و قلاع مزبور را ترک کنند و دیگر هیچگاه نتوانند بر خاک هورامان مستولی شوند مگر برای یک مدت کوتاه در زمان زمامداری خان احمدخان. اما دیری نمی پاید اردلانها از خاک هورامان بیرون رانده می شوند و سلاطین هورامان قدرت مضاعف می گیرند.
ما اگر بخواهیم در مورد تاریخ سلاطین هورامان بنویسیم، نمی توانیم از ذکر تاریخ اردلان چشم پوشی کنیم چون تاریخ این دو همواره به هم پیوسته بوده است.
در تاریخ شرفنامه نوشته امیرشرف خان بدلیسی چنین آورده است: بنیانگذار سلسله حکام اردلان شخصی به نام خسرو مشهور به بابا اردلان از شاهزادگان مروانی در سال 564 (قرن ششم هجری) از دیاربکر مهاجرت کرده به مناطق گورانی نشین شارزور و پالنگان می آید و در آنجا استقرار می یابد.(شرفنامه 118). گفته می شود خاندان اردلان برای فرار از دست مغولها به کوهستان پناه آورده اند. به این خاطر است که اردلان یا هاردلان به معنای کوهستان آمده است. مناطق شهرزور و کرمانشاه و دینور و قسمتی از همدان در گستره جغرافیای گوران بوده و مردمی یکجا نشین بوده اند. (خاندان کرد اردلان شیرن اردلان ص29). 
در جریان سلطنت طولانی بابا اردلان که 42 سال طول کشید، وی اقتدار سیاسی و معنوی خود را بر شهرزور مستولی نمود. ابتدا اتحاد نیرومند کلهرها را تابع خود کرد و سپس دژ مستحکم پالنگان را به تصرف خود در آورد و به طرز چشمگیری استحکام آن را تقویت کرد. سپس پایتخت خود یعنی دژ تسخیر ناپذیر زلم را در ارتفاعات دامنه غربی کوههای اورامان، در نزدیکی آبشار زیبای زلم و نیم راه که در دشت واقع شده بودند، بنا کرد. (خاندان کرد اردلان شیرین اردلان ص37).
بابا اردلان در سال 606 ه.ق دار فانی را وداع گفت . نخستین جانشینان وی تا آغاز قرن پانزدهم میلادی نقش مضاعف فرمانروا و رهبر معنوی گورانیان را ایفا نمودند . آنان نوعا اسامی یارسانی داشتند و دو نفر آنان نیز چون تجسم های ثانی تلقی می شدند. از قرن پانزدهم به بعد  اگر چه آنان نقش رهبریت معنوی را رها کردند اما اعتقاد یارسانی خود را حفظ نمودند . 
جانشین بابا اردلان: کلول(606-629)نامش اختصار نام کاک بهلول بود. پس از او خضر اول (629- 663)، الیاس(663-710)، خضر دوم(710-740)،حسن(740-784)، بابلول(784-828)، منذر(828-862)و مامون بیگ اول (862- 900) در ولایت اردلان (جغرافیای پهناور گوران) حکومت کردند . در زمان سلطنت مامون بگ اول (862- 900)سرزمین خاندان اردلان در آن زمان تا  مناطق زلم و گلعنبر(خرمال)، هاوار ، سیمان ، داوران، نفسود، هشلی، پالنگان، حسن آباد، اسفندآباد، مهرابان(مریوان)، سقز، تنوره، اورامان، کلاش(جوانرود)، اربیل، رواندوز، حریر و عمادیه را در بر می گرفت. (خاندان اردلان، شیرین اردلان ص 42 ) 
در زمان مامون بیگ اردلان – همزمان با حکمرانی امیر سعید جیاشا در اورامان ‌( 785 –874 )  که متصرفاتش را بین فرزندان خود تقسیم می کرد بخشهای زلم ، نوسود ، شمیران ،هاوار و گل عنبر اورامان نصیب بیگه بیگ می شود . 
در زمان حکمرانی سلیمان بیگ هورامان و  بگه بگ اردلان، شاه اسماعیل صفوی در تبریز به تخت سلطنت ایران تکیه زد. و این مقارن بود با اوایل قرن دهم هجری و آغاز حکومت سلسله صفوی و شروع فصل نوینی در مناسبات و مناقشات مرزی با امپراتوری عثمانی که در این بین نقش سلطان نشین هورامان و امارت نشین اردلان در این مناسبات و مناقشات حائز اهمیت است زیرا همسو شدن هر یک از اینان به یکی از حکومتهای ایران و عثمانی کفه ترازو را به نفع یا ضرر آنها تغییر می داد.

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، زوانی هه‌ورامی، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، ئێبراهیم شه‌مس،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،تاریخ سلاطین هورامان با تکیه بر کتاب تاریخ سلاطین هورامان مظفرخان بهمن سلطانی و منابع تاریخ اردلان(1)/گردآورندە آقای ابراهیم شمس،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 31 اردیبهشت 1397 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.

تعداد کل صفحات : 18 :: 1 2 3 4 5 6 7 ...