ژەنی هەورامانی و هەرمانێ فەرهەنگیێ؟! ڕەنگین کەریمی

سازمانوو یونسکۆی ئەوڵجار ساڵەو 1375 ڕۆجیاری زوانی هەورامیش یۆ چا زوانا نیارە کە ئینا خەتەروو فەوتیاینە.
پی بۆنەوە دڵسۆزێ زوانەکەی کەوتێ جموجووڵ و هەوڵشا دا بە نویستەی وەروو فەوتیایش گێرا. 
ژەنیچ پابەپاو پیایا پەی گەشە و ترۆقوو زوانی ئەدٚاییشا ئاماینە مەیدٚان و تەنانەت ئەگەر دەرفەتێویچشا بیەبۆ کەوتێ وەڵێ پیایا.

وەشحاڵێنمێ کە ئارۆ ژەنی تاوانشا ڕەچەماڕێ با و بەرهەمێ تازێ بە نەزم یام نەسر پێشکەش بە کۆمەڵگاو هەورامانی کەرا. 
بە تایبەت جە شێعرێ تازێ هەورامیانێنە، جەرەیانێوی فێمنیستی کەوتەن ڕا و پەرەش ئەسان.
 
 بەڵام بەداخەوە ماوێوا فەعالیەتوو ژەنا بە کرژی و تێژی وەڵێ نەمەنەن. ئینەیچ خەسارێوی گەورەن پەی زوانەکەیما. پنەوازا دڵسۆزێ هەورامانی ئینەیە شیکاری و پەیجۆرکاری کەرا.

چی وتارەنە بازێو جە گیروگرفتێ خاتوونە فەعالا و قەڵەم بە دەسا باس کەرمێ:

▪️ئەگەر هەرمانێوە فەرهەنگیە کە ژەنی یام پیا کەرۆش پێوە مۆقایێسە کەرمێ؛ مەسیرێو کە قەرارا پیاکە پیمۆش، تەقریبەن جادٚێوی ساف و یەکدەسا؛ بەڵام هەر ئا مەسیرە پەی ژەنێ پەرا قەمچ‌وقۆرتێ. 
ئی گیروگرفتێ چەنی وەشێ با؟
فرەو مۆشکۆڵاتا ژەنا، بنەماڵەشاوە هۆرزۆ و بەتایبەت لایانوو شەریکوو ژیوایشاوا؛ ماباقیچ کۆمەڵگا وزۆش وەروو پایاشا.

▪️پیای هەورامانی ئانێ کە بە زوان یا قەڵەم مۆدەعی حقۆقوو ژەنانێ و ئەگەر باسێو چی بارەوە بەی وەرەوە، بە شێعرە یام مەقالە قەڵەم فەرسایی کەرا؛ وەشتەر ئانەنە زوان و قەڵەمیشا سابت کەرا و وەڵ جە گردچێوی ئیجازەو هەرمانێ فەرهەنگیێ بە خاتوونەو یانەو وێشا دا.

▪️ئی جۆرە هەرمانێ ئاسایێش و وەختی ئازادٚش گەرەکا. کۆمەڵگاو سۆنەتی مەحاڵوو هەورامانیچەنە هەر پاسە مزانمێ ئەرکوو یانەی و زارۆڵا فرەتەر ئینا سەروو شانەو ژەناوە؛ و هەر ئینەیچ بیەن سەبەب ژەنی دەرفەتی کەمتەرش پەی مەنۆوە.

▪️ئێژاو واتەیا فرەو کەسایچ هەنێ فەعالیەتی فەرهەنگی پەی ژەنێ بە نۆعێو تەفەنۆن و سەرگەرمی و حەتتا وێ ئەرمانای مزانا و بە تایبەت فەزای مەجازیەنە زەربێ جۆراوجۆرێ مدٚا ئەو ژەنایو کە نامێوەشا هەنە و بە زەڕەبین پیشداوەری و قەزاوتشا کەرا و نەوعوو جلا و ئارایێشوو ژەنێوێ و عەکسوو پڕۆفایلەکەیش بە ماناو دەعوەت‌نامەی مزانا پەی پیایا... 
و هەر ئینەیچ بۆ سەبەب ژەنی دڵسەردێ باوە و حەتتا جارهەن کارەکەیشا نیمەچڵ مازا جگا.

▪️ ئەڵبەت پنەوازا ئی خاڵەیچە سەرەنج دەیمێ، گیروگرفتێ ژەنا فەقەت لایانوو پیای و کۆمەڵگایوە نیا؛ بەداخەوە ژەنی دلێ وێمانە هامدەنگێ و پاڵپەشتێ هەنترینیچ نیەنمێ...

بە متمانەوە کۆمەڵگاو ئێمە ئینا مەرحەلەو گۆزاریەنە و ئینێ گۆزەریا ڕەنگا ئێمە پەلەما بۆ.
 دڵنیانا ڕوێو مەی وەڕەوە گەردٚکەس حەریموو وێش مژناسۆ و مزانۆ مەبۆ ناهەق پڕۆنە دلێ پەڕچینوو کەسێوتەری و ژەنیچ میاوۆ مافێوی یەکسان چەنی پیای... 

بەڵام حەیف ئێمە ڕەنگا پەنجاساڵێو زووتەر بە دنیا ئامایبیمێ...

 ڕەنگین کەریمی



طبقه بندی: فرهنگی و هنری، ادبیات/شعر، زوانی هه‌ورامی، اجتماعی،
برچسب ها:هه‌ورامان‌هانه‌به‌رچه‌م-کتابخانه‌هورامان،یانه‌وکتێبووهه‌ورامانی-هه‌ورامان-هۆرامان-اورامان-اورامانات-دزآور(زاوه‌ر)-لهون-تخت-ژاورود-پاوه-نوسودـ نودشه (نۆتشه)زرده-پریان-رێژاو(ریجاب)-شریف‌آباد-زاغه-کندوله-گەورەجوـ ته‌وێڵێ-بیاره-ساور-نودیجه-هه‌ڵه‌بجه-خۆرماڵ-مریوان-سروآباد-کرمانشاه-کردستان-دالانی زاوەرـ سنندج-چهارقلعه‌عبدالملکی(زاغمرز-زینوند-حسین‌آباد-امیرآباد)هورامی های شمال ایران)عکس-شبک-سنجارـ باجلان-کاکه‌یی-یارسان-ساور-نودیجه-زازا-زازاکی-قلعه قروه-چورژی-هومایون موحه‌ممه‌دنژادـ سه‌فه‌ره‌کێ گالیوێری ـ وه‌سیه‌ت په‌ی مه‌زهه‌ری ـ یانەوخەما،ژەنی هەورامانی و هەرمانێ فەرهەنگیێ؟! ڕەنگین کەریمی،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 1 مرداد 1399 توسط همایون محمدنژاد
.: Weblog Themes By Abdollah Habibi :.