کتێبه‌کاو نویسه‌را نه‌سرنویسێ هه‌ورامانی

کتابهای نویسندگان نثرنویس هورامان


      هورامان هانه به رچه م  کتابخانه هه ورامان(یانه وکتێبۆ هه ورامانی)   هورامان هانه به رچه م    هورامان هانه به  رچه م       

زوانی هۆرامی ودنیای مودێڕن-نامه نویسته‌ی به زوانی هۆرامی-زوانۆ ژیوای

محه‌مه‌د مسته‌فازاده  
 
هورامان هانه به رچه م  هورامان هانه به رچه م       

شازاده‌وه‌شڵه-قه‌ڵاوحه‌یوانا

کوورش ئه‌مینی

هورامان هانه به رچه م

زارا به هۆرامی-کێ په‌نیره‌کێش وڵاونانی-سیاوڵه ماساوی

سۆبحان ئه‌مینی


هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م

سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری

هۆمایون محه‌مه‌دنژاد


هورامان هانه به  رچه م  هورامان هانه به  رچه م   هورامان هانه‌به‌رچه‌م  هورامان هانه‌به‌رچه‌م       

تارمایێ بۆگه‌نێ-داستانه‌و ده‌سکێشێوه-داستانه‌ی ناته‌مامه-هه‌ناسێوه تا یاوای

فه‌رشید شه‌ریفی

هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م       

هه‌ناسێو په‌ی پڕای

ئۆمید حه‌بیبی

             هورامان هانه به رچه م     

     ماساوه سیاوڵێ

     نه‌شمیل   مه‌حموودی

         هورامان هانه به رچه م

ئه‌فسانه‌ی هه‌ورامان

باقی سه‌فاری

  هورامان هانه‌به‌رچه‌م

قه‌ڵاو کناچێ

 ڕه‌ئوف  مه‌حموودپوور


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، ادبیات/شعر، تاریخ، اخبار، جفرافیا، زوانی هه‌ورامی، آموزشی، دینی ومذهبی، نوشتارهای همایون محمدنژاد، کۆڵه‌داستانه‌و هه‌‌ورامی، سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری، مه‌جه‌له‌و وانیاری، نویسندگان نثرنویس هورامان، نویستدگان؛شاعران؛هورامان، هومایون موحەممەدنژاد، ئێبراهیم شه‌مس، ڕه‌ئوف مه‌حموودپوور، کوورش ئه‌مینی، موحەممەد مسته‌فازاده، عه‌بدوڵڵا حه‌بیبی، عادڵ موحەممەدپوور، ژیارسڵامه‌تیان، کوورش یوسفی(ئاریا)، مامۆسا هه‌یاس غه‌ریبی، موحەممەدره‌شید ئه‌مینی، سه‌رکه‌وت عه‌زیزی(نه‌به‌ز)، داریوش ڕه‌حمانی، ئێحسان ئه‌تابه‌ک، سوبحان ئه‌مینی، فەرید عەباسی(فەراز)، ئۆمید حه‌بیبی، سابیر عه‌زیزی، موحەممەدشه‌ریف عه‌لی ره‌مایی، فاتێح ڕه‌حیمی، فه‌تحوڵڵا ڕه‌زایی، موحەممەد فه‌هیم، مامۆسامیرزای هه‌ورامی، هادی سپه‌نجی(خاڵه‌)، عه‌دنان مورادی، مەحموود ئەزەغ(ویلان بڵبه‌ری)، فه‌رشید شه‌ریفی، نه‌عمان فائق تۆفێق(هاوار)، فه‌ریبورز موسازاده‌، بێهزاد کەریمی، جه‌مال حه‌بیبه‌ڵڵا(بێدار)، باقی سه‌فاری، بێهرووز حاجی، حسه‌ین خورا(خه‌یاڵ) ، ئۆمید ڕه‌حیمی‌نیا، مه‌سعوود ڕۆسته‌می، عه‌تا مه‌حموودی، مه‌نسوور ره‌حمانی، میلاد یووسفی، هیوا عه‌لی ڕه‌مایی، نه‌شمیل مه‌حموودی، عه‌باس ره‌شیدی(ساکار)، ئیبراھیم حاجی زەڵمی، شهرها و روستاهای هورامان، ده‌گاو زاوه‌ری/روستای دز‌آور، تصاویرومناظرطبیعی وتاریخی،
برچسب ها:هورامان هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌ هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-نوسود-هورامان تخت ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)-رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته‌وێڵه(طویله)-بیاره-ساور-نودیجه-حلبچه(هه‌له‌بجه)-خۆرماڵ مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی-ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد) هورامی های شمال ایران)-عکس-شبک(شه‌به‌ک)-سنجار- کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی)-قلعه قروه-چورژی-هانه‌به‌رچه‌م-هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری،همایون محمدنژاد،سفرهای گالیوربه هورامی،کتێبه‌کا به زوانی هه‌ورامی(نه‌سر)،کتێبه‌کاو نویسه‌را نه‌سرنویسێ هه‌ورامانی کتابهای نویسندگان نثرنویس هورامان،
دنبالک ها: مـؤســسه قــرآنــی إقـــــــــرأ، قه‌ڵه‌موو هه‌ورامانی، کتابخانه‌هورامان؛یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی، كتێبخانه‌ی كوردی ئه‌وین، سایت خبری تحلیلی هورامانات، دانشنامه‌وهه‌ورامانی، جواهر کردستان- روستای دره کی،
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 2 شهریور 1393 توسط همایون محمدنژاد
عه‌لامه‌تێ "مثبت"ێ ته‌نیا نیشانه‌و مه‌رزوو وه‌ڵاتاو هۆله‌ند و بلژیکی!

شاروو Bearle ی شارێوه‌ن جه‌ مه‌رزوو به‌ینوو وه‌ڵاتاو هۆله‌ند و بلژیکیه‌نه. مه‌رزوو ئی دوه‌ وه‌ڵاتیه‌ جه "دلێ ڕاسه‌و" ئی شارینه‌ مه‌ویه‌رۆنێ و شاره‌که‌ش که‌رده‌ن به‌ دوێ به‌شێ. نوکتێ یاگێ سه‌ره‌نجیش ئانێنه‌ که‌ ئی مه‌رزه‌شانه‌ به‌ عه‌لامه‌تێ "مثبت"ێ++++  دلێ خێیابان و کۆڵان و ساختمانانه‌ دیاری که‌رده‌ن و پی جۆره‌ لایه‌ ئا خێیابانیه‌ هینوو وه‌ڵاتوو هۆله‌ندین و ئۆ لاکه‌ی ته‌رش هینوو وه‌ڵاتوو بلژیکی. سه‌ره‌نج  کێشته‌ر جه‌ حه‌ر چێوی ئانه‌نه‌ که‌ ئه‌گه‌ر خه‌ڵک بلا په‌ی حه‌ر ته‌ره‌فوو ئا مه‌رزیه‌، مشیۆم قانوونوو یاساو ئا وه‌ڵاته‌یه‌ به‌را ڕاوه‌. جه‌ "ادامه‌ مطلب" عه‌کسێ فره‌ته‌رێ ته‌ماشا که‌ردێ...


ادامه مطلب

طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، اخبار، هیوا عه‌لی ڕه‌مایی،
برچسب ها:هورامان-هورامان هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هه‌ورامان؛یانه‌وکتێبووهۆ‌رامانی -هه‌ورامان -هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه ر)-لهون- نوسود-هورامان تخت- ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)- رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته وێڵه(طویله)-بیاره-شاروو هۆرامانی- مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی- ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)عکس-شبک(شه به ک)-سنجار موصل-کاکه یی خانقین-یارسان- ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه،آمبولانس خیریه روستای دزآور،چورژی،هانه‌به‌رچه‌م،هۆمایون محه‌مه‌دنژاد،
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 16 دی 1392 توسط همایون محمدنژاد
ریشه کلمه هورامان

بی شک واژه‌ هه‌ورامان تاکنون چندها بار از لحاظ گوناگون مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته‌ است،و در مورد این کلمه‌ نظرات متفاوتی ارائه‌ شده‌اند،

**************

هه‌ورامان=هه‌و+رام+ان

(بهرام)بارام=با+رام،با(اتش) / رام(آرامش بخش،نیرو بخش)

... هه‌و:بلندی

رام:نیرو بخش . آرامش بخش

ان:پسوند جمع

هه‌ورامان:بلندیهای آرامش بخش

بلندیهای نیروبخش:به‌ راستی هه‌ورامان در زمانهای گذشته‌ به‌ عنوان یک مامن و پناهگاه و محل نابودی دشمنان بوده‌ است

*************

هه‌ورامان:هه‌ور+امان

کرمان(کارامان)=کار + امان

امان:سرزمین

هه‌ور:اهورایی

هه‌ورامان:سرزمین اهورایی

**********

اما علمی ترین نظر در مورد هه‌ورامان:

منبع: کتاب سه‌ردانێکی هه‌ورامان وسه‌ربۆردێکی ته‌وێڵه‌،عبدالرزاق عبدالرحمان محمد

د.فریدون جنیدی،استاد تاریخ دانشگاه تهران:

هه‌ورامان در اصل و به‌ زبان اوستایی به‌ صورت ئورومون بوده‌ است که‌ در اثر گذر تاریخ و تغییر به‌ صورت هه‌ورامان امروزی در آمده‌ است،این کلمه‌ همچنین در دیوان صه‌یدی شاعر بزرگ هه‌ورامان به‌ صورت ئورومون آمده‌ است:

ئه‌ز ئورومون مه‌کانم بی و وه‌ڵاتم ....

و اینکه‌ صه‌یدی شاعر کاملا به‌ زبان هه‌ورامی کهن(اوستایی) آشنایی داشته‌ است و نصفی از دیوان اشعارش بر پایه‌ این زبان کهن نوشته‌ شده‌ است(بدون توجه‌ به‌ فرضیه‌ دو نفر بودن صه‌یدی،یکی کهن و دیگری در دو قرن اخیر،که‌ فرقی ندارد ،مهم این است که‌‌ این کلمه‌ قبلا نیز مورد استفاده‌ قرار گرفته‌ است).

در زبان اوستایی داریم:

ئورو:سرزمین

مون:پیروز

ئورومون(هه‌ورامان):سرزمین پیروز



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، جفرافیا، اخبار، آموزشی، هیوا عه‌لی ڕه‌مایی، زوانی هه‌ورامی،
برچسب ها:هورامان-هورامان هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هه‌ورامان؛یانه‌وکتێبووهۆ‌رامانی -هه‌ورامان -هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه ر)-لهون- نوسود-هورامان تخت- ژاورود-پاوه-نودشه(نۆتشه)- رێژاو(ریجاب)-کندوله-ته وێڵه(طویله)-بیاره-شاروو هۆرامانی- مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی- ایلام-کامیاران-روانسر-جوانرود-چهارقلعه عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین آباد-امیرآباد هورامی های شمال ایران)عکس-شبک(شه به ک)-سنجار موصل-کاکه یی خانقین-یارسان- ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه،همایون محمدنژاد،هیوا عه‌لی ڕه‌مایی،بیساران،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 18 اردیبهشت 1392 توسط همایون محمدنژاد
قبل از اسلام مردم کردستان امروزی با زبانی به نام اوستایی و پهلوی مادی صحبت میکردند. اما بعد از اسلام کم کم با سلطه زبان عربی و برخی زبانهای دیگر بر زبانهای ایرانی، خواسته یا ناخواسته دچار تغییراتی شدند. این تغییرات بر روی زبان مردم سرزمینهایی که شرایط جغرافیایی و سیاسی آنها کمک میکرد که بر شدت اثر آن بیافزاید، بیشتر بود. منطقه کردستان به خاطر شرایط خاصی که از نظر جغرافی و سیاسی داشت کمتر دچار این تغییرات شد. اما این شرایط خاص باز هم نتوانست مانع تغییر در زبان مردم این خطه از ایران شود و به تدریج این تغییرات خود را بر روی زبان مردم ماد نیز نشان داد اما این تغییرات به تناسب تغییرات فارسی بسیار کمتر بود. به هر حال زبان مردم کردستان امروزی تا به امروز، به گونه هایی متفاوت دچار تغییر شده است و باعث گردیده که امروز، در منطقه کردستان، شاهد زبانها یا گویشهای گوناگونی مانند کرمانجی شمالی و جنوبی،هورامی،لکی،کلهری و ... باشیم. اما زبان یا گویشی که در اینجا به صورت مختصر در مورد آن صحبت خواهیم کرد،هورامیست که نسبت به بقیه ی زبان ها از کمترین تغییرات برخوردار است،و بارها وبارها مورد مطالعه بسیاری از زبانشناسان ایرانی و اروپایی قرار گرفته است. گویشی که امروز میتوان آن را مادر زبان کوردی و فارسی نامید.زبان اوستایی و پهلوی ، كه از زبانهای قدیمی آریایی می باشند ، با این گویش قرابت دارند. این قرابت گاهی به حدی است ، كه افرادیكه به كوردی هورامی مسلط می باشند ، می توانند تا اندازه زیادی از متون سنگ نوشته ها و پوست نوشته های دوران باستان ، كه به زبان اوستایی و یا پهلوی نوشته شده اند ، سر درآورند . لذا به نظر زبانشناسان ، فراگیری زبان كوردی هورامی ، برای فارسی زبانها ، بسیار كار مثبتی است و به منزله یادگیری زبان لاتین ، توسط فرانسوی زبانان می باشد. هورامی قدیمی ترین و باستانی ترین زبان ایران و تنها بازمانده و یادگار زبان ایران باستان است.
این گویش یکی از کاملترین گویش های کوردیست چرا که از نظر شمار لغات بر تمامی گویش های کوردی برتری دارد و از نظر دستور زبانی و مشخص کردن مونث و مذکر و نشانه های معرفه و نکره و... اگر از عربی برتر نباشد کمتر نیست. برای مثال در هورامی گاها" برای انجام یک کار در دو زمان متفاوت مجبور هستیم که یک فعل با دو ظاهر کاملا" متفاوت را به کار ببریم، مثلا":
در کوردی سورانی برای مضارع اخباری و ماضی ساده برای اول شخص از مصدر که وتن (افتادن) داریم:
ئه ‌که ‌وم-که ‌وتم ((مصدر در هر دو که وتن می باشد.))
اما در هورامی برای همین صیغه ها داریم:
مه گنوو-که وتا ((مصدر ها کاملا متقاوت))
این یکی از ویژگی های کوردی هورامیست که شاید در هیچ زبان دیگری نمونه آن را نتوانیم ببینیم. کوردی هورامی و هورامان نشان دهنده ی قدمت اصیل و دیرین کردستان است و نابودی آن به معنای نابودی ادبیات کلاسیک کردستان. شاید حدود چهل پنجاه سال پیش، بعضی از خیرخواهان کورد كه چشم دیدن زبان و فرهنگ، ادبیات و موجودیت، کوردها و هویت كوردی را نداشتند، طی - به اصطلاح - كوردشناسی خود، این موضوع توطئه و تفرقه برانگیز را علم كردند كه هورامی ها در ایران و عراق، و زازاكی ها در استان پرجمعیت، كوهستانی و جنگلی استان‌ "درسیم" در كردستان تركیه، كورد نیستند. سال ها از این سخنان بیهوده گذشت و دانشمندان كورد كم و بیش به این ذهنیت غیر علمی پاسخ ها دادند و چنان مدعیانی نیز خاموش گشتند. اما برای جلوگیری از تکرار این گونه توطئه ها، روشنفکران و نویسندگان و رسانه های کوردی باید میدان بیشتری به این زبان بدهند. بسیار کم دیده میشود که در هفته نامه ها و ماهنامه های کوردی مقاله ای به زبان کوردی هورامی نوشته شده باشد.خوشبختانه یکی از اقدامات سازمان یونسکو در سال ٢٠٠٨ برای حفظ و حمایت از زبانها، پروژه مطاله زبان کوردی هورامی است. سازمان یونسکو این زبان را جزو زبان‌های در خطر اعلام کرده و از این رو پروژه جامعی برای مطالعه این زبان در سال ٢٠٠٨ تعریف شده است. هدف این پروژه شناسایی خصوصیات زبان کوردی هورامی معاصر است که بنابر اعلام یونسکو پژوهش مستقلی در مورد آن صورت نگرفته است. از جمله کارهایی که ذیل این پروژه پژوهشی صورت گرفته بررسی دستور زبان کوردی هورامی است.
از دیگر اقداماتی که سازمان یونسکو در سال جاری میلادی حمایت از آنها را بر عهده دارد تدوین اطلس جهانی زبان‌های در حال نابودی است. این پروژه که ویرایش سوم اطلسی است که سازمان یونسکو پیش از این در سالهای ١٩٩١ و سپس ٢٠٠١ میلادی منتشر کرده بود، آمار و اطلاعات و همچنین پراکندگی جغرافیایی زبان‌هایی را که با خطر فراموشی رو به رو هستند به روز می کند. یونسکو امسال پروژه‌ای برای مطالعه گویش کوردی هورامی داشته است.
هورامان
بر کسی پوشیده نیست که این سرزمین یعنی هورامان، جایگاه بزرگ مردان و دانایان بسیاری بوده که پیوسته برای کردستان مایه ی افتخارند. هورامان را باید نماد تلاش و استقلال نامید. چرا که این مردم کسانی هستند که از دل سنگلاخ های هورامان خاک بیرون آوردند و با آن خاک، نه تنها میوه و گندم مورد نیاز خود را تامین، بلکه در هنگام خشکسالی تا حدودی میوه و آرد بعضی از روستاهای دیگر،که شاید وضعی چند برابر بهتر از وضع کشاورزی در هورامان را داشتند، فرآهم می کردند. مردم هورامان مردمانی هستند که از پشم گوسفند و رنگ برگ درختان و پوست دام هایشان "چۆخه و ڕانک و فه‌ره‌نجی و په‌سه‌ک و كڵاش" ساختند، که تا به امروز یکی از گرانترین و زیباترین و پر طرفدارترین لباس های محلی کردستان است.
می توان به هورامان لقب ((سرزمین شعر و آواز)) هم داد. تا چند دهه پیش زبان هورامی زبان شعر و ادبیات کردستان بود و امروز شاهد کتابهای شاعران بزرگی مانند مولوی کورد و بیسارانی و ... هستیم که به این زبان شعر سروده اند. اشعاری که توسط خوانندگان هورامان به آواز مبدل میگشت.آوازهای هورامان بویژه سیاه چمانه را باید همانند تاریخی قدیمی و باستانی، و ریشه ی فرهنگ و هنر غنی، نگاه کرد . ریشه و تمدنی چند هزار ساله که می تواند هنر باستانی و غنی کورد را، به تمام جهانیان بنمایاند . این پیشینه ی تاریخی بعد از "یوسف یاسکه"، تنها به دست "عثمان هورامی" است که زنده شد و همانند باغبانی از این باغ محافظت نموده است. در وصف عظمت عثمان هورامی همین بس که استاد آواز ایران یعنی"محمد رضا شجریان"، او را به عنوان یکی از بزرگترین استادان آواز ایران معرفی می کند.
هورامان سرزمینیست که هیچگاه جوهر قلم، یارای نوشتن زیبایی ها و وصف عظمتش نیست. سرزمینی که هر چه از هنر و دانایی و ادبیات مردمانش گوئیم به مثال قطره ایست از اقیانوس بی کران.
منبع: http://bisaran.blogfa.com/




طبقه بندی: فرهنگی و هنری، اجتماعی، تاریخ، ادبیات/شعر، جفرافیا، اخبار، آموزشی، هیوا عه‌لی ڕه‌مایی، زوانی هه‌ورامی،
برچسب ها:هانه به رچه م،هورامان،کرمانشاه،دزآور،پاوه،نوسود،دالانی،
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 21 دی 1389 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.