دیدار مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کردستان، مدیر پایگاه منظر فرهنگی اورامانات با جمعی از  نخبگان حوزه فرهنگی هورامانات استان های کردستان و کرمانشاه در شهر سنندج

با توجە بە اطلاع رسانی پایگاە منظر فرهنگی هورامان:مدیرکل میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری کردستان،مدیر پایگاه منظر فرهنگی هورامانات با جمعی از  نخبگان حوزه فرهنگی هورامانات استان های کردستان و کرمانشاه در روز ۹۸/۵/۸ در شهرسنندج ،دیدار کردند.
 
دراین دیدار٤ساعتە آقای علوی مدیرکل ضمن خوش آمدگویی حضور حضار محترم و جمعی از نخبگان فرهنگی هورامانات در مناطق تخت ،لهون ،ژاورود ،در استان های کردستان و کرمانشاە،از آمادگی این ادارەکل با فعالان هورامانات، خبر داد.
 
سخنران بعدی آقای پویا طالب نیا مدیرپایگاە های فرهنگی هورامان مستقر در شهرهای هورامان تخت و پاوە ،گزارش اقدامات انجام شدە جهت ثبت جهانی هورامان،را ارائە دادند،سپس آقایان محمدنجیب اداک از اعضای کمیسیون ثبت جهانی هورامان،دکترمحمد محمودی،کورش امینی،آزاد رحیمی،صباح حسنی شیانی،همایون محمدنژاد، محمدشریف علی رمایی در ارتباط با زبان ،فرهنگ و تاریخ هورامان بە ایراد سخن پرداختە و آمادگی خویش را جهت همکاری بە عنوان حامیان فرهنگی هورامان ،ابراز داشتند.
در این جلسە آقایان محمدشریف علی رمایی،رئوف محمودپور،کورش امینی،همایون محمدنژاد،ابراهیم شمس،صباح حسنی شیانی،دکترمکرم غفاری، دکترمحمد محمودی،دکترافراسیاب جمالی،خانم کلثوم عثمانپور،عثمان محمدی،آزاد رحیمی،دکتر محفوظ ادوایی،دکترمظهر ادوایی، منصور فرج الهی،حبیب اللە قاسمی،حضور داشتند.





طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، اخبار، تاریخ، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، هومایون موحەممەدنژاد، ڕه‌ئوف مه‌حموودپوور، ئێبراهیم شه‌مس، کوورش ئه‌مینی، مه‌زهه‌ر ئه‌دوای، سه‌باح حه‌سه‌نی شیانی، دوکتورئه‌فراسیاب جه‌مالی، که‌لسووم عۆسمان‌پوور، موحەممەدشه‌ریف عه‌لی ره‌مایی، پویا تالب نیا،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،دیدار مدیرکل میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری کردستان،مدیر پایگاه منظر فرهنگی اورامانات با جمعی از نخبگان حوزه فرهنگی هورامانات استان های کردستان و کرمانشاه در شهر سنندج،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 8 مرداد 1398 توسط همایون محمدنژاد
شیوەنوو ژیوای، هۆر پڕای ڕەنگەکانه/کوورش ئەمینی


ئارۆ،۲٤ـ٤ـ۱۳۹٨ی ئەرمانگاو نەقاشی کاکه باقی محەممەدنژادی به نامێ «وەرزیا»ی یاگێ کتێبخانەی گردینوو شماره 1ینه به فەرمی دەس به کار بی. 
شیوەنوو ژیوای، هۆر پڕای ڕەنگەکانه به تەلیله و به سەما چەمکێوی سەرین و پەڕه پۆسا پەی ئا گردٚوو هێز و گڕ و تینیه که باقی وستەنەنه دلێ ڕەنگەکا و ژیواو زاگرۆسیش به تاڵی و سۆڵی و به شادٚیەکاشەوه نیشانه دان. جه تابڵۆ «سەما»ی تا تابڵۆ «سیاو»ی جه ڕەنگەو ونێ تا ئاسمانی پاک و زەمینی سەخت. هەرمان کەردٚەی تا سەخڵەتی ژیوای و دەریایو ئاوی که بەشەو ئێمە دلێشەنه قاولەمێوی هۆرداریان. نامێو تابڵوکا هەورامی، سورانی و فارسیێنێ و نەقاش به سینەی واز و ئاوەزێوی تروقەوه ئی کارشه کەردٚەن و پێوەره ژیوایش دلێ ڕەنگەکانه نیشانه داینمێ و سەرسەوزی ڕۆحی و بەرزەفڕیش واتەن. 
پێسەو وێم پاسه مزانوو که سەردانوو ئی ئەرمانگایه سەروو گردٚ کەسێوی زاگرۆس نشینیەوه پنەواز و مشیۆم پێسەو ئەرکێوی نیشتمانی دریۆنه قەڵەم. کاکه باقی گیان بۆیەو قەڵەمەکەیت ڕاو خزمەت به خاک و به ئێنسانیەتیەنه، ڕۆ به ڕۆ سوورتەر و گڕدارتەر بۆ.

کوورش ئەمینی




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، اخبار، شهرها و روستاهای هورامان، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، کوورش ئه‌مینی، موحەممەدباقی موحەممەدنژاد،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،شیوەنوو ژیوای،هۆر پڕای ڕەنگەکانه/کوورش ئەمینی،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 24 تیر 1398 توسط همایون محمدنژاد
یۆوەمین نیشتەیرەو ئەنجومەنە فەرھەنگی - ئەدەبیەکاو ھەورامانی، جە شاروو مەریوانی لوا ڕاوە

به پاو هەواڵوو کاکەکوورش ئەمینی پەی پەلیانەو "هەورامان هانەبەرچەم"ی یۆوەمین نیشتەیرەو ئەنجومەنە فەرھەنگی - ئەدەبیەکاو ھەورامانی، جە شاروو مەریوانی لوا ڕاوە


گوزارەشوو ئەوەڵین نیشتەیرەو ئەنجومەنە فەرھەنگی - ئەدەبیەکاو ھەورامانی

ئەرەنیشتەو هامدەنگی چوار ئەنجومەنێ فەرهەنگی - ئەدەبی هەورامانی جه شاروو مەریوانیەنه
سەروو خوڵکەی وەڵینەو بەمێـمانداری ئەنجۆمەنی فەرهەنگی، ئەدەبی، هونەری ڕوجیاری و ڕاکەوتوو 30/03/1398ی کۆچی ڕۆجیاریەنه و جه یاگێ ئەرەنیشتەکاو ئێدارەو فەرهەنگ و ڕانموونی شارستانوو مەریوانیەنه لوا ڕاوە. یەکەم ئەرەنیشتەو هامدەنگی چوار ئەنجومەنێ فەرهەنگیێ هەورامانی به شانازی و سەروەریەوه و چێروو نامدیاروو «هەرمانێ پێوەریه و گەشەو فەرھەنگی هەورامانی» به سەربەرزی و سەرکەوتەی لوا ڕاوه.
چی ئەرەنیشتەنه سەروو خەسارەکاو ئەرکوو ئەنجۆمەنەکا و هەرمانه فەرهەنگیەکاو هەورامانی باسێوی چڕ و پڕ کریا و خاڵە ئەرینەکێ ونەرینەکێ کەوتێ وەروو لەیکدایۆ،  دماتەر ڕاهەرمانێ ویەردٚەی جه ئاژەو ئیسەیه و یاوای به سەرکەله بەرز و ڕۆشنەکاو گەشەو ڕۆشنویری هەورامانی نریەیره وەردەموو بەشداراو ئەرەنیشتەکەی. باس کریان که؛ ئێمه یاواینمێ پی قەناعەتیه که ئاژەو ئارۆ کۆمەڵگاو هەورامانی و به تایبەت ئاژەی فەرهەنگیش ئاستوو ئێبرازێ وجوودیەنه ترازیان و ئێتر مشیۆم هۆڤیەتی وێپای هەورامانی پێسە وێش سەروو ترۆقوو ئارۆیانەو فەرهەنگی به لۆژیکێوی سەردەمیانەوه درێژه دریۆنه و بنجەو عێلمانی و زانستی کەردٚەی هەرمانەکا گراڵە دریۆ پەنە، فرەتەر جه وەڵێ گنۆنه وەرچەم و دەسینەو وەرلوای بە وێشۆ وینۆ.  
ئێمه باوەرما هەن که سازەو دماڕۆ زوان، فەرهەنگ و ئەدەبیاتوو هەورامانی، سەروو نەخشەو مووزاییکێ فەرهەنگیێوه مەرزیۆره و چی ڕانه، ئێژانه ئێژاکێ کۆمەڵگاو هەورامانی و به تایبەت تاکو هەورامی زوانی، بوومی و وێمانه وەرچەم گیریەینێ و دیامانێوی ڕوشنەنه مدٚیاوه پرزۆ دماڕۆ هەورامانی ھەمیشە سەربەرزی. یانێو پێوەره بیەی نەک پێسه یۆ بیەیا و کریۆنه به ئاوەزێوی مودێڕن وئارۆیانە، وێپا و وێپارێز، ڕۆ به ڕۆ گەشه کەرمێ و ڕوو به وەڵ  بلمێ وحەزوور بەشداری جە کۆڕوکۆبوونەوەکانە بە مارک وستایلو شێوەی ھەورامیانە وپێسە ھەورامانی پەرەو ترۆقیش دریۆ پەنە. درێژەو ئەرەنیشتەکەینه، گردٚوو ئەنجۆمەنەکا سەروو 8 خاڵه هامبەشاوه کۆدەنگێ بیێ و ئەرەنیشتەی دماینیچ جه سنەنه و پەی نیمەو ئەوەڵوو مانگەو گەلاوێژی دیاری کریا. 

نامێ ئا ڕێکخراوا چی ئەرەنیشتەینە بەشدارێ بیەنێ

 1.  مۆئەسێسەو فەرهەنگی ئەدەبی بێسارانی هەورامانی شارو سەڵواوای
2.  مۆئەسێسەو مەڵڵا مستەفاو بێسارانی شارو سنەی
3.  مۆئەسێسەو فەرهەنگی هونەری، نەسیموو فەرهەنگوو هەورامانی شارو پاوەی
4.  ئەنجۆمەنی فەرهەنگی، ئەدەبی، هونەری ڕۆجیاری شارو مەریوانی





طبقه بندی: تاریخ، فرهنگی و هنری، اجتماعی، اخبار، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، ئەنجومەنووبێسارانى(یاهۆر) ، ئەنجومەنوو ڕۆجیاری، نه‌سیمووفه‌رهه‌نگوووهه‌ورامانی، کوورش ئه‌مینی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،یۆوەمین نیشتەیرەو ئەنجومەنە فەرھەنگی - ئەدەبیەکاو ھەورامانی،جە شاروو مەریوانی لوا ڕاوە،
نوشته شده در تاریخ جمعه 31 خرداد 1398 توسط همایون محمدنژاد
 پانێلوو ئەژناسنای یەرێ کتێبێ هەورامیێ، جە  لاو  ئەنجومەنوو ڕۆجیاری، لوا ڕاوە

بە پاو هاگاداری پەلیانەو"هەورامان هانەبەرچەم"ی  پانێلوو ئەژناسنای یەرێ کتێبێ هەورامیێ، جە  لاو  ئەنجومەنوو ڕۆجیاری،  لوا ڕاوە

گوزارەشی فەرھەنگی

ئارۆ ڕۆدیاروو ٢٦و چێلکڕوو ٩٨ی کۆچی ڕۆجیاری، سەروو بڕیارو وەڵێنە، دەفتەروو ئەنجومەنوو ڕۆجیارینە کاک کوورش ئەمینی خانشێ خێراش سەروو دوێ کتێبە هەورامیا پێشکەشوو بەشداراو نیشتەیرەکەی کەرد؛ ڕۆمانەو "چلەخانەو ویری" بەرهەموو مەحموود قادری و "حاجی ئاغە"و سادق هێدایەتی بە تەرجۆمەو فەرشید شەریفی.

سەرەتا باسوو ڕۆمانەو چلەخانەو ویری؛ دماو ستایەش و پۆرە واتەی پی ڕۆمانێرە، جەباروو فەنیی ڕۆمانێ، ساختاروو ڕۆمانەکێ، فەزا و کەسایەتیێ ڕۆمانێ، هێما و نیشانێ دلێ ڕۆمانەکێ و... باس کریا و واتشا:
ئی ڕۆمانێ تاوۆ بە جۆرێ واچی ناڕۆمانە، ویرنامە، پەخشان دەر پەخشان یام تەنانەت ویرنامێوی مودێڕن بۆ و ژانرێوی تازە بۆ پەی دنیاو ئەدەبیاتی. کتێبێو کە ویری فرێش چەنەنێ. حزووروو پیای (بێجگەم ڕاوی وێش) بە نێسبەتوو ژەنێ کەمتەرا و چنگە و پڕچکە و زۆرەزمێ ئێنسانووی ئارۆی قاڵبوو ویرەکاشەنە دیاردێوی زاق و تەمام وەرچەما دلێ ئی ڕۆمانێنە و بە نێسبەتوو ئەو تەجرۆبە هەورامیەکا دلێ دنیاو ڕۆمانێنە، پلێو لوان سەرتەر و فەزای ڕێئالەش تێپەر کەرد٘ێنە و باروو ساختاریەرە نزیکوو بەختیار عەلی و باروو دلێگریەوە هەمویروو نیچەی دلێ "چنین گفت زرتشت"یەنە کەوتەنەوە. 
وەشبەختانە نویسەر تاوانش تێمو داستانەکێ  بۆوبەرامەی ھەورامیانەش بدۆ پەنە و بە ئێلێمانە ڕەمزیەکاو دلێ کتێبەکەی جۆغرافیا و زوانی هەورامی بە جۆرێوی ڕەمزی نیشانەو وەردەنگی دۆ.
چی بەشانە سەرکەوتەیش قۆتار کەردەن و ئینە یۆ جە خاڵە ئەرینیەکاو ئی داستانێ دریۆ قەڵەم. حەر چن نویسەر تاوانش بە پاو ئا ڕۆمانە وەڵینە ھەورامیا کە من تا بە ئیسە وانێنێمۆ، جە بەیان و ئێرائەو فاکتە تازانە و بە تایبەت گەمەی زوانی، دەسەواژێ هەورامیانێ، فەزای مودێڕنۆ زێهنوو ئێنسانوو ئارۆ (تنش های ذهنی) سەرکەوتە بۆ و پلێوی خاس بلۆ سەرتەر بەڵام بەداخەوە جە نیھایەت ئێرتیباتێوی ساختاری و تەعادۆڵێوی  ئۆرگانیک بەینوو نویستەکانە لاواز ملۆ سەر و تەنانەت بڕێو یاگێنە پڕچیۆ. فرەو یاگانە ڕاوی گەرەکش بیەن وێش بە تاکێ سەردەمیانە و مۆدێڕەن بدۆ قەڵەم بەڵام  بەکگراوەندێ سۆنەتیش بیەن دیاردەکێ دلێ مەتنی چی بازنەیە نەبەردەنشا ئەولاتەر. فرەو یاگانە داستانە جە ڕئالیسمی جادویی گۆزەر کەرۆ و ملۆنە دلێ فەزاو ئەفسوون و ئەفسانەی. حەر پاسە حەرچن وەڵتەر واتم فرەو یاگانە زوانش بە بیەو فرەو واژە و دەسە واژە ڕەسەنەکاو دلێ دەس و ویروو نویسەری بەرزا و پێسەو موومی ئینای دلێ دەسیشەنە، بەڵام بڕێ یاگاچەنە وانەری جیدی ئێحساس کەرۆ زوانەکەش  بە شێوازێو تەجویزین و نەک تەوسیفی.
دەس وەشیش کەرمێ و مزانمێ ئەگەر پی شێوازە ئێدامە بد٘و، بە دڵنیایەوە یۆ جە نویسەرە گەورەکاو دماڕۆ هەورامانی و چی حەوزەنە بۆ بە کەسێوی ساحیب شێواز.  

ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، اخبار، تاریخ، جفرافیا، شهرها و روستاهای هورامان، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی، ئەنجومەنوو ڕۆجیاری، کوورش ئه‌مینی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،پانێلوو ئەژناسنای یەرێ کتێبێ هەورامیێ،جە  لاو  ئەنجومەنوو ڕۆجیاری،لوا ڕاوە،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 27 خرداد 1398 توسط همایون محمدنژاد
ئەنجومەنوو ڕۆجیاری، پانێلوو ئەژناسنای یەرێ کتێبێ هەورامیێ، بەرۆ ڕاوە


بە پاو هاگاداری پەلیانەو"هەورامان هانەبەرچەم"ی 
ئەنجومەنوو ڕۆجیاری، پانێلوو ئەژناسنای یەرێ کتێبێ هەورامیێ، بەرۆ ڕاوە

ئەنجومەنوو ڕۆجیاری منیۆره
پانێلوو ئەژناسنای یەرێ کتێبێ هەورامیێ
1) چلەخانەو ویری (مەحموود قادری)
2)چەمەکێش(بوزورگ عەلەوی،تەرجومەو فەرشید شەریفی)
3)حاجی ئاغا(سادق هێدایەت،تەرجومەو فەرشید شەریفی)
       ڕاوەبەر؛ کوورش ئەمینی

ڕاکەوت؛ یەکشەممه ۲٦ـ ۳ـ ۱۳۹٨
یاگێ:ئێدارەو فەرهەنگ و ڕانموونی مەریوانی، دەفتەروو ئەنجومەنوو ڕۆجیاری
                    (ئامای پەی گردٚ کەسین)

هەورامان هانەبەرچەم




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، اخبار، تاریخ، زوانی هه‌ورامی، شهرها و روستاهای هورامان، ئەنجومەنوو ڕۆجیاری، کوورش ئه‌مینی، فه‌رشید شه‌ریفی، مه‌حموود قادری(وانیار)،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،ئەنجومەنوو ڕۆجیاری،پانێلوو ئەژناسنای یەرێ کتێبێ هەورامیێ،بەرۆ ڕاوە،
نوشته شده در تاریخ جمعه 24 خرداد 1398 توسط همایون محمدنژاد
درماندگی آموخته شده، پناهی ناپناه /کورش امینی

هەورامان هانەبەرچەم

(این جستار در شماره ۱۲۷، سال چهارم، دوشنبه ۳۰ اردیبهشت ماه ۱۳۹۸، هفته نامه ی فرهنگی اجتماعی ئآوات» چاپ شده است)

درآمد

اگر ملی گرایی (Nationalism) را نوعی آگاهی جمعی در حوزه ی اندیشه و بعد از آن، عمل بدانیم، آگاهی تعلق به آن ملت را آگاهی ملی می‌خوانند. همین آگاهی موجد دلبستگی افراد به عناصر تشکیل‌دهنده ملت مانند زبان، فرهنگ، جغرافیا، تاریخ و … می گردد. بر این اساس، ناسیونالیسم بنیانی جهت خواست با هم زیستن واحدهای سیاسی و قومی بوده و متضمن اندیشه ی تعلق تمامی گروه های موجود در آن به واحدی متعلق به یک تبار قومی(Ethnos)  هستند.

 در واحد سیاسی اقلیم کوردستان،در ابتدا، اندیشه ی ساخت جامعه ای تک زبانی زیربنای تفکر بود و از این نظر، هر اقدامی در راستای آن، قابل توجیه و در خلاف جهت آن، خطایی نابخشودنی است. یعنی از نظر تاریخی و ساختاری درصدد ایجاد زمینه برای پیگیری ایده وحدت و حفظ تمامیت سرزمینی کشوری را در نظر دارند. در این زمینه، نظرات متفاوت و گاه متناقضی در میان اهل نظر وجود دارد. درماندگی آموخته شده، نگاهی به نورم های روشنفکری کوردی و نگرش نخبگان هورامی در خصوص مسأله ی ملیت در کوردستان بصورت عام و مدخل زبان هورامی در آن بصورت اخص می باشد.
راهبردهای وحدت
تا چندی پیش محورهای وحدت و یگانگی ملی در جامعه ی کوردستان؛ باستان گرایی، دلبستگی به وطن، زبان واحد و تاریخ و جغرافیایی مشترک بود. در این میان، مهندسی زبان در قالب ملی و با شعار کلیشه ای یک زبان یک ملت به صورت جریانی رایج همه ی آحاد جامعه را هدف قرار داده بود. چیزی که به عنوان مهندسی زبان در جریان بود، عمدتاً فرایندی صرفاً سیاسی بود تا اجتماعی یا حتی زبان شناختی صرف و بیشتر از طرف سیاستمداران و ایدئولوگ های وابسته به آن ها ترویج و تبلیغ می شد.
خیلی ها معتقدند که برای یک کشور یا سرزمین یا واحد سیاسی، تنوع زبانی به خودی خود نه تنها تهدید تلقی نمی‏ شود بلکه گاه بعنوان فرصتی فرهنگی نیز نگریسته می شود. اما در صورت نبود برنامه ای منسجم و منطبق بر واقعیت تفاوت ها، این تنوعات می‏تواند منجر به شکل‏ گیری گرایش ‏ها، حرکت‏های قومی تنش‌زا و حتی بحران‌زا شود. در نتیجه، این چگونگی رویارویی دولت‏های ملی با مساله ی زبانی است که موجد شکاف و تنش می باشد و نه ذات تنوع زبانی. به همین دلیل، خیلی ها بر این باورند که برای ایجاد انسجام و یکپارچگی میان تمام اقشار مردم، بایستی قبل از تبلیغ هر گونه ناسیونالیسم ملی، بنیان های فرهنگی تمامی مردم را تقویت کرد و نه صف آرایی های ایدئولوژیک را. بایستی اذعان کرد که تمایلات زبان خواهی در میان هورام ها به علت توزیع نابرابر فرصت های فرهنگی در کوردستان وجود دارد و بایستی در عرصه عمومی جدی گرفته شود. نیز با آگاهی از علل و کوشش برای رفع آن، زمینه را برای هم‏زیستی بهتر با دیگر گروه های زبانی کوردی فراهم کرد.


ادامه مطلب

طبقه بندی: اجتماعی، ادبیات/شعر، شهرها و روستاهای هورامان، فرهنگی و هنری، تاریخ، جفرافیا، کوورش ئه‌مینی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،درماندگی آموخته شده،پناهی ناپناه /کورش امینی،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 9 خرداد 1398 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.

تعداد کل صفحات : 14 :: 1 2 3 4 5 6 7 ...